ATENTOS, ANUNCIAN REHABILITACIÓN

Rúa do P. Luís. Foto tomada o 25.1.2007. Este era un dos espacios onde os residentes aínda podían aparcar. No momento da foto, xa difícilmente o podían facer. Actualmente, a zona está bloqueda con mosquerós, pra que nadie estacione o seu coche. A ver de qué vai a rehabilitación, a quén lle pode interesar permanecer na zona sen aparcamentos, aspecto que tamén deberán atender.

Atentos, anuncian rehabilitación [1.10.2007],
por Xesús López Fernández

Dende as pasadas elecciós de Maio, tempo no que a cidade estaba patas arriba, a cousa parece que sigue igual. O equipo de goberno sigue coa teima de rematar obras contestadas, concebidas pra un maior bloqueo da cidade. A parálisis apreciada, antre outras, nas obras de Padre Luís e Laranxo, no entorno do Museo, é un puro insulto. Obra comezada hai máis dun ano non parece pensada pra mellora-la accesibilidade da que o goberno local fala e incluso lle premian, senón todo o contrario, coa presencia reiterada de mosquerós e tapas-trampa de arquetas, peligros pra invidentes e discapacitados. Ó longo de xornadas sen fin andivo por alí o persoal buscando non séi qué niveles pra configura-la nova gran rampa do Museo [a beneficio sobre todo de patinadores] á par que se levarían por dediante a balaustrada. Estos días parece aquelo un decorado de guerra. E non séi se o PSOE, que agora vai levar Urbanismo, terá vontade de remedia-la desfeita, mesmo de restaurar outros espacios ou elimina-lo peligro dos mosquerós: na Costa do Rouco, en P. Luís, na Gta. de C. Arenal i entorno, etc. En fin, de acabar con esta burla; de evitaren novos fracasos.

Ó mellor aínda ten que pasar algún tempo pra que se acalmen os debates sobre infraestructuras: nudo do Pino, circunvalación, hospital único, tema sobre o que hai pouco falou o doutor Roberto Rey Cons [D. de Pontevedra, 17.9.2007], no sentido de que un hospital, cando pasa de 400 camas, faise ingobernable. ¿Por qué non se potenciou máis o Provincial ampliándoo sobre o que foi solar de Reyes Hermanos?. ¿Por qué un hospital único?. Son palabras de sentido común…. Pero sigamos co tema do urbanismo cateto que nos tocou sofrir ós residentes na zona vella, sobre o que nos temos pronunciado non poucas veces. Que agora Teresa Casal anuncie a posible reutilización do pavimento en novas obras merece nota. Pero esperemos que o faga e a súa xestión bote a camiñar. A reutilización da pedra aforraría moitos cartos. Citemos tamén os casos da rúa Real e outras pavimentadas na época do alcalde Hevia, que resistiron ata que a reforma, xa deteriorada, acabou co seu pavimento.

Desconozo o alcance do anuncio de que a Concellalía de Vivenda vai solicita-la declaración dun Área de Rehabilitación pró centro histórico da cidade, prá elaboración dun estudio socioeconómico, urbanístico e arquitectónico da zona vella da cidade, como primeiro paso prá tal declaración. Hai que determina-lo espacio e tamén promover actuaciós concretas. Anúncianse subvenciós prá rehabilitación de inmobles. ¿Quer decir que estamos no bo camiño despois de ver que tanto o Urban como o Peprica non serviron como dinamizadores do barrio, como fixadores de poboación? Eso é algo que se debeu ter priorizado, pero a “restauración” levada a cabo valeu como acelerador da emigración da zona vella, en moitos aspectos inaccesible, cunha clara perda de capital social, de vitalidade. A rehabilitación da área tería tamén que se concretar en espacios que, pola agresión urbanística sofrida, quedaron arrasados. Unha amplia consulta ó vecindario, porta a porta, podería axudar a fixa-los obxetivos da actuación necesaria. En fin, un diálogo certo; descarnado si se quer.

Sei dalgún colectivo parroquial que xa se está a movere e pensa concretar certas demandas relacionadas con Medio Ambiente, algo que vai da man do Urbanismo, ata o punto de que o precede en importancia. Que Medio Ambiente lle fora encomendado a Celia Alonso, que no pasado mandato fixo un traballo encomiable en xardíns, pode significar que as cousas vaian cambiar en asuntos como, por exemplo, o saneamento e que os seus prantexamentos deixen fóra de lugar aquela oferta fantasmal de 200 inútiles kilómetros de tubos, pra seguiren a mata-la ría dende a depuradora de Lourizán. As microdepuradoras, das que xa lle terán falado, poden se-la solución racional. Todo ben estudiado e instalado, que non insistir nunha obra ilegal, como ben debe sabe-la Consellería de Medio Ambiente.

A REGALEGUIZACIÓN QUE NON VEN [15.9.2003]

Pontevedra, 30.9.2007.

Aínda estando no outono, podemos pensar, coa letra do Maio de Curros, que a súa afirmación final vale pra todo tempo:"...Eu sónvo-lo probe do pobo galego...Pra mín non hai maio, pra min sempre é inverno..." E non temos políticos que nos saquen desa miseria. Anque o dibuxo informático nos mostre un colorido ledo.

Pontevedra, 30.9.2007.

Este dagora é un traballo do ano 2003. Xa digo que non son politólogo, pero a miña postura non variou aínda. Entendo que non temos nengún partido galeguista e que, aínda que se moveron da escea algunhas das persoas, as cousas siguen mal e a nosa sociedade non acaba de asumir tareas como a da salvación do país, mesmo a salvación da lingua.

A regaleguización que non ven [15.9.2003], por Xesús López Fernández

Un, que non vai de politólogo pola vida, carece da visión anticipalista do que vai acontecer nos próximos meses/anos. Como moita xente pergúntase por un galeguismo posible, que non ve; que entende que incluso está a esmorecer, como ben apuntaba hai uns días Touriño en relación co PPdeG, abandonada a línea galeguista que nalgún momento decía ter asumido o propio don Manuel. Nestos momentos diríase que ese galeguismo aperturista, do que parecían existir algúns representantes antre os conservadores, está ausente. E non parece que os novos tempos apunten na idea dunha regaleguización do país cando se acaba de tachar ó BNG e ó PsdeG de soberanistas polo feito de reclamaren prá nosa terra un maior teito competencial. En definitiva, coido apuntan ben os que falan do galeguismo como de algo de difícil concreción, aínda que Fernández Albor afirme que non, que está aí dende que, coa operación REGA e o nacemento da España das Autonomías, levedaron ós distintos partidos con presencia na nosa terra. Según esa tesis, todo-los partidos serían galeguistas, algo que tampouco puido demostra-lo PSOE nos anos de coalición co PNG e a CG.


O futuro inmediato vai marcar, talvez, máis distancia antre os partidos e a sociedade aquí, na nosa terra. Porque, tristemente, o galeguismo está en cuestión non só nos partidos centralistas, senón que no propio BNG pode ser posto en dúbida. De seu, coido é moitísima a xente deste país que nunca confiou nesa coalición máis alá do que veu representando Xosé Manuel Beiras, cos seus anos de esforzo continuado por incardinala na sociedade. E o seu abandono desta hora parece máis ben a aposta dun home canso de actuar como mascarón de proa da UPG, sen a que [poden supoñer algúns, podemos supoñer moitos] o BNG tería ocupado un maior espacio electoral. Pero desta volta, despois de estaren a xogar co “Beiras, sí, pero non”, con Quintana como portavoz ó tempo que lle marcaban o “tempo” a Xosé Manuel; despois da campaña municipal cunha bicefalia pouco operativa porque o líder por antonomasia, o activo principal da coalición, era e segue a ser Beiras. E agora ábrese un tempo no que o home está a buscar apoios, que parece que, cun pouco de sorte, pode ter. Polo menos, son xa varios os representantes de distintas correntes os que din estar pola apertura que promove o histórico líder.


¿Quén se postula na formación frentista prá candidatura á presidencia da Xunta? En principio, parece que Nogueira, porque a Quintana o promoven dende a UPG, confían na súa docilidade ó tempo que se fai novamente relembro de que foi un bo administrador da cousa municipal, en Allariz, algo que ó ver de moitos non debe ser mérito abondo pra catapulta-la candidatura da que descabalgan a Beiras, ó que os “coroneles” tampouco queren como voceiro, en contra do que piden diversos grupos: PNG, Inzar, Independentes, Esquerda Nacionalista.... Non dubido que dende esos grupos están a procura-la apertura dun BNG máis galeguista, máis aberto e integrado socialmente, mesmo a cancela de camiños que parecían levaren a unha certa sectarización. Non sei se dende o electorado se albisca ese teito máis alto do que fala Nogueira [o home que non foi capaz de facer crece-lo seu propio partido], ou qué chance se lle concede a outros, como Suárez Canal ou o propio Fernández Lores, alcalde de Pontevedra, que non parece estar no mellor momento de popularidade co tema da circunvalación a lle pasar factura.


Certamente, non é só a circunvalación a que conta. O travestismo político que o equipo de goberno estivo a demostrar nesta como noutras cuestiós [ferrocarril pola praza dos Praceres, recheos no porto, a demora na inauguración do Mercado, o trazado do Ave por Alba, a agresión urbanística á zona vella, etc.] é demasiado evidente aínda que non se contabilizou no pregón das festas. E afortunadamente comézase a deseñar outro posible 5J. As parroquias e outros colectivos parecen estar vivos. Hai que ter en conta, non obstante, que esa prevista candidatura de Fernández Lores [anunciada por G. Vázquez] pode ser boa pra Galicia. De confirmarse, implicaría cambio de alcalde que, en política e dentro do propio BNG, é o que poden estar a buscaren outros. De todas formas, hai quen supón que, nestos momentos de forte involución galeguista a nivel partidario, poden estar case á vista as claves prá comenente creación dun verdadeiro partido galeguista, de centro, algo que puido ser posible se na CG non entraran daquela as présas, se os enanos infiltrados non eivaran a imprantación do que hoxe podería ter, na nosa terra, a importancia dun PNV ou dunha CiU. ¿Regaleguización do país?. Esperemos. Beiras intentouno, pero sempre estivo moi marcado, tristemente..

A MAREA NEGRA E OUTRAS COUSAS [14.12.2002]

Nota.- Recreación informática da emerxencia das galletas de fuel. Por Xesús López.

Pontevedra, 30.9.2007

Presento outro traballo dos elaborados na época do Prestige, no que se describe a loita colectiva, as dificultades coas que se encontran os nosos mariñeiros, a imaxinación da que se valen pra vencer ó chapapote.

A MAREA NEGRA E OUTRAS COUSAS [14.12.2002], por Xesús López Fernández

Decíase que o peor estaba por entrar. Está entrando nas Rías Baixas e as nosas xentes vense desbordadas polo temporal que coincide coa maior cantidade de galipote arribada ás nosas costas. Este sábado pasado os voluntarios non puideron acceder á illa d´Ons, de mañá, nada máis que en pequeno número. Quéixanse do pouco apoio da Administración, especie de estructura ausente na loita que os mariñeiros e cidadáns voluntarios a solidarizárense coeles están a libraren dende o primeiro momento. Todo o mundo fala da marea branca de homes e mulleres chegados de todas partes, de Andalucía ou Murcia, de Madrid ou o País Vasco, bombeiros de Cataluña e Alicante; todos a aportaren o seu esforzo persoal pra veren aínda a posibilidade de cambia-lo signo do que parece vai se-lo máis triste Nadal da nosa historia. Esta fin de semá foi tamén a da visita breve de Aznar, fóra de data, coa nova de que a UE non considera a nosa desgracia consecuencia dunha catástrofe natural como a das pasadas inundacións sofridas pola Europa continental.


Mentres os políticos seguen a faceren valoracións de culpas, a determinaren a foto finish do principal culpable do drama, a sociedade civil, os mariñeiros, permanece viva na súa guerra contra o fuel e os elementos: Novos sistemas de captura por medio de arrastreiros están a seren ensaiados, novas barreiras, alamiadas nos areeiros á par que un empresario de Vilalonga deseña un angazo que permite peitea-las praias con escaso arrastre de area. Valer non valerá moito, dixo o home, Epifanio Piedras, pero fai máis que o que fixeron en doce horas de moción de censura, en referencia á sesión parlamentaria, á intervención didáctica de Touriño, á doutoral e respetuosa de Beiras e á reafirmación de Fraga de que vai seguir ata a fin. En función dos cambios que introduza no seu goberno saberase se a moción sirveu de algo ou non. Pero do invento de Epifanio Piedras sábese que sí, que é efectivo, e que o home non-o vai patentar. Non lle importa que outras carpinterías de Galicia o imiten polo ben do país.


Tamén reparamos nas críticas falaces contra algún colectivo ecoloxista, cando moitos dos criticados estiveron, están a pé de praia, incansables. Con eles me solidarizo. Ésa é a forma “de renovaren o seu compromiso con Galicia”. Claro que non todo é solidariedade cidadá e que, en demostracións como a da manifestación da pasada semá, participou moita xente discriminada por certas consignas que algúns “iluminados” tentaban impoñeren unha e outra vez, afogadas polo silencio de moitos. A manifestación foi un clamor de toda a sociedade antes que instrumento sectarizado prá escalada de nadie. Cecais esa sociedade teña que activa-los resortes prá posta en escea dalgunha nova formación política. Mais, tornando ós ecoloxistas de base, avisábame un, días pasados, á par que da posible desaparición dos araos -- porque só se recuperan os machos vivos, que as femias petroleadas morren--; avisábame este amigo da pergunta da súa filla, de ”se nos íamos morrer pola marea negra culpa dos nosos gobernantes”, frase aribuída pola nena a unha educadora. Moi grave.


Remato. Méntre-la decisión do rei de Marrocos de poñer á disposición dos barcos galegos os caladoiros do seu país é algo que pode palia-los efectos da catástrofe antre os nosos armadores, aquí seguimos con formas e contraformas de sensibilidade ecolóxica: O Tribunal de Xusticia de Galicia prohibe o comezo dos recheos no Areal, o que Castrillo dí que evita se cometa un novo atentado ecolóxico contra a ría, pero o que semella unha dirección aloucada do Porto estudia a adxudicación do proiecto das obras a pesares da paralización; en Pontevedra se traballa na posta a punto dun plan de emerxencia municipal –o PEMU--, cando as obras dos últimos anos –auténtica deconstrucción urbá— fan imposible un plan de emerxencia exterior pró caso dun escape de cloro e, moitas veces, a chegada a tempo da ambulancia do 061 que leva a un infartado a algún centro hospitalario.

DE AVES INVASORAS [16.2.2002]

Nota. Fachada da casona dos Muruais, na praza das Galiñas, reconvertida gratis total con fondos Urban. A estatua de don Ramón-María del Valle-Inclán, que visitaba o lugar, está orientada cara ó gran magnolio no que aniñan/aniñaban os estorniños, o seu grande hotel. A praza, privada actualmente de bancos, xa non é praza, senón un largo penzo e ladeado.

Pontevedra, 30.9.2002

Outro traballo do 2002, éste referido a aves, que abondan ou abondaban en Pontevedra, na que parece que as gaivotas remiten. Deberon atopar outro vertedeiro incontrado que as sacie. Pero de certo que sí, que estos días parecemos unha cidade sen gaivotas. ¡Como ademáis perdémo-lo mar!

DE AVES INVASORAS [16.2.2002],
por Xesús López Fernández

Que os estorniños poden constituíre unha plaga é algo sabido. Mais non sempre existe tal conciencia por parte da sociedade que disfruta do espectáculo danzante destas aves cando se retiran pra pernoctaren nun espacio determinado, no caso pontevedrés na magnolia da Praza das galiñas, o seu gran hotel. É certamente un bo servicio o que presta esa árbore, minimizando a presencia dos paxaros que, en cidades como Salamanca, ameazan o seu patrimonio cultural. Na madrugada do pasado día 13, mentres facía un paseo polo entorno das Sés, os paxaros non deixaban de chiar. Enténdese a preocupación que alí teñen por se sacudi-lo andacio que sobreviveu incluso á presencia dos falcós, vixías catedralicios que afuxentaban ós estorniños e ás pombas, desaparecidos según informaba o xornal local “Tribuna de Salamanca”, ese mesmo día.


O concello de Salamanca, na súa páxina web e no apartado da saúde pública, inclúe normas pró control das plagas urbás causadas polo crecemento desequilibrado das poboacións de ratas, ratos, pombas, estorniños e cascudas. Tamén aquí sabemos dalgunha desas presencias, da suciedade e deterioro que nos traen pombas e gaivotas, contra as que parece non se quer adoutar nengunha medida. E mentres en Salamanca dan normas precisas sobre o tratamento de residuos, tanto nos domicilios como nos contenedores, aquí non vemos que estean a faceren absolutamente nada. Existen xentes que incluso fozan nos contenedores e reventan as bulsas pra colle-lo pan co que despois manteñen ás pombas, sen nengún tipo de prohibición. ¡Se parece que incluso non hai interese por eliminaren medianas obscenas na zona vella! Ó seu abeiro nidifican estas aves, que parecen protexidas.


De todo-los xeitos, a preocupación maior en Salamanca céntrase nas pombas e cigoñas, porque os estorniños logo han marchare, méntre-las pombas fanse residentes. As autoridades recomendan ós cidadáns que non as manteñan, a ver se así cambian de aires. E as cigoñas –aves queridas--, polo tamaño dos seus niños, polos seus excrementos, comprometen a integridade de certos monumentos. E apréciase o esforzo por manteren a relación simbiótica desas aves cos campanarios, estando os niños, nalgús casos, amparados por unha especie de cestón –unha semiesfera— de ferro. En Zamora, o problema debe ser aínda maior, porque nalgún edificio pode haber ata catro niños desas aves, ás que se ve laborando, perfeccionando a súa obra. Pero en Salamanca gobernantes i ecoloxistas están estudiando a posible solución de capturalas e reinstalalas noutros lugares. Mentres, o presidente da Asociación do Barrio Antiguo segue co sistema do foguete –un tanto primitivo--, que fai estoupar, seguramente culpable da marcha dos falcóns vixías.


Paco Vázquez foi un adiantado no uso de aves de rapiña, cando na Coruña contabilizaron varios miles de niños de gaivota. I enredando na “rede” recupero unha noticia do Correo, de data 25.11.2001, na que se decía que os corvos da película de Hitchcock foran sustituídos en Santiago polos estorniños. O xornal ilustra a información coa fotografía dunha xigantesca bandada que está a sobrevoa-la rúa Carrera del Conde, cando comeza a anoitecida. As gaivotas, protagonistas tamén na película de Hitchcock, preocupan á Xunta. Nalgunha zona do interior sería fácil controlalas. Abondaría, ó mellor, con precintar algún vertedeiro. Mais cando non existe unha política ambientalista clara pode parecer normal que acodan ós propios contenedores urbáns ou que aniñen, como as pombas, en calquera parte, por unha maior suciedade e deterioro urbán. ¡Como se non abondaran certas actuacións urbanísticas!. Por certo, en Salamanca, na Praza Maior, o chan é dunha pedra similar ó porpiaño que levantaron na rúa Sarmiento, pero mellor traballada. Gris e rosa. Seguramente a proba de estorniños e de gaivotas. Un pavimento pra séculos.

GÁNDARAS DE BUDIÑO E RÍO LOURO REXENERARÁN O SEU ENTORNO.

A Braña. Dibuxo informático dun humedal. Por Xesús López. 1999

Pontevedra, 27.9.2007

O Faro de Vigo dou hoxe a noticia que sigue en relación coa posta en marcha da rexeneración das Gándaras de Budiño e mái-lo río Louro. É este un traballo pendente dende hai tempo en base a un proiecto que parece moi pensado. De todo-los xeitos, agardemos. A ver cómo se fan as cousas. O problema da contaminación metálica parece moi grave, se non anda tamén polo medio, o lindane. Difícil tarea a descontaminación necesaria.

Las Gándaras de Budiño y el río Louro regenerarán sus deteriorados entornos

El Ministerio de Medio Ambiente aprobó la restauración de las Gándaras de Budiño y Riberas del Río Louro (Pontevedra), según se publica hoy en el Boletín Oficial del Estado (BOE). El objetivo de esta actuación es recuperar los valores naturales perdidos en estas zonas consecuencia del intenso uso agropecuario unido a la construcción del polígono industrial 'Las Gándaras'.

Asimismo, el proyecto, que se localiza en los términos municipales de O Porriño, Salceda de Caselas y Tui (Pontevedra), estudia habilitar espacios e infraestructuras para el disfrute de los ciudadanos a través de un uso público "respetuoso con el medio ambiente", según informó hoy el Ministerio de Medio Ambiente en un comunicado de prensa.

Por otra parte, como medida preventiva para evitar el riesgo de movilización de metales pesados provocados por las obras, Medio Ambiente procederá a "mezclar la capa superficial de sedimento" con el resto del perfil extraído a fin de "diluir la contaminación metálica".

Del mismo modo, la iniciativa incluye un "plan de vegetación" en dos fases; así como la realización de informes periódicos trimestrales durante toda la fase de obras, en los que se detallarán las medidas preventivas y correctoras adoptadas; y la elaboración de informes anuales durante cinco años.

A TERRA EN XOGO [31.8.2002]

Nota.- Grupos de presión i ecoloxistas están a botaren unha partida de xedrez sobre o futuro do planeta, que non vai. De momento vana gañando os que lle teñen declarada a guerra ó planeta, como temos comentado. [Dibuxo por ordeador de Xesús López, ano 1999]

Pontevedra, 28.9.2007

Este traballo foi previo ó Cumio de Johannesburgo. O título está tomado unha obra básica de Ala Gore na que o home advertía xa da crecente involución, do desmantelamento do planeta. A descripción que se fai no artículo vale pra recorda-lo patético das condiciós nas que viven moitas xentes, os peligros que decote teñen que sortear. Sigue o traballo, publicado en diversos medios, do 31.8.2002

A Terra en xogo [31.8.2002],

por Xesús López Fernández

Con este título publicou Al Gore un libro, parece que a obra dun convencido ecoloxista, un auténtico manual pra estadistas, ó que me teño referido nalgún traballo escrito daquela, 1993. As cousas serían distintas en Johannesburgo se Al Gore se tivera convertido no presidente dos Estados Unidos. Curiosamente, no prólogo do libro censúrase a actuación do goberno do presidente Bush pai en Río, decepcionante. E afirma o autor que o home non pareceu ter comprendido o reto moral que se presentaba, choído-los seus oídos ó rogo internacional de sinala-la vía da recuperación ecolóxica. E hoxe o reto segue en pe, sen que como país e civilización global saibamos responder como é debido, telumbraba tamén Al Gore como se tivera unha visión adiantada de que no 2002 o goberno do seu país, presidido desta volta por Bush fillo, negaríase tamén a suscribi-lo protocolo de Kyoto, ameazado agora tamén por Rusia, o que --de confirmarse— supón que os estados adherentes representen menos do 40 por cen do total das emisións de gases de efecto invernadeiro.

Doutra cousa alertaba Al Gore: de que despois da caída do Muro de Berlín e do nacemento da democracia no leste de Europa, odios soterrados se acendían por toda-las partes e a nosa conciencia colectiva parecía disposta a tolera-lo exterminio étnico; de que, abatido o apartheid, a violencia, as matanzas e o caos, ameazaban con facer da esperanza a súa próxima víctima. E acababa esta parte do seu discurso perguntando se, fronte a semellantes manifestacións do mellor e do peor, seríamos capaces de desoi-la chamada de socorro das forzas da natureza, se saberíamos loitar pra salvagarda-lo mellor de nós, concluíndo que a nosa herencia compartida e o noso futuro común precisaban de líderes. Palabras proféticas que os cidadáns do mundo que vémo-la Terra como fogar común suscribimos, temerosos de que o Cumio de Johannesburgo, como antes Río, non vai servir de nada.

Estos días foron chegando noticias diversas: acordos prá recuperación de caladoiros, xentes sen auga potable, a escenificación do ciclo da auga coa presencia de Nelson Mandela. Todo emocionante. E aterrador, como unha reportaxe sobre a situación de extrema probeza nas Filipinas, onde centos de miles de persoas están a habitaren casas flotantes sobre o que é xa unha inmensa cloaca. Ou o caso dos nenos que viven do que van recollendo nos vertedoiros --fundamentalmente cristal prá reciclaxe-- mentres un adolescente, ex vasureiro, tenta impartirlles conocementos cunha precariedade total nun habitáculo situado na propia escombreira. Ou a historia que nos sirveu o xornal El Mundo, a de Themzi Ngomezulu, de 19 anos, que vende fruta e periódicos por medio euro ó día nos semáforos de Renvoli, no Johannesburgo rico. A muller, que ten dúas fillas de catro e seis anos de edade, que a acompañan, revela que ás veces ten que deixalas na casa porque as ve moi débiles.

Themzi e as súas fillas viven en Alexandra, un barrio miserable da capital africá, que por outra banda ten sido declarada como a cidade máis peligrosa do mundo, na que cada 26 segundos é forzada unha muller. A ese barrio achegáronse xentes que acodiron ó Cumio, políticos e representantes de ONGs, suponse que desexosos de conectar coesa outra realidade, a sociedade dos probes, algo que o Vaticán conoce ben, daí o seu aviso, a súa urxencia de que son necesarios acordos prá rotura do actual modelo de desenvolvemento insostible e de que soamente poderemos acada-la fin da probeza mediante o respeto medioambiental, igualmente necesario pra que poida haber unha auténtica e duradeira paz. Un documento radical o de Roma, mentres se fala dun Cumio ó borde da crisis, de promesas falsas e 30.000 persoas van reclamar un mundo máis xusto. Última noticia: o quecemento global pode abrir un paso antre o Atlántico e o Pacífico polo Ártico nun prazo estimado de dez anos. A cabezonería política fará esto posible porque faltan líderes, como di Al Gore.

A REFORMA QUE NOS DISCAPACITA A TODOS

Nota.- A accesibilidade da que fala Lores está patente nesta "restauración" do entorno do Museo. Comezada en setembro do 2006 parecen empeñados en lle dar facilidades ós álbanokosovares. Decote faise máis posible un roubo con butrón do tesouro de Caldas. [Foto do autor.]

Pontevedra, 27.9.2007

Pontevedra, premiada pola súa reforma urbá en canto fai posible ós discapacitados o se poder achegaren a moitos espacios. O premio o imparte Cermi, asociación da que a nova explica a súa idiosincracia. E que non debe conocer a fondo a realidade dos disparates aquí executados. ¿Cómo se barallan os cegos na cidade, cando as novas barreiras urbás, as terrazas montadas sen respeto á normativa de veladores nen policía que procure a súa aplicación, son atrancos que cambian cada día? Ou aqueles espacios nos que, súpetamente, aparecen novos mosquerós, ou mostran restos da muralla sen baranda algunha de protección. Un cego pode fácilmente matarse nalgún que outro dos espacios que eu me sei.

O que a noticia non dí é que realmente, coa insultante reforma promovida, hai agora moitas actividades cesadas ou a punto de cesar, porque os atrancos circulatorios son de tal magnitude que nos reconvertiron ós cidadáns todos en desvalidos virtuales. Nada de coches, ambulancias incluídas, ése é o lema, pero sí poden andar como tolos os do monopatín, prós que parece pensada a reforma, ou os das bici-cross, con frecuentes accidentes.

Xa referín nalgunha parte que a unha señora lle fenderon, hai escasos días na Ferrería, un nartello: os asesinos potenciales do monopatín, cos que temos que convivir por culpa de Lores e Mosquera, ou pola estulticia dos outros membros do goberno local.

Pouco a pouco, o losado de rúas e prazas, pola constancia e agresión dos skatesboarders, vai quebrando de forma brutal. Á fin, o material seleccionado por Mosquera e Carme da Silva, non resiste.

Ah, os autobuses xa non poden acceder ó Hotel Rías Baixas; a súa baixada por Cobián Roffiñac é problemática; i estos chacaritas do concello piden que se aposte por un hotel de 5 estrelas, imposible coa involución aldeá por eles imposta. Espacios antes harmónicos son hoxe depósitos de suciedade. Os do Cermi outorgan un premio sectario cando aquí está en xogo a vida da cidade, a súa posibilidade como urbe sostible, na que non poden prima-los criterios de modernidade hoxe necesarios. O 70% do centro histórico, en contra do dito por Lores, non foi restaurado, foi arrasado. E non poden falar de modernidade os que levan na súa alma a impronta aldeá retratada polo clásico: "Camino por donde quepan dos no lo hallarás en Galicia, aunque lo pidas por Dios" ¡Burros!


La reforma urbana, premio nacional de accesibilidad. Noticia de La Voz de Galicia:


Autor:Serxio Barral
27/9/2007

El Comité Español de Representantes de Personas con Discapacidad (Cermi) ha concedido al Concello de Pontevedra su premio nacional «a la institución que más se ha destacado con sus decisiones o acciones en la normalización y plena participación sociales de las personas con discapacidad». El premio será entregado en Madrid el próximo 3 de diciembre, en un acto que presidirá la Reina Sofía con motivo de la celebración del día europeo e internacional de las personas con discapacidad.

El presidente de la Once, Miguel Carballeda, comunicó personalmente ayer al alcalde, Miguel Anxo Fernández Lores, la concesión de este importante premio, y el regidor no ocultó su satisfacción en una comparecencia pública. «É un recoñocemento ao traballo que levamos feito nestes últimos anos, e un refrendo á nosa política de promover actuacións de reforma urbán que faciliten a accesibilidade», indicó.

Para optar al premio, el Concello presentó al Cermi un completo informe titulado «Pontevedra accesible» en el que se reflejan tanto las obras de reforma urbana ejecutadas en la ciudad en los últimos cinco años como las actuaciones impulsadas en edificios públicos y los proyectos en ejecución en la actualidad o pendientes. Se subraya que el 70% del centro histórico ha sido restaurado con los nuevos criterios de movilidad y accesibilidad, así como la mayoría de las vías comerciales. Y que estos mismos criterios de «accesibilidad universal» se han tenido en cuenta a la hora de rehabilitar edificios públicos como el Pazo de Mugartegui, la Casa das Campás o el mercado municipal. Fernández Lores apuntó ayer que «todavía queda moito por facer» tanto desde el punto de vista público como de la iniciativa privada, pero que el premio será un «acicate para seguir traballando dende o Concello na mesma liña».

3.500 asociaciones

El Cermi es, según se recoge en su página web, «la plataforma de representación, defensa y acción de los ciudadanos españoles con discapacidad, más de tres millones y medio de personas, el 9% de la población».

Está constituido por «las principales organizaciones estatales de personas con discapacidad, varias entidades adheridas de acción sectorial y un nutrido grupo de plataformas autonómicas, todas las cuales agrupan a su vez a más de 3.500 asociaciones y entidades».

El premio que recibirá el próximo 3 de diciembre el Concello de Pontevedra fue otorgado en la edición del año 2006 al entonces presidente de la Junta de Extremadura, Juan Carlos Rodríguez Ibarra, por hacer de las políticas sociales que benefician a las personas con discapacidad «una de sus prioridades», según reflejaba el acta del jurado.

ACCIDENTE EN FÁBRICA DE CELULOSA DE BRASIL.

Nota. O peligro da instalación da papeleira de Georgia Pacific en Lourizán parece que xa pasou, aínda que os políticos carezan de ideas pra resolve-lo gran problema: a recuperación do dominio público marítimo terrestre. Dibuxo fractal de Xesús López, ano 1999.

Pontevedra, 27.9.2007

Noticia recibida do grupo Guayubirá, de Uruguai, con data 26.9.07, que traducimos ó galego.

Accidente en fábrica de celulosa no Brasil.

Tecnoloxía de punta que non garantiza nada
.
Veracel, unha das máis grandes e modernos fábricas de celulosa do mundo, está instalada no estado da Bahía, no Brasil. O seu principal accionista é a empresa sueco-finesa Stora Enso, en asociación coa noruego-brasileira ARacruz Celulose. Hai que lembrar que Stora Enso ten plans prá instalación dunha pasteira no Uruguai.

Veracel usa o que se ten dado en chamar tecnoloxía de última xeración , querendo así mostrare que ofrece toda-las garantías prá evitación de calquer tipo de accidentes ou problemas ambientales. Trátase da mesma tecnoloxía que Botnia, Ence ou a propia Stora Enso propóñense usar no Uruguai, anque no caso de Veracel cunha capacidade lixeiramente inferior: Unhas 900.000 toneladas de celulosa ó ano.

No marco do debate no Uruguai en relación coas prantas de celulosa, resulta polo tanto importante mostrar á poboación, con transparencia, o que realamente aconteceu: un accidente o 21 deste mes na fábrica de Veracel, do que a prensa local informou como "un estoupido que provocou a rotura da tapa dun dos tanques de licor negro, o que fixo salta-la tapa a unha distancia de 200 metros e provocou o derrame do líquido na área. En relación cos traballadores, a prensa informou que "non houbo víctimas fatales" e que os sete obreiros afectados s´so sofriron "queimaduras leves".

É interesante sinalar que a información que circulou na prensa da Bahía é prácticamente a mesma que foi pendurada na páxina web da propia empresa, o que crea as lóxicas dúbidas en relación con si o accidente non terá sido, en realidade, moito máis grave do que informan. En apoio a esta dúbida, vale a pena destacar que a nova espallada na web sobre o accidente, Veracel refírese ó licor negro decindo que a sustancia "non é tóxica". Sería bo que lle contaran ese conto ós peixes mortos do lago Saimaa en Finlandia logo do escape de licor negro da fábrica da fábrica do socio de Botnia (UPM Kymmene) en Lappeenranta no 2003, ou ós ciños de pescozo negro en Chile, tamén afectados polo derrame de licor negro.

Tamén é interesante saber que a nivel local sábese pouco ou nada en relación cos detalles do accidente. Guayubirá contactou coa organización ambientalista CEPEDES --que hai anos ven a facer un seguimento desas instalaciós-- e fomos informados que dende o mesmo día do accidente están procurando verifica-lo ocurrido, pero que non ten sido posible "porque os funcionarios están baixo presión e non poden falar". A eso súmase que a empresa permanece cerrada e só os funcionarios e directores teñen acceso, anque sabemos que unhas 400 persoas están a faceren a limpeza do local".

Máis alá da gravedade do acontecido e da falta de transparencia cerca do mesmo, o que importa é que este accidente poida valer pra desmitificar unhas cantas falsedades que se veñen esgrimindo á favor da instalación de fábricas de celusa no noso país. O certo é que:l

Nengunha tecnoloxía pode ser considerada segura, nen tan siquer as de última xeración. Nen a tecnoloxía sueco-finlandesa é garantía de ausencia de accidentes. Non é a proba de accidentes o monitoreo que delas se fai. Non é garantía de que os accidentes non van ocurrir; que unha vez producidos de pouco vale a apalicación de sanciós. Os empresarios suecos e fineses non son máis serios que os doutras nacionalidades (chilenos, españoles, portugueses, norteamericáns). A fabricación de celulosa conleva riesgos potenciales difíciles de prever ou revertir.

Confiemos que este accidente --que obviamente lamentamos polos traballadores feridos-- sirva pra facer reflexionar ós nosos gobernantes. [Os uruguaios].

Fuentes utilizadas: - Página web de Veracel. Inspeção técnica avalia acidente na Veracel http://www.veracel.com.br/web/pt/outros/noticias0082.html - Eunápolis: Explosão na Veracel, prejuízo de R$ 3 milhões por dia, 24/9/07 http://www.atlanticanews.com/texto/codigo/5053-acidente- veracel.html - Tras la huella de la celulosa en Finlandia: la otra cara de la moneda, Ricardo Carrere, Grupo Guayubira, junio de 2005- - ACIDENTE NA VERACEL DEIXA SETE FERIDOS http://www.agenciaatarde.com.br/ --------------------------------------------------- Grupo Guayubira Maldonado 1858 Montevideo 11200 - Uruguay tel: 413 2989 - fax: 410 0985 http://www.guayubira.org.uy e-mail: info@guayubira.org.uy ---------------------------------------------------

¿FERVOR ECOLOXISTA? [30.11.2002]

Nota. Dibuxo informático da loita dos voluntarios contra a marea negra. Autor: Xesús López. Ano 2002.

Pontevedra, 16.9.2007

Hoxe penduro no blog un novo traballo da época do afundimento do Prestige. A pergunta foi premonitoria porque o fervor ecoloxista sí estivo nos voluntarios que traballaron a pé de praia, coas súas mans, pero nunca nos do Nunca Máis, algo que se montou como marca rexistrada e que serviría pra que algús concellos penduraran na fachada do consistorio o gran pano negro. O lema foi utilizado incluso como pancarta de inicio de procesiós previas ás elecciós do ano 2003.

Algús creeron que co invento do Nunca Máis xa podían dá-la cara e mostra-la face estalinista na organización frontista. Pero a sociedade decatárase xa do que estaba a pasar, convertido en odio a admiración inicial dalgún que outro empresario que aportara cartos ás contas do Nunca Máis, como digo, marca rexistrada. Sigue o traballo, do 30.11.2002.

¿Fervor ecoloxista? [30.11.2002], por Xesús López Fernández

Cando acometo este traballo –30.11, ás 13,30— acabo de me enterar por Internet do que din algús dos periódicos do país. El Mundo informa que a gran mancha negra está xa a 18 kilómetros de Fisterra; El Correo Gallego acláranos que son catro os barcos que traballan xa sobre a mancha principal, a unhas cinco millas da costa, mentres os veciños de Camariñas informan que xa albiscan unha fronte escura no horizonte. O conselleiro de Pesca dí que, agora sí, debémonos preparar pró peor. O goberno reconoce confidencialmente que o Prestige segue a solta-la súa carga dende o fondo do mar, vamos, que non son certos os pronósticos de F. de Mesa sobre o “destino do crú de se converter en adoquín no fondo do mar” e que “é prácticamente descartable que o fuel saia dos tanques”. Estas e outras frases de responsables da cousa política aparecen dende hai varios días como letanía mediática pra nos lembrar que se trata de auténticas bobadas cando só cabía xa informar coa verdade na man. Algús petroleiros afundidos hai 50 anos, seguen a perder crú.


Que non lle extrañe ó PP si se cuestiona agora a súa integración na plataforma “NuncaMáis” que arestora está a prepara-la gran manifestación social da que pode saír un novo equilibro de forzas e a asunción por todos de cuestiós como o desenvolvemento sostible que –aínda dez anos despois do cumio de Rio Janeiro— figura nos programas dos partidos, pero non na súa forma de gobernare. Coido que todo-los grupos deberían arestora, cando se acaba de cuestionar no propio Congreso español o feito de que Galicia é unha rexión altamente dependente do mar, repensa-lo seu papel na Ecoloxía, porque estar na política no ano 2002 sen conciencia ambientalista clara parece dunha deshonestidade absoluta. Houbo tempo pra pensar nos peligros que prá nosa costa representa cada barco que a ela se achega con mercancías tóxicas. Dende a catástrofe do Egeo pasou tempo dabondo pra ter estudiado plans de emerxencia, posibles actuaciós, pero non se fixo nada.


Vale a crítica dun cibernatura que, en clave de humor, actualiza o conto do pegoreiro que baixaba á aldea pra avisare que viña o lobo. Era unha coña. Pero un bó día apareceu o lobo de verdade. A xente non lle fixo caso ó rapaz, e o animal cobrou o seu tributo e deixou o fato arruinado. Os gobernantes son nesta hora eses veciños que nun principio non creeron no lobo, na marea negra; que mesmo por detentaren o poder estimaron que poderían xogar coas noticias, minimizalas, e que terían a capacidade de controla-lo vertido pró que, agora sí, enténdese como a mellor das soluciós a que, según as súas declaracións, lle propuxo o práctico do Urquiola a Fernández de Mesa: entra-lo petroleiro no pantalán n. 4 do porto coruñés pró conseguinte trasego do fuel. O delegado do Goberno non contestou e dende aquela é conocido polas súas comparecencias e frases pouco felices.


Mentres o fuel ameaza á primeira reserva marisqueira de Europa e pode mesmo configurar na nosa costa un futuro sen futuro, unha sociedade –tamén na costa— sen raíces, aprécianse algús tics que non están aínda totalmente claros, como o do Parlamento galego que vai dar luz verde á Lei de Protección do Medio Ambiente Atmosférico, na que os concellos terán de asumir un maior control da calidade do aire –¡a ver si é certo!— e o concello de Pontevedra, sinérxicamente, rexeita a renovación do permiso de vertido a Ence, ou o Porto de Marín fala de calidade ambiental cando o gran recheo alí feito é totalmente obsceno. Paréceme demasiado grave que se asuman agora os deberes cando na Costa da Morte están a se enfrentaren co lobo –alí sí--, co lobo aniquilador da súa economía, da súa forma da vida. Non sei qué lección se vai tirar do drama cando os partidos siguen a mostraren unha total inmadurez ecoloxista, aínda que nestos momentos queiran mostraren algús un certo perfil de neoconversos no que moitos non creemos.

HOSPITAL ÚNICO, EN PONTEVEDRA

Foto do titular do blog, Xesús López.

Pontevedra, 26.9.07

Eu non sei de quen terá sido a idea primeira de que Pontevedra precisa dun hospital único e que, ademáis, terá que ser a costa dunha nova ampliación do Centro de Montecelo. O tema está quente porque en Mourente protestan da posible expropiación dalgunhas casas, coa repercusión sabida en relación co último pleno municipal, con insultos, ¿por qué?, a Teresa Casal.

A idea dun hospital único pódese contabilizar como unha de tantas estupideces do goberno local. Ou tamén do PP que, tentando introduciren unha certa racionalización na idea, propoñen un novo hospital. Todos queren mete-lo tema no seu discurso político.

Pero lembrémo-lo dito polo doutor Roberto Rey Cons, con motivo do anuncio da súa xubilación como xefe de radioloxía do Hospital Provincial, no sentido de que un hospital, cando pasa das 400 camas, pode ser ingobernable. ¿Pra qué quere Pontevedra un macrohospital?. ¿Por qué no seu día non se potenciou máis o Provincial, a costa do solar de Reyes Hermanos? Esa tería sido unha bonita solución, harmónica, sen necesidade de renunciar ó de Montecelo.

Que os políticos se puxeran a xogaren excesivamente coa limitación do tráfego, facendo imposible ás veces o das propias ambulancias, implica tamén un certo acoso ó Provincial que algús poden estar pensando en convertir en solar, turno que agora se anuncia prá Delegación Provincial de Sanidade. A certos políticos miráselles cos ollos como máis grandes.

Que queiran alí un solar puro e duro tráeme á cabeza o feito de que naquel sitio había unha finca [antres outras] de mil e pico de metros cuadrados, Ponte Bolera, da que saían todo-los anos varios carros de patacas pró Hospicio pontevedrés. A colleita total.

A tal finca foi expropiada, "comprada" como o Pazo de Meirás, por unhas 17000 pesetas, pero nadie fala agora de memoria histórica e devolución ós herdeiros das antiguas propietarias, porque no caso de Ponte Bolera a que vai facer negocio é a Administración, con menos dereito a esa propiedade, podemos decir, que a familia Franco en Meirás.

Non teño dúbida de que na alma dalgún interino da Política debe andar a buli-la idea da conversión en solar do espacio que ocupa o Hospital Provincial.


NOTICIA DE LA VOZ DE GALICIA

La Diputación aviva el debate sobre el hospital único tras los incidentes del Concello

El organismo provincial discutirá el viernes la propuesta del PP

Autor:A. Castroverde
Fecha de publicación26/9/2007

El debate sobre el hospital único para Pontevedra sigue vivo. La Diputación anunció ayer que reabrirá la discusión esta misma semana en un pleno que tendrá lugar el próximo viernes, apenas seis días después de que concejales del PSOE fuesen increpados a su salida del Concello por defender el actual proyecto de ampliación de Montecelo que promueve la Xunta.

«Pontevedra merece un hospital nuevo, lo mismo que Vigo o que Lugo», señaló ayer el vicepresidente de la institución provincial, José Manuel Figueroa Vila. Otras fuentes apuntaron que la moción que presentará el PP para discutir este asunto incluirá la iniciativa de reunir todo el complejo hospitalario provincial en un nuevo emplazamiento. Sin embargo, no está prevista en principio la convocatoria de una cumbre institucional con la Xunta, el Concello y los otros 26 ayuntamientos afectados por el problema. Esta cumbre había sido demandada la pasada semana por la plataforma pro hospital único.

Reglas de juego

Ayer, el PP anunció a PSOE y BNG en la junta de portavoces provincial la inclusión del debate sobre el hospital fuera del orden del día a través del trámite de urgencias. Tanto PSOE como BNG contestaron luego esta decisión por entender que el PP rompía sus propias reglas al no incluir un debate previo en comisión sobre esta cuestión y apelar directamente al trámite de urgencia.

La oposición, que ayer no presentó mociones en dicha junta de portavoces, podría, sin embargo, recurrir el viernes a la vía de urgencia para plantear también sus propias propuestas sobre temas de actualidad. No obstante, el PP tiene posibilidad de guillotinar las iniciativas de BNG y PSOE haciendo uso de su mayoría absoluta, mientras que estos dos grupos no pueden hacer lo mismo con las propuestas que formulen los populares.

Tanto Emilio González (PSOE) como César Mosquera (BNG) mostraron su contrariedad por el sistema elegido. El portavoz nacionalista acusó al PP de plantear un pleno «vacío», que sería el reflejo de una «xestión de vacaciones» del equipo de gobierno, y de «tomar decisións» sin participación de la oposición. Figueroa (PP) le replicó que en la junta de portavoces que Mosquera «no ha planteado absolutamente nada y no ha abierto la boca». El político vigués dijo que el diputado nacionalista «se queja por sistema, si hay junta de portavoces porque la hay y, si no la hay, porque no la hay». También comentó que Mosquera «tiene menos trabajo ahora en el ayuntamiento y quiere adquirir más protagonismo en la Diputación».

Además del escrito sobre el hospital único, el PP llevará al pleno una moción para que la autovía Santiago-Lugo pase por Agolada y otra para que se arregle el firme de la autovía Tui-O Porriño y se señalice mejor Vigo en esta zona.

A BURLA NEGRA [7.12.2002]

galipote nos cantís, de Xesús López, traballo informático

Pontevedra, 25.9.2002

Este é outro dos traballos feitos no 2002, o ano do Prestige. Coméntase por si sóo. En mala hora se lle ocurra ó pecio que está no fondo do banco galego espertar bramante, porque algo sí sigue botando, aínda que só sexa pra que os políticos engorden o seu discurso. Sigue o artículo:

A BURLA NEGRA [7.12.2002],
por Xesús López Fernández

E, como estaba previsto, a vaga de fuel chegou e entrou nas Rías Baixas. Cercáronnos as ondas que negras son, poderíamos decir agora nas illas Cíes, en Ons e Onsela, en Sálvora. Ecosistemas destroídos a pesar do esforzo mariñán, da arela nacida a consecuencia da que pareceu unha victoria, a da batalla primeira na que os barcos de pesca, os bateeiros, as gamelas, impediran a entrada do petróleo maldito; da cantidade de “peregrinos” chegados doutras terras pra colaboraren na rexeneración dos areales, xentes de toda España, xentes do extranxeiro, miles de homes e mulleres solidarios co noso pobo. O fuel entrou finalmente no santuario das Illas Atlánticas. Dentro da desgracia estáse a producir esa reacción do “capital social”, da sociedade civil que exemplarizadamente está a marca-los deberes ó goberno, a acabar cos seus silencios e medias verdades informativas, ata o punto de que Aznar, que non compareceu en Galicia, fíxose cargo da presidencia do comité de crisis.


Tristemente, o peor aínda pode estar por chegar. E, despois da primeira interpretación dos “fiíños de plastilina” que desaparecían a vinte ou trinta metros do Prestige, sábese que éste emite diariamente antre 30 e 40 toneladas de fuel e que se vai seguir comportando así ó longo de varios anos, o que require un remedio rápido e a colaboración técnica de quen a poida prestar. Agora dí Álvarez Cascos que o accidente do Prestige é o noso “Chernobyl”, algo que tamén oín decir por radio hai uns días a unha señora que alertaba sobre a magnitude do problema, que nesta hora se vai estrando pola costa cantábrica e que toca tamén ó litoral portugués, onde a día 6.12 preparaban as barreiras en Camiña.


As autoridades portuguesas, en todo momento asesoradas e previsoras, avisaban que o peixe do Miño estaba a ser controlado, continuamente analizado. Tamén ese día producíase a noticia de que eran xa 60 praias asturiás e 34 cántabras as manchadas polo fuel, do que 2.000 toneladas están chegando ás costas vascas, a só cen kilómetros da costa francesa. A “marea gaiteira” do día 6 foi un máis dos nosos actos reivindicativos. Entrañable marcha contra a “burla negra” dunha catástrofe mal xestionada, mal comunicada. “Querémo-la Costa da Morte, non a morte da Costa”, decía unha pancarta da manifestación dos nosos artistas, na que se concentraron máis instrumentos que nas tomas de posesión de Fraga, aínda que non tantas gaitas, pero sí uns case 20.000 manifestantes. Esta manifestación e a convocada pola plataforma “Nunca Máis”, tenden a conforma-la necesaria revitalización do noso capital social, a concienciación de que Galicia non pode seguir a ser un país abandonado, un simple viveiro de votos. ¿Qué vai pasar a partir do desastre que estamos a vivir e ó que lle poden quedar anos de “cola”? ¿Qué van face-los nosos mariñeiros sen mar, emigraren? ¿Qué vai acontecer cos sectores que pivotaban sobre a riqueza agora asesinada, industria, turismo? ¿Cómo vai queda-lo Parque das Illas Atlánticas? Hai uns días propoñía un humorista que, pra ver de consegui-la colaboración do exército, sería bó alugar a un par de musulmáns que, cunha zodiac, arribaran á illa de Sálvora. Inmediatamente lle habían dá-la importancia do illote Perejil.


E por fin hai números do Exército e da Mariña colaborando nos traballos. A Unión Europea –os Quince— aprobou a prohibición dos buques monocasco tras horas de debate. O goberno parece acepta-los seus deberes á par coa sociedade civil... Cando os mariñeiros falaban de que estaba ameazado o mar dos seus fillos --berro unánime das xentes do mar-- estaban a faceren unha defensa a ultranza do conservacionismo necesario, da sostibilidade que pode quebrar aquí como consecuencia da vaga negra, da burla negra do “Prestige” e dos comunicadores políticos da traxedia. O positivo nesta situación foi a toma de conciencia cidadá, a reconstrucción do capital social insistentemente reclamada, o protagonismo das nosas xentes.

CÓLERA NEGRA [23.11.2002]

marea negra, marea branca, a loita dos volun-
tarios. (dibuxo do autor)

Pontevedra, 24..9.2007

Traballo correspondente á maldición do Prestige, publicado en distintos medios. Sirva pra rememora-las xornadas vividas en Galicia coa pegada da marea negra, outra agresión pra gardar na memoria á marxe doutras que existen e o poder político mantén vivas a cambio de non sabemos qué, pero que nos obriga a pensar mal.

Cólera Cólera negra [23.11.2002],

por Xesús López Fernández

Outra desgracia máis sobre Galicia cando o país non estaba totalmente recuperado da catástrofe do Mar Exeo. E dáse a circunstancia de que a casa armadora daquel buque é tamén a culpable da cólera que arestora golpea a nosa costa, os vagallóns que traen o fuel do Prestige pra desprestixio dos responsables da cousa medioambiental. As palabras de Loyola del Palacio no sentido de que se puido ter evitado a catástrofe, que se debeu ter evitado, coido son as máis sinceras das pronunciadas polos nosos políticos, pois implican o reconocemento dunha culpa certa porque dabondo sabía Europa que polas nosas costas estaba a pasar, pasa, chatarra flotante como o petroleiro que xa está afundido no chamado banco galego e que, por desgracia e según se desprende da información de Portugal e Francia, non rematou co seu protagonismo. A dimensión da traxedia pode ser maior do previsto.


“Estima non s´alcanza cun vil xemido brando”, decía Pondal. A sociedade debería ter reaccionado en contra de tanto discurso informativo/desinformativo, en línea distinta do de Loyola del Palacio, de “mea culpa”. Son discursos que tentan xustificaren a actuación levada a cabo, a política de desprendérense da pataca quente, de endosarlla ós portugueses que non aceptaron a “transferencia”. Claro, a súa capital é porto de mar, son un país atlántico, e ó mellor e gracias a eles –que enviaron unha corbeta disuasoria-- aínda se salva a parte sur do litoral galego, pró que non todos son bos pronósticos e que, a día 22.11, --según a US Navy--, dise que o fuel podería chegar ás Rías Baixas. Dende moitos foros fálase da total descoordinación existente, do plan que non foi plan. E moitas das imaxes que chegan do litoral afectado mostran o esforzo activista dos que tentan, ás veces con medios rústicos, salva-lo areal, mingoa-lo protagonismo do fuel que non saben onde botar.


A vaga negra está no Ferrol, en Doniños e Covas, e podería chegar á Mariña lucense. Tamén entrou na lagoa de Xuño, espacio protexido próximo a Corrubedo. A desgracia pode estar afectando xa a máis de dez mil familias que dependen do mar –só da rocha percebeira do Roncudo dependían duascentas--. Pra todas estas xentes, prós pescadores de Fisterra que se enfrontan coa desolación, coa morte que lles é tan familiar, está especialmente pensado o discurso subvencionador que lles brinda unha axuda de 40 euros ó día por ter sido estragada a súa economía como consecuencia da xa citada imprevisión que os privou de espacios, da paisaxe, de tantísima ave, mortos posiblemente os últimos araos censados na costa coruñesa. Imprevisión que leva á improvisación das xentes do Grove ou Combarro pra frearen a marea negra coa que tampouco poden nada, de momento, as embarcacións que chegaron na nosa axuda. O Ailette francés pouco puido facer polo momento, antre ondas de sete metros; un barco holandés permanecía amarrado a porto.


O goberno segue a mante-lo seu discurso dunha mancha primeira que se divideu en tres. E outra máis, producida no momento do afundimento do barco. Pero Portugal e Francia –xa quedou dito-- falan de novas “entregas” do Prestige aparcado no fondo mariño. Se continúa o seu protagonismo confirmaríase que estamos ante a peor das soluciós posibles pensada por un goberno de secano, espírito contaxiado ó noso goberno autonómico, totalmente impotente polo que puidemos comprobar esos pasados días, sen política ambientalista merecedora dese nome como é sabido. Nen o goberno central nen o galego parecen ir máis alá do discurso tranquilizador. Algús persoaxes piden calma; outros calan. Non se entende tanto silencio, a falta do discurso comprometido, brindando soamente a oferta subvencionadora que aplaque os ánimos. Cólera reprimida, rabia contida ante tantísima falta de medios, ante o desprecio ó medio natural. Saben dos percebes e centolos dunha mesa ben servida, pero carecen de política ambientalista activa e intelixente.

"ECOLÓXICAS" DA PASADA SEMÁA, 24.9.2007

Nota.- A degradación ambiental. Traballo informático de Xesús López.

Pontevedra, 24.9.2007

Artículo que hoxe aparecerá en diversos medios. Algunhas das causas aludidas foron xa tratadas no blog, como a noticia do bestseller que imaxina unha Terra sen homes, do que están recollidas un par de crónicas de distintos medios. En relación coa denuncia de Salvemos Pontevedra ante o Fiscal de Medio Ambiente, a noticia oficial completa tamén está incluída no blog. Buscádea porque non ten desperdicio.

E finalmente o tema de Reganosa en Mugardos, coa denuncia suscrita por diversos políticos i escritores que rachan cos compromisos do Bloque nese asunto concreto, deberemos decir que é triste que demoraran tanto en se posicionaren en asuntos como éste ou como o da Cidade da Cultura.

A denuncia de Salvemos Pontevedra non é de menor calado, pero este colectivo vai pola vía da denuncia xudicial que se supón é a que pode funcionar. Pode ser menos rentable políticamente, pero o colectivo non está na vía da bulla das manifestaciós e pancarteira, senón no camiño do traballo serio e continuado, do exercicio da acción cidadá cando as Administraciós fan deixadeza de funciós.

“Ecolóxicas” da pasada semáa [24.9.2007],
por Xesús López Fernández

Existe como unha aceleración informativa en relación coa evidencia de que as cousas van mal coa Terra, camiño dun precipicio certo. Cada vez é máis urxente a toma de medidas eficaces, pero eso parece imposible se o poder non se arroupa de ética e conciencia ecolóxicas. E xa non é só Al Gore o que avisa. Outras voces, tamén voces próximas, denuncian o que está a pasar no noso entorno. Mais comecemos pola nova da película “Tierra”, presentada en San Sebastián, con esceas dramáticas de cómo o quecemento global, o cambio climático, fai progresos que parecen irrefreables. Unha escea presenta a un oso polar que perde o seu soporte, a placa xeada que se desfai. Xa me teño referido a esto hai anos, á circunstancia de que poden verse obrigados a nadar máis de corenta kilómetros pra se poñer a salvo. O momento dramático que viven os innuit, asunto tratado noutro traballo recén, como tamén o feito de seren as xentes máis contaminadas por mercurio, sendo Qaanaaq, en Groenlandia, unha das grandes víctimas da presencia global do metal [12.06.2006].

Nunha entrevista a Michael Oppenheimmer [El Mundo, 23.09.2007], o home avisa de que se vivise en España estaría moi preocupado polos previsibles efectos do cambio climático. E ós que que pensan que o quecemento do planeta non ten importancia, el contesta con rotundidade, no sentido de que non lle preocupa que pensen, que el o único que leva feito é recoller datos, seguir cada sinal e intentar interpretalas. I esos avisos falan de que camiñamos celéricamente cara o precipicio climático, pero as preocupaciós non se vencen co medo, senón coa información. I esa é a súa intención: facer chega-la ciencia ás xentes e axudar a resolve-lo problema, transmitindo urxencia i esixindo acciós concretas ós políticos. Oppenheimmer acaba de presenta-la “Evidencia Científica” na ONU, a tempo pró Cumio Mundial que reúne este luns a representantes de 150 países. Recomenda, no caso de España, un cambio na cultura da auga. Di que teremos veráns cada vez máis cálidos e que unha sobida de 3 grados vai desencadea-la desaparición do 30% das especies.

Oppenheimmer tamén alerta de que, como pasou co Katrina, con 300000 refuxiados climáticos, non estamos preparados pra afronta-las grandes catástrofes xeradas pola propia natureza. O home, ¿culpable? Naturalmente. E Alan Weisman, nun libro que é bestseller nos EEUU, analiza un posible futuro da Terra, sen homes. Como o home volveuse incómodo prá Terra, a súa desaparición sería positiva pró planeta, que tardaría en se recuperar posiblemente centos de miles de anos. A actitude necia dáse tamén en Galicia e deso falaba Javier Guitián, profesor de Botánica, hai poucos días en La Voz de Galicia, recollendo a nova de que algús científicos son partidarios de se posicionar contra certos proiectos e que na nosa terra existen non poucas realizaciós que non resistirían un estudio de impacto ambiental independente. Incisivo, denuncia a perda de biodiversidade forestal e invita ó lector a dar unha volta e ser testigo do feito nalgús espacios desgarrados, como o Caurel.

Antre os denunciantes parecen estare agora Beiras e Camilo Nogueira, que rachan coa postura do Bloque de apoio a Reganosa, e que con Manuel Rivas, Méndez Ferrín, Díaz Pardo e Ramonet, solicitan o seu traslado, como o Comité Cidadán. E non quero deixar fóra deste traballo a noticia da petición de Salvemos Pontevedra ante o Fiscal de Medio Ambiente pra que interveña en asunto hai tempo denunciado: as obras levadas a cabo na Telleira, en Noalla, e outras actuaciós con presunción de ilegalidade. Téñase presente que é zona integrada no espacio natural protexido “complexo Ons-O Grove”, incluído na proposta galega de Lugares de Interese Comunitario REDE Natura 2000 (LIC), ZEPA e Humedal protexido Complexo Intermareal Umia-O Grove (Convenio RAMSAR). A asociación solicita a reposición da legalidade e a devolución dos fondos de cohesión indebidamente invertidos alí.

JOHANNESBURGO,(3) FRACASO [7.9.2002]

Pontevedra, 24.9.2002

Este que ven agora é outro dos traballos feitos con motivo do Cumio Mundial de Johannesburgo, ano 2002. Defínese como un fracaso porque a actitude dos Estados Unidos de se pregar ante o compromiso de Kyoto, non prosperou e, como definiron algús, os norteamericáns van seguir coa guerra [ecolóxica] declarada ó planeta.

Como manifestou daquela Pavel Fischer, da República Checa, "vai ser difícil explica-lo acordo; houbo compromisos dolorosos". Mellor, leé-lo artículo.

Johannesburgo, fracaso [7.9.2002]
por Xesús López Fernández

Acabouse o Cumio da Terra de Johannesburgo co resultado xa sabido: que a ONU carece de forza moral pra conseguir que os estados todos se poñan dacordo pra se comprometeren na salvación do planeta. Lembro agora unhas palabras de Helmut Schmidt –A autoafirmación de Europa— sobre o papel da ONU, no sentido de que “toda-las experiencias das últimas décadas indican como pouco probable que os esforzos das Nacións Unidas poidan impedir máis guerras das habidas ata o momento e solucionar pola vía pacífica os conflictos latentes”. Digo ésto cando os EE.UU. están a anuncia-lo seu ataque a Irak e a buscaren apoios doutros membros do club, como que tamén a súa teima en non mingoa-la emisión de gases de efecto invernadeiro é, en certo sentido, unha guerra total ó planeta. Menos mal que China e Canadá ratificaron o protocolo de Kyoto e Rusia anunciou que tamén o vai facer.


Tamén é sabido que Collin Powel, varias veces abucheado, interrumpido o seu discurso polos representantes das “oenegués” que participaron no foro, marchou pola porta de atrás protexido por vinte escoltas. O seu discurso, a mensaxe de Bush, sirveu pra frustra-los esforzos dos que acodiron a Johannesburgo de boa fe. Tamén agora se conoce, gracias a Greenpeace, a presión da industria petroleira americá sobre Bush. Greenpeace mostrou unha carta do grupo de presión, de data 2.8.2002, que despois do aviso inicial de Johannesburgo como escenario de mediocres sigue:”A túa presencia só axudaría a dar máis publicidade e faría máis creíble as axendas de varios anti-libertade, anti-xente, anti-globalización e anti-Oeste (....) Apoiamos con forza a túa negativa a asinar novos tratados de tipo internacional sobre o medio ambiente. O tema mundial menos importante é o potencial cambio climático e agardamos que os teus negociadores o poidan manter lonxe da mesa.”


O dito por Kofi Annan de que “non se poden agardar miragres en cumios como éste, pero dende logo non foi nengún fracaso. É un comezo, un comezo moi importante”, difire do afirmado polo representante da presidencia da UE, o danés Anders Fogh, no sentido de que “non podemos estar contentos con todo o acordado”, ou do manifestado por Pavel Fischer, da República Checa, que “non vai ser fácil explica-lo acordo; houbo compromisos dolorosos”, porque a Unión Europea non estaba conforme co proiecto de declaración final, ata o punto de que os seus compromisarios sinalaron que éste podería se-lo último cumio xigante pra veren de resolver problemas que nos afectan a todos. E numerosos países de África, Asia e Latinoamérica mostraron a súa decepción. Os resultados coinciden lamentablemente coas previsións de moitos analistas, que nalgún caso falaban da inutilidade da ONU nestas cuestións, nas que mandan os intereses privados, ata o punto de que moitas veces os políticos asumen cínicamente o deterioro medioambiental que a sociedade denuncia.


En definitiva, os grandes retos permanecen. Sen compromiso prá apertura do mercado dos países industrializados ós productos do Sur; sen novos acordos pra destinaren fondos de cooperación ó desenvolvemento; sen obxectivos concretos prá reducción da probeza, pódese apuntar como avance o compromiso a reducir á mitade os 1.200 millóns de persoas que non dispoñen de auga potable pró ano 2010, e os 2.400 millóns faltos de infraestructuras de saneamento, como tamén a intención de recupera-los caladoiros daquí ó 2015. En fin, un programa de intencións que non convence a nadie. A natureza ten un límite. I é o home o que a está agotando. A estas alturas da evolución do “homo sapiens” non debería ser necesario descobri-lo desenvolvemento sostible. Moitas xentes, que vivían no marco dunha economía de subsistencia, primaria, facían máis pola vida do planeta que as residentes en países industrializados, que moitas veces acabaron cos paraísos das outras.

VIAXARON NUN CONTENEDOR

Pontevedra, 23.9.2007

A Terra sanga de moitas formas. Nesa perda continua de valores, de cultura, de natureza, nalgún momento son os propios fillos os que se ven forzados a corta-las súas raíces, a esquece-lo seu pasado, a fuxiren da morte ou dos novos nazis. Da situación extrema do pobo palestino fala a seguinte noticia, que "mellora" a heroicidade dos subsahariáns navegando en pateras e cayucos:

De Gaza a Barcelona nun contenedor

Comezaron a viaxe na franxa de Gaza, no extremo este do mar Mediterráneo e finalizárona no porto de Barcelona. Según as primeiras investigaciós, os quince palestinos "sen papeles" chegados hoxe [0 22.9] á cidade condal viaxaron dende Palestina cara ó norte ata chegaren a Turquía. Dende alí, embarcaron como polizóns no buque turco "Irem Kal Kavan" e chegaron a España, pasando antes polo porto francés de Marsella.

A Guarda Civil atopou esta madrugada ós 15 palestinos, cinco deles menores, ocultos no interior dun contenedor do que os recuperaron en precario estado de saúde. Exhaustos, foron hospitalizados.

Según ten informado un portavoz da Delegación do Goberno de Cataluña, os inmigrantes foron rescatados cara as 4,20 horas desta madrugada. Aínda que en principio foron levados en ambulancia a tres hospitales de Barcelona, todo-los polizóns, salvo un, xa recibiron a alta. Serán devoltos a Turquía.

Un pergúntase a situación na que puideron viaxar e resistir sen apenas aire, cómo se puideron alimentar e convivir cos seus excrementos. Finalmente, alguén en Barcelona oeu a súa petición de auxilio.

JOHANNESBURGO (2), HORAS DECISIVAS

Nota. A nova Torre de Babel. Así nos vai por querer chegar ás estrelas. Dibuxo informático de Xesús López.

Pontevedra, 23.9.2007

Este que sigue é un dos traballos que, no ano 2002, escribín en relación co Cumio da Terra, en Johannesburgo. Nel terán participado, como sempre, voces críticas á par que os protagonistas que queren inserir ó planeta un estertor que moitos levamos percibindo de hai tempo. Moitas desas xentes, políticos con mando, son verdadeiros criminales á luz dos conocementos que se van acumulando. ¿Terá a sociedade global a posibilidade de lles montar algún día un novo Nuremberg polos seus crimes de lesa natureza?. Sigue o traballo, publicado no seu día en varios medios.

HORAS DECISIVAS [24.8.2002]
por Xesús López Fernández

Comeza o Cumio da Terra en Johannesburgo, ó que xa nos referíamos no traballo do pasado luns. A sostibilidade, unha vez máis, está en xogo, algo que non podemos esquecer porque todos somos culpables do que está a acontecer en calquera dos continentes ou a nivel local: desenvolvemento sostible, cidades sostibles. A natureza volveuse despiadada e como consecuencia do temporal de chuvias están a sofrir Austria e a República Checa, Eslovenia e Hungría, Alemania, aínda ameazada. Cando esto escribo –23.8— os chinos temen que o Yangtsé poida converterse novamente en vector de morte, e no entorno do Lago Dongting, que perde auga por 46 puntos, foron evacuadas 3.200 persoas, esfórzanse 15.000 soldados e 100.000 membros das milicias mentres que 900.000 traballadores vixían os diques, temerosos de que se reproduza a catástrofe do 1998, 4.000 mortos e 696.000 evacuados.

Pola contra, noutros países é a sequía a causa principal da miseria existente. Tamén a Arxentina vai camiño da autodestrucción, moitos habitantes a viviren no umbral da probeza. Os malos gobernos sucesivos e a corrupción política, son neste caso a causa primeira da ruína do país, por outra banda enormemente rico. Desconocemos qué recetas van sair da xuntanza de Johannesburgo pra un caso como o arxentino. En Sudáfrica estarán reunidos representantes de máis de 200 estados, dispostos a buscar posibles solucións no camiño de acadar ese arelado desenvolvemento duradeiro e de lle poñer cancelas ó cambio climático orixinado con toda a seguridade pola actividade dos homes. Pero a sensibilidade que nestos momentos poida existir en Europa non se dá nos Estados Unidos, onde o presidente George Bush propuxo o pasado xoves unha maior corta de árbores, “porque a menor densidade forestal faría menos devastadores os incendios”.

A medida proposta por Bush foi anunciada durante unha visita ó estado de Oregón, un dos máis afectados. Os ecoloxistas, naturalmente, miran máis alá e afirman que as autoridades “van usa-la traxedia emocional dos incendios pra conseguiren algo que o público non apoiaría: aumenta-la tala nas nosas terras públicas”, cortaren as árbores máis vellas, cobizadas pola industria madeireira. Mentres, aquí –como todo-los anos--, seguen ardendo os montes e a prensa do 23.8 recollía a noticia dun incendio en San Benito e Moreiras, nos concellos ourensaos de Barbadás e Toén, de máis de 500 hectáreas. Provocado. Provocado como case todos, pode que porque non se estea a repoboar na correcta dirección. E somos moitos os que creemos que se podería progresar máis no esclarecemento de tanta animalada. Pero volvendo á actitude un tanto cínica de Bush, o home lembra a un certo profesor de Dereito que tiña a solución prós accidentes de ferrocarril causados polo vagón de cola. Propoñía a supresión do dito vagón, algo semellante á idea que acaba de te-lo presidente americán. Mentres, o goberno do Brasil puxo en marcha a creación da maior reserva tropical do mundo, 41 millóns de hectáreas, na Amazonia.

A asociación ecoloxista Greenpeace vai estar presente en Johannesburgo e reclama a creación dun marco xurídico de responsabilidade empresarial por danos causados fóra das xurisdiccións de carácter nacional. Un informe da asociación, “Crímenes Corporativos”, denuncia a impunidade da que dispoñen empresas como Bolidén, que se cargan o medio natural. No informe citan 37 sociedades de ámbito multinacional que teñen cometido danos ó medio ou á saúde, sen teren asumido nen reparado a responsabilidade. Os 37 casos de “crímenes corporativos” abranguen diversos sectores como o químico, o forestal, mineiro, de enxeñería xenética, nuclear e petroleiro en distintas partes do mundo. Greenpeace propón que se cree un instrumento que garantice a indemnización de danos, “porque os acordos voluntarios adoutados nos cumios non están a funcionar”. Nos esperan horas decisivas.

MÉXICO, LIDER NA LOITA CONTRA O CAMBIO CLIMÁTICO.

Pontevedra, 23.9.2007

Noticia refrescante ésta que sigue chegada coas alertas de Google sobre cambio climático do día d´hoxe. Corresponde a un informativo mexicán, CRÓNICA de hoy, e ten o valor do optimismo que sir Crispin Tickell, nos quere transmitir. Hai que mante-la esperanza, pero sempre sobre a base do conocemento, da instrucción, da educación. E das políticas ambientalistas que moitos países terán finalmente que adoutar. México, según esta noticia, parece un exempro. Sigue a noticia:

CRÓNICA de Hoy, 23.9.2007

México es líder latinoamericano en lucha contra el cambio climático, afirma sir Crispin Tickell, ambientalista maestro de Al Gore y asesor de Margaret Thatcher y Tony Blair

Por: Isaac Torres Cruz | Academia.

Por sus importantes trabajos científicos y ahora con la edificación del Centro Nacional de Vigilancia Climática Global de Gran Altitud en el volcán Sierra Negra, México encabeza en Latinoamérica la investigación del entorno natural y combate al cambio climático, aseguró el presidente emérito del Climate Institute de Washington, Sir Crispin Tickell.


Durante el recorrido en los terrenos donde se construirá el complejo atmosférico, el académico británico explicó que frente a este problema global, cada país tiene que adecuarse a las necesidades que demanda propio entorno, papel en el que se ha destacado nuestro país, gracias a sus trabajos de investigación en la materia.


Quien fuera asesor de medioambiente durante las gestiones de Margaret Thatcher y Tony Blair, señaló en entrevista que todo el mundo debe seguir la misma línea frente al combate del cambio climático, puesto que es un problema que nos aqueja a todos y del que nadie podrá escapar.


“Evidentemente existen naciones cuyos compromisos medioambientales son más grandes, como los países más industrializados, que requieren reducir más sus emisiones, otros responden al llamado que les exige su entorno, como México”.
Dijo que cada país debe velar por sus intereses nacionales y llegar a acuerdos globales para alcanzar niveles de cooperación que repercutan en beneficio de todos.


EDUCACIÓN. El autor del libro Cambio Climático en el Mundo agregó que los gobiernos y la comunidad científica de cada país tienen un papel fundamental al educar a su propia población y a su opinión pública, para así explicarle a su propia gente “qué es lo que pasa en su entorno, la agonía por la que pasa su planeta”.


“Desafortunademante las poblaciones no entienden por sí solas las magnitudes de esta catástrofe mundial, por ello los científicos juegan un papel fundamental en el desarrollo de conciencias”.


Apuntó que a pesar de su negligencia el hombre es un ser inteligente, quien para lograr los cambios necesarios necesitará aprender cómo el más pequeño de los detalles repercute en una acción global. Dijo que la solución está en identificar los grandes problemas y el papel que puede jugar para solucionarlos.


Frente al panorama aciago del mundo, producto del acelerado cambio climático del planeta, Sir Tickell no pierde la esperanza, pero es a la vez realista frente a las acciones del hombre.


“Soy optimista porque no hay duda que el ser humano tiene un gran intelecto que lo sacará adelante, sin embargo a veces soy pesimista cuando pienso en la magnitud de su voluntad”.

Trayectoria del ambientalista

Sir Crispin Tickell es un reconocido diplomático británico. Fue asesor de los ex primeros ministros Margaret Thatcher y Tony Blair en el cuidado medioambiental. Además es maestro de Al Gore y autor de los primeros libros en esta materia, Cambio Climático en el Mundo, publicado en 1977.


Actualmente es el presidente emérito del Climate Institute, de Washington DC. Ha sido condecorado con el doctorado en Ciencia Honoris Causa de 23 universidades en el mundo y distinguido con la orden del Águila Azteca de nuestro país en 1994. Fungió como jefe de gabinete del presidente de la Comisión Europea de 1977 a 1981 y presidente de la Sociedad Científica más antigua de Inglaterra, la Royal Geographical Society.

NA SEREIDADE DO OUTONO

Nota.- Interpretación plástica do Outono, por Xesús López. Traballo informático.

Pontevedra, 21.9.2007.

Vai comeza-lo outono. Mais que pensar nun novo traballo prefiro recuperar, desta volta, o que vai a continuación, escrito a raiz dunha viaxe a San Pedro de Rocas, no concello de Esgos, Ourense. Vale a pena ir alá. I estos días o tempo invita a viaxar, a nos perder na Galicia profunda, espectacular na Ribeira Sacra coa castañada a punto de comezar ou dentro dunhas semás, cando as follas das vides vaian tornando do verde ó mourado, todo un festival de color e sereidade.

NA SEREIDADE DO OUTONO [8.9.2001],
por Xesús López Fernández

Xa comezan a pintar de roxo, de vermello, as cepas de Virxinia. En poucas semás non han saber doutra color, antes de perde-la folla. Xa os castiñeiros –polo menos na nosa zona— están a entregaren as primeiras castañas. Nas parras, as uvas están case en sazón. Os freixos que primeiro agromaron aparecen agora dourados. Son os primeiros pasos dun outono no que me propuxen renovar unha viaxe recentemente feita, nos calores de agosto, á Ribeira Sacra ourensá, con visita daquela ó cenobio de San Pedro de Rocas –ou Rochas--, cun corto recorrido en catamarán polo cañón do Sil, con visita a Castro Caldelas e ó seu castelo e, como fin de circuíto, unha lección “in situ” sobre o que foi o mosteiro de Montederramo, do que se tenta restaura-lo magnífico retablo. Pero gran parte das que foron as súas dependencias son hoxe propiedade particular: unha panadería, un bar. Un claustro foi convertido en colexio oficial. --Galicia, como dí Hipólito de Sáa, non gañou coa exclaustración--.

Nun documento asinado en Allariz o 27 de agosto do 1.124 –ano da fundación de Montederramo por dona Tereixa de Portugal— faise a denominación daquel espacio como Ribeira Sacra –Rivoira Sacrata--, pola proliferación de cenobios e mosteiros, románicos na súa maioría, cuios monxes roturaron, prantaron e cultivaron as viñas e fixeron florecer cultural i económicamente a bisbarra. Citaremos San Estevo de Ribas do Sil –que a Xunta está a transformar en gran parador rural--, o eremitorio de San Pedro de Rocas, Xunqueira de Espadañedo e Santa Cristina, en Parada de Sil, un cenobio oculto por un mar de verdor. O souto progresou e impide ver, neste momento, incluso a torre que se conserva na zona norte. Dos conventos da Ribeira Sacra só permanece vivo o de Santa María de Ferreira de Pantón, en Lugo, do século XII. Unha tía miña foi monxa bernarda precisamente nese convento, ata a súa morte, aínda nova. E o meu pai era da terra de Sober, a dos viños de Amandi, parece que xa catados e gabados polos románs.

As orixes de San Pedro de Rocas remóntanse ó século VI. É posiblemente, a igrexa rupestre máis antiga de que se ten noticia. Suponse que os seus fundadores foron sete varóns que alí atoparon acobillo pra se dedicaren á oración. Ensancharon as grutas. O habitáculo presentábase aberto e converxía cara un claustro que era tamén cimiterio, según consta polas tumbas antropoides que circundan a capela. Eran os tempos difíciles de San Martiño de Braga, o evanxelizador dos suevos. O convento sería posteriormente abandonado ata que no século IX, un persoaxe lexendario, Geomodus, descobre o cenobio e dálle nova vida, organizando unha escola e sendo o primeiro abade dunha comunidade benedictina. Vale a pena achegarse ó lugar, e á fonte que alí existe. Chamoume tamén a atención o bosco de coníferas que se albisca antes de chegar ó convento.

Hai cousa de quince anos conocín a un enxeñeiro norteamericán que estivo en terras de Ourense a dirixi-la prantación de abetos de Oregón –pseudotsuga de Douglas--. O home falabame das posibilidades daquelas terras. Pensei se o bosco de San Pedro non tería algo que ver co seu traballo. Pode que sí, porque perguntei ó concello de Esgos --onde está San Pedro de Rocas— polo nome da especie alí prantada. Concretáronme que hai presencia, naquel espacio, de: abeto de Oregón, abeto roxo, pino pinaster, e alerce europeo, que recorde, unha forma sabia de poñe-lo monte en valor, coido que unha visita que deben face-los representantes das comunidades de montes que se preocupen pola súa propiedade. Hei volver alá, ver aquelo máis en detalle, e tamén ó cañón do Sil, pra ver se os castiñeiros deixan ver Santa Cristina, pra percibi-lo cambio de color da súa exuberante vexetación, ou cómo as vides se poñen mouradas nos socalcos nos que o mencía debe estar case maduro. Aínda non é outono, pero os cambios de color apuntan que pouco falta.

URBANIZACIÓN DE PINZÁS, ANULADA.

Pontevedra, 21.9.2007

Aínda onte falaban en La Voz do tema do feísmo paisaxístico, en relación con Pinzás, coa proiectada construcción de 800 vivendas, despis de teren expropiado os promotores 1000000 mts2. Parece que desta volta non vai ser, según a nova consoladora do mesmo medio, do día d´hoxe. Pero, en fin, nunca se pode confiar, porque parece que, en definitiva, o país é duns poucos, dos que mandan e dictan os pasos a seguir incluso ós partidos, como se todo se reducise a unha especie de partido único.

Cando en Seseña, Toledo, Paco "el Pocero" inaugura a cidade construída no seu secarral, dá medo pensar que antre nós existe xente disposta a vende-la paisaxe, a cultura, cando non a alma. E Paco "el Pocero" promete aínda máis: construir unha cidade dun millón de habitantes.

Sigue a noticia:

terreno forestal

Tomiño anula la urbanización en Pinzás tras el informe negativo de la Xunta

Las 800 viviendas proyectadas en la zona no contaban con el visto bueno de Medio Ambiente ni de Patrimonio

Autor:Alejandro Martínez 21/9/2007

El gobierno de Tomiño suspendió ayer los trámites para la recalificación de las 210 hectáreas de terreno forestal de la parroquia de Pinzás donde se proyectaba construir el complejo residencial de 800 viviendas que ha sido vetado por la Xunta.

La alcaldesa, la nacionalista Sandra Alonso, manifestó que el último informe de la Consellería de Medio Ambiente es demoledor y que un gobierno responsable no puede seguir adelante con la modificación puntual del Plan Xeral para dar vía libre a una actuación que tampoco cuenta con el visto bueno de Patrimonio ni de Medio Rural. Los responsables municipales podrían elevar la propuesta al pleno para rechazarla con sus votos, pero también van a ahorrarse este paso.

La regidora de Tomiño declaró que los estudios técnicos les dan ahora la razón, cuando hace dos años presentaron alegaciones mostrando sus reservas por la viabilidad económica y social del proyecto. Considera que no sólo es insostenible llevar servicios a más de 2.400 personas en el monte, sino que un crecimiento tan grande de la población supondría la desaparición de la aldea. El volumen previsto de viviendas desborda lo que puede considerarse como un crecimiento racional de la zona.

«Entendemos a desilusión dalgús veciños e dende o goberno traballaremos pra supli-las carencias de servicios existentes nesta localidade», manifestó Sandra Alonso.

La modificación puntual del planeamiento fue aprobada en el año 2005 con los votos favorables del PP. Ayer, el ex alcalde, José Luis Fernández Lorenzo, declaró que lo hicieron pensando en los beneficios que la construcción de la urbanización iban a suponer para la parroquia.

Frustración en los comuneros

Los comuneros lamentaron ayer la decisión de la Xunta que, a su juicio, frustra una iniciativa que era vital para el desarrollo de Pinzás. El presidente de la entidad, José Miguel Meneses, destacó que era un proyecto modélico e innovador en Galicia, con un nivel de edificabilidad bajo e integrado en el paisaje y que no iba a suponer ninguna explotación salvaje del territorio. «Ni mucho menos íbamos a convertir Pinzás en Benidorm», destacaron los asesores de la comunidad de montes, encargados de la redacción de la modificación del planeamiento, para quienes ha sido una sorpresa la decisión de la Xunta.

La construcción del complejo iba a suponer una de las mayores inversiones privadas llevadas a cabo en Galicia. El coste global de la ejecución del proyecto ascendía a 280 millones de euros, de los que 30 serían destinados a la creación de servicios básicos y se crearían unos 300 empleos directos.

DENUNCIA ANTE O FISCAL DE MEDIO AMBIENTE.

Fotografía: Xesús López, titular deste blog, no claustro de Fonseca, en Santiago.

Pontevedra, 21.9.2007

En relación coa noticia, xa dada pola prensa, incluímos seguidamente o comunicado completo de Salvemos Pontevedra en relación coa denuncia cursada por este colectivo ante o Fiscal de Medio Amiente. A ver se as cousas comezan a cambiar neste país, que de momento non se nota. Sigue o comunicado:

COMUNICADO DE PRENSA DE SALVEMOS PONTEVEDRA

DON FRANCISCO CÉSAR DÍAZ SÁNCHEZ, con DNI nº 33.785.735-T, en su calidad de Presidente de la Asociación “SALVEMOS PONTEVEDRA COMUNICA:

Que con fecha 10 de septiembre de 2007 ha presentado escrito de denuncia ante la Fiscalía de Medio Ambiente y Urbanismo del Tribunal Superior de Justicia de Galicia por los hechos que a continuación se detallan:

La Asociación que presido presentó el 20 de julio de 2005 Recurso de alzada contra la resolución de fecha 13 de junio de 2005 dictada por el Director Xeral de Urbanismo en el expediente 05/021, por la que se le concede al concello de Sanxenxo autorización previa a la concesión de licencia municipal para la restauración de Telleira para Museo del Mar-Centro de Interpretación de la Naturaleza en el lugar de Salgueira, parroquia de Vilalonga.

No obstante, las obras realizadas comprenden no sólo la demolición de la totalidad de las edificaciones existentes dentro del dominio publico marítimo terrestre y servidumbre de protección, sino la demolición total y construcción totalmente nueva de la nave, con cimentaciones de hormigón armado, pilares de acero, soleras de hormigón, cerramientos, cubiertas y servicios, todo ello situado en zona de servidumbre de protección e integrado en el espacio natural protegido “Complejo Ons-O Grove”, incluido en la propuesta Gallega de Lugares de Interés Comunitario RED NATURA 2000, (LIC), ZEPA y Humedal protegido Complejo Intermareal Umia-O Grove (RAMSAR).

Con anterioridad a la resolución recurrida en su momento, en fecha de 7 de octubre de 2004, la Dirección Xeral de Urbanismo en contestación a solicitud de informe, remite al Servicio de Uso del Litoral de Pontevedra, escrito en el que se indica que el uso pretendido no se encuentra entre los usos autorizables por la Comunidad Autónoma en los artículos 39 y 40 de la vigente Ley 9/2002 de 30 de diciembre, ni en las ordenanzas nº. 14 y 18 de vigente PXOM del concello de Sanxenxo, por lo que constituye un uso prohibido.

Posteriormente y al objeto de cumplimentar el requerimiento efectuado por la Conselleria de Política Territorial en fecha 31 de julio de 2006, se aportó reportaje fotográfico en el que se constata la realización de obras y el estado actual (en aquel momento) de las mismas.

Con fecha 13 de agosto de 2007 y tras previa solicitud de 2 de junio del mismo año, se me hace entrega por parte de Dirección Xeral de Urbanismo de copia compulsada del informe emitido sobre el Recurso de alzada antes mencionado. Dicho informe aparece firmado por la Jefa de la Sección de Dictámenes y por la Jefa del Servicio de Dictámenes e Informes de la referida Dirección Xeral. La fecha de dicho informe, según consta, es de 10 de julio de 2006.

El mencionado informe, a lo largo de sus cuatro páginas, hace un recorrido por el iter procedimental seguido por el expediente y acaba por informar favorablemente el recurso de alzada interpuesto por la Asociación que represento.

Lo más grave del asunto (sin que ello reste un ápice de gravedad a los antecedentes) es que, siendo el informe de fecha 10 de julio de 2006 y encontrándonos a finales de agosto de 2007, la propuesta de resolución todavía no se haya firmado por la funcionaria correspondiente: la Jefa del Servicio Técnico Jurídico de la Dirección General de Urbanismo, Dña. Rosario Puente Vázquez, lo cual a todas luces resulta completamente irregular e incluso semeja que podría esconder una actitud con tintes delictivos que esa Fiscalía debería investigar.

La dejadez, negligencia o abandono del cargo público derivado de la negativa a firmar la propuesta de Resolución del recurso de alzada (ya redactada e incluida en el expediente administrativo, pendiente de una sola firma), cuando existe la obligación de resolver, y existiendo un informe favorable a su estimación, trae consigo que se hayan seguido desarrollando las obras ilegales amparadas en una resolución ilegal que provocaron daños irreparables en el medio natural, cuyos valores están especialmente protegidos. Y por si esto fuese poco, con fecha 28 de junio de 2007, la Consellería de Medio Ambiente de la Xunta de Galicia aparentemente ajena a estas cuestiones legales, emite la siguiente resolución: “CONCEDER autorización previa para a realización do proxecto de construcción de adecuación ambiental do entorno de As Telleiras na parroquia de Vilalonga, concello de Sanxenxo, emprazada na Zona de especial protección dos valores naturais Complexo Ons-O Grove e dentro do Humidal protexido Complexo intermareal Umia- O Grove, solicitada pola Xerencia Municipal de Urbanismo do concello de Sanxenxo…” El proyecto ambiental aprobado por el Delegado Provincial de la Consellería de Medio Ambiente de la Xunta incluye un vial de acceso asfaltado que invade incluso el dominio público marítimo-terrestre y más de 10.500 m2. de urbanización (excluyendo la edificación), con cerca de 3.000 m2. para plazas de aparcamiento y aproximadamente 5.000 m2. de zona de esparcimiento incluidos dentro del dominio público marítimo-terrestre, muros de contención de tierras de hormigón armado perimetrales en la zona del desmonte del terreno, etc.

Antes de presentar este escrito hemos querido comprobar que los hechos en él vertidos siguen en la actualidad en la misma situación. Por ello, con fecha 3 de septiembre de 2007, nos personamos ante la Consellería de Política Territorial, Obras Públicas e Transportes (Servicio Técnico Xurídico da Dirección Xeral de Urbanismo), solicitando, entre otras cosas vista del expediente. Atendidos por el funcionario, Don Juan Antonio Fernández Suárez, al fin, tuvimos acceso al expediente administrativo y, curiosamente no estaba la propuesta de resolución. Tampoco se nos dio ninguna explicación al respecto de su destino. Con esa misma fecha, el mismo funcionario, nos informó del reciente nombramiento de Dña. Rosario Puente Vázquez, como Subdirectora Xeral de Réxime Xurídico Administrativo da Consellería de Política Territorial O.P. e T.

Es por ello que solicito la intervención urgente de esa Fiscaliza al objeto de que en el ejercicio de sus funciones proceda a:

- Incoar el procedimiento que considere oportuno al objeto de obtener la paralización de unas obras amparadas en una resolución ilegal y que están causando un grave daño medioambiental en el espacio natural en el que se desarrollan.

- La apertura de las correspondientes diligencias por si de la actuación y pasividad de la funcionaria competente se derivan responsabilidades penales. tras más de un año sin firmar la propuesta de resolución incluida en el expediente, evitando así que se resuelva, a pesar de la existencia del informe técnico-jurídico, que ratifica el anterior de 2004 de la misma Consellería.

- Ordenar la realización de las diligencias necesarias para la comprobación de los hechos descritos.

Asimismo, con fecha 13 de septiembre de 2007, se ha solicitado al Servicio de Protección del Litoral de la Xunta de Galicia en Pontevedra que declare:

1. La ilegalidad de las obras referidas en los apartados anteriores y en el Informe de fecha 10 de junio de 2006.

2. La apertura del correspondiente expediente sancionador y de restitución de la legalidad urbanística y medioambiental en lo referente, tanto a la Restauración de la Telleira, como lal proyecto de construcción ambiental de su entorno.

3. La anulación de las autorizaciones de la Xunta y del Concello de Sanxenxo y la paralización de las actividades y usos que en la actualidad se puedan desarrollar en la Telleira de Vilalonga.

4. La paralización de cuantas obras se estén desarrollando o se pretendan llevar a cabo dentro del ámbito protegido.

5. La devolución de los terrenos ocupados por la Telleira a su estado primitivo.

6. La devolución de los fondos de cohesión invertidos o no en las obras ilegales de la Telleira de Vilalonga y, la suspensión de cualquier acuerdo para invertir nuevos fondos públicos, INTERREG III, FEDER etc. en las obras de ampliación de la referida Telleira, cuya condición de ilegalidad denunciada a través de este escrito, está perfectamente demostrada y avalada por la propia Administración Autonómica.

Pontevedra a 17 de septiembre de 20

Nota: Para más información en:

E-mail: presidente@salvemospontevedra.org

Móvil: 647 614 355

NA ARRANCADA DO EURO [5.O1.2002]

A saída da cova. Traballo informático do autor. Realmente, non sei se o euro representou outra cousa que unha enorme carestía da vida. Algo cheira a podre en todo esto, na maior presión fiscal que afoga ós probes, ou no xesto altivo de que os altos cargos, moitas veces por facer mal as cousas, cobren unha prima de 15000 euros ó ano. Vergonza de país, en vez de sair parece que nos internamos aínda máis no furancho, no profundo da cova.

Pontevedra, 20.9.2007

Outro traballo de hai anos, esta vez sobre o tema do euro, sobre o que debo ter algún máis. Pero o que nel se comenta sobre a sobida da vida, sobre o incremento do nivel de probeza é totalmente certo. Se daquela un café costaba sobre 80 ou 100 pesetas, agora anda polas 166,386, se non máis. E se consideraría barato se se cumprise o efecto Zapatero; é decir 0,80 euros, como paguei en Mondoñedo O 21.4.2007, nunha cafetería do rei das tartas, fronte á catedral, a raiz de acodir alí a comprir co xubileo de San Rosendo. Noutros sitios teño atopado o mesmo efecto ZP, en Poio, en Vilagarcía. Pero o certo é que a vida sigue imparable, agora coa repercusión nos precios, tamén, do plus que acordaron asignarse os altos cargos, máis probeza prós demáis, porque no-lo sacan do peto.

NA ARRANCADA DO EURO [5.1.2002]
por Xesús López Fernández

Despois da primeira arrancada parece que o uso do euro se vai normalizando. As colas dos primeiros momentos –atascos, persoal de banca case infartado— xa remitiron e os pagos condúcense agora, transcurrida unha semá, con normalidade. O entreno bursátil dos cidadáns que xa operaban en euros non foi van, a propaganda e a sobreinformación fixeron o resto. O que xa non nos colleu tan preparados foi a sobida xeralizada de once productos e servicios ---polo aumento das tasas--, utilizado o euro como especie de cortina de fume, como no caso das autopistas. No fialato de Vilaboa entereime de que o novo precio pra seguir camiño a Vigo é de 2,36 euros. Pouca cousa, pensei, pero cando comprendín a sobida real e que me estaban a cobrar 393 pesetas sentín unha certa sacudida, parecida a outra do mesmo día: máis de 700 pesetas por catro horas de parking. Outra estafa.

Hai un tema a coidar nestas primeiras xornadas i é o engaño fácil no que podemos caer ó estaren as cousas referidas a un novo precio numéricamente máis baixo que antes. A mente, o noso subconscente, segue a pensar en pesetas. Despois ven, claro, o gran chasco: que por tirar da tarxeta con excesiva lixeireza –por causa das festas--, os aforros esfúmanse antes de tempo. A maquinaria fiscal traballa alevosamente coa nosa psicoloxía. Mentres nos cola unha sobida media dun 4,95% o incremento salarial xeral pra este ano vai ser dun 2%. É decir, que imos ser máis probes aínda tendo unha moeda máis forte. I estou seguro de que esa descapitalización das economías débiles non ha significar nada prós donos do discurso fácil e do poder, prós que falan en términos de macroeconomía, da posición firme de Europa ante o mundo cun euro “máis frío”, de que esto só acaba de comezar, mentres un escoita historias de precariedade laboral, de prexubilacións forzosas, etc.

Tornando á imprantación da moeda parece que xa está asimilada en case tódo-los sectores, porque o groso das pesetas estaba depositado nos bancos, i ese diñeiro, dende o día primeiro de xaneiro, está referido a euros, algo do que xa nos viñan avisando dende facía meses coas súas comunicacións en ámba-las moedas, como tamén as facturas do comercio –nunha especie de dobre contabilidade que xa acabou--. O protagonismo da moeda europea é imparable i en poucos días vai resultar difícil obter pesetas como cambio de calquer pago menor –pan, café--, como tampouco lle foi posible cobrar na nosa vella moeda ós diversos pensionistas que estos días insistían en percibi-la súa mensualidade como tiñan por costume. E non faltou nesta hora de confusión a aparición no mercado dalgún billete falso de dez mil pesetas, por si pasaba. Listiños. O que está claro é que todos estamos aprendendo e que as pesetas desaparecen con celeridade alén da querencia do coleccionista.

Pensan algúns políticos que o euro pode representar unha oportunidade de sentírmonos máis europeos, que a moeda vai supoñer un nexo de unión pra configurármonos como cidadáns pertencentes a unha nova entidade supraestatal, algo que implicaría políticas comúns, dereitos comúns, xusticia común e perfectible, o esmorecemento de certos privilexios, a fin de institucións. Nesa Europa grande, na que se queren integrar outros 170 millóns de habitantes, ¿qué papel xogarían os distintos pobos? ¿Qué lle espera a Galicia –europea sempre-- se considerámo-los problemas que a CE trouxo prá nosa gandería e producción láctea, prós nosos labregos? A que podería ter sido a reserva proteínica de Europa, onde ademais houbo moitísimo gandeiro que traballou arreo pola modernización do sector, atópase agora coa perda de 30.000 postos de traballo rural no 2001. Os políticos deberán loitar por conseguiren un futuro mellor prá nosa terra ou dimitir. Confiar nun euro unificador parece demasiado simple: Bo prá macroeconomía, cecais esmagador da nosa identidade sen forzas claramente comprometidas na súa defensa.

MEDIO AMBIENTE, CIENCIA E INDEPENDENCIA

Pontevedra, 20.9.2007

Sigue un interesante traballo publicado pola Voz de Galicia desta data. O artículo, preñado de ironía, é de Javier Guitián. Ó seu título habería que lle engadir, digo eu, algo, a palabra paciencia. Á recomendación que fai na fin da súa colaboración, de que visitemos Cabo Vilán, O Courel ou as turbeiras de Gañoidoira, poderíanse engadir moitos outros avisos: Marín, Lourizán, Vigo, Canido, monte Gaiás, Bertamiráns, Milladoiro, Pontevedra, toda ela unha desfeita do patrimonio histórico e do fondo da ría, as xunqueiras, que non só Lourizán e o porto de Marín, os recheos e cargas de dinamita, etc. E á consideración de Cabo Vilán habería que suma-lo intento do bipartito de seguir liquidando a Rede Natura, aínda que queiran xustifica-lo arraso do litoral ou da terra interior con estudios de impacto ambiental deshonestos. Seguro. Sigue o artículo:

TRIBUNA : Javier Guitián. La Voz de Galicia
Medio ambiente, ciencia e independencia

Hace algunos días, un artículo publicado en una revista de conservación de la naturaleza se ocupaba de una interesante cuestión. En una reciente reunión de la Sociedad Internacional de Biología de la Conservación, los científicos discutieron acerca de la conveniencia o no de su implicación en las cuestiones ambientales, más allá de la pura exposición de los datos. Una encuesta reveló, al final, que dos tercios de los asistentes estaban a favor de participar activamente en esos temas. ¿Se han preguntado alguna vez qué hubiera pasado en Galicia si en las últimas décadas los científicos y técnicos relacionados con el medio ambiente hubieran adoptado esa actitud? Pues hagamos ficción.

Con toda probabilidad, el paisaje de la Galicia litoral sería diferente si en vez de dedicarse a vender las bondades del eucalipto hubieran defendido una política forestal sostenible, sin monocultivos y, probablemente también, las actuales amenazas económicas sobre el sector y biológicas sobre la especie no hubieran llegado. Imagínense que además de estudiar nuestras especies marinas o nuestras plantas, los científicos hubieran denunciado activamente la contaminación o se hubieran negado a firmar informes de impacto ambiental llenos de falsedades; tal vez hoy, parques eólicos, minicentrales o piscifactorías estarían ubicadas de forma correcta, respetando áreas o ecosistemas que todos los ciudadanos tenemos derecho a disfrutar y obligación de conservar. Cuesta imaginarlo, y les diré por qué.

Cada decisión política que ha destruido nuestro patrimonio natural ha estado avalada por científicos. Numerosas comisiones de la Administración han contado con su participación y la de técnicos que han apoyado esas barbaridades con «independencia», en general, bien remunerada. Se han elaborado centenares de estudios de impacto ambiental pagados y se han suscrito decenas de contratos que han dado luz verde a rellenos litorales, carreteras demenciales, canteras tercermundistas pero, eso sí, siempre manteniendo la «objetividad». No lo duden, cada vez que recorran Galicia y se queden perplejos ante una barbaridad ambiental, busquen responsabilidades en las diferentes Administraciones, pero no olviden que, sin duda, ha contado con la complicidad de algún experto. Por ello, es necesario que la Administración y los propios científicos reflexionemos sobre si los sistemas de control y evaluación ambiental son independientes y, por qué no, sobre si los sistemas de financiación pueden condicionar el resultado de estos procesos.

Termino. Sin duda, habrá quien piense que lo verdaderamente subjetivo es mi propia opinión y la de otros que, como yo, creen que las cosas hubieran sido diferentes con una participación más activa de la comunidad científica en la conservación de nuestro patrimonio natural. A éstos les recomendaría una visita a las canteras o a las obras de la nueva carretera a O Courel, a los parques eólicos sobre las turberas de A Gañidoira o a la piscifactoría de Cabo Vilano. ¡No duden que el estudio de impacto ambiental fue favorable!

AS TELLEIRAS. DENUNCIA DE SALVEMOS PONTEVEDRA.

As obras da Telleira, presuntamente ilegales, están denunciadas polo colectivo Salvemos Pontevedra.

-

Pontevedra, 20.9.2007

Hoxe é noticia en diversos medios a denuncia de Salvemos Pontevedra ante a Fiscalía de Medio Ambiente e Urbanismo do Tribunal Superior da Xunta de Galicia.

A denuncia, unha máis das realizadas polo colectivo ecoloxista Salvemos Pontevedra, ven do ano 2005. As obras foron realizadas aínda contando con informes urbanísticos e medioambientales negativos. Pero un recurso de alzada de Salvemos Pontevedra progresou e..... a cousa, pendente de asinatura dende hai un ano, sigue sen resolver. Deso fala a noticia e o silencio, esa parálisis producida no procedemento, haina que depurar. E que Deus asista á Fiscalía. A ver se as cousas comezan a tomar outra cariz no país.

Confío en poder incluir no blog a noticia completa da asociación, coa que me solidarizo, pero desta volta vai a que hoxe publica o Diario de Arousa. Sigue:

Piden la paralización de las obras de A Telleira

El colectivo Salvemos Pontevedra presentó una denuncia ante la Fiscalía de Medio Ambiente y Urbanismo del Tribunal Superior de Xusticia de Galicia en la que solicita que se inicie el procedimiento oportuno para obtener la paralización de las obras de A Telleira, en Vilalonga, por considerar que están amparadas en una resolución ilegal y que están causando un grave daño medioambiental en el espacio natural en el que se desarrollan.

Denuncian también el hecho de que el recurso de alzada presentado por el colectivo en 2005?contra la decisión de Urbanismo de autorizar la restauración de la Telleira? obtuvo un informe favorable "que a fecha de hoy no ha sido todavía firmado por la funcionaria competente".

A. B. > SANXENXO La mejora del entorno de A Telleira fue aprobada por el Concello hace ya algunos meses. M. IRAGO

Salvemos Pontevedra presentó el pasado día 10 de septiembre una denuncia ante la Fiscalía de Medio Ambiente y Urbanismo del Tribunal Superior de Xusticia de Galicia en la que solicita la paralización de las obras de la A Telleira, en Vilalonga, por considerar que están amparadas en una "resolución ilegal" y que están causando un "grave daño medioambiental" en el espacio natural en el que se desarrollan. Salvemos Pontevedra presentó el mes de julio del pasado año 2005 un recurso de alzada contra la resolución dictada por el director xeral de Urbanismo por la que se concedía al Concello de Sanxenxo autorización previa a la concesión de licencia municipal para la restauración de A Telleira para Museo del Mar-Centro de Interpretación de la Naturaleza.

Francisco Díaz, presidente de Salvemos Pontevedra, asegura que el pasado 13 de agosto, y después de varias solicitudes por escrito, recibió una copia del informe emitido sobre el recurso de alzada presentado por el colectivo, "que tiene fecha de 10 de julio de 2006. Lo más grave es que, habiendo pasado un año desde que informan favorablemente el recurso de alzada, la propuesta de resolución todavía no se haya firmado por la funcionaria correspondiente, la jefa del Servicio Técnico Jurídico de la Dirección General de Urbanismo, lo cual a todas luces resulta completamente irregular e incluso semeja que podría esconder una actitud con tintes delictivos".

La no resolución del recurso, "habiendo un informe favorable a su estimación", supuso, a juicio de Francisco Díaz, "que se hayan seguido desarrollando las obras ilegales amparadas en una resolución ilegal que provocaron daños irreparables en el medio natural, cuyos valores están especialmente protegidos". Salvemos Pontevedra denuncia también la reciente autorización de Medio Ambiente para la realización del proyecto de construcción de la adecuación ambiental del entorno de As Telleiras, emplazada en la zona de especial protección del Complejo Ons-O Grove y dentro del Complejo Intermareal Umia-O Grove. Insisten en que este proyecto "incluye un vial de acceso asfaltado que invade incluso el dominio público marítimo-terrestre y más de 10.500 metros cuadrados de urbanización ?excluyendo la edificación?, con cerca de 3.000 metros para plazas de aparcamiento y aproximadamente 5.000 de zona de esparcimiento incluidos dentro del dominio público marítimo-terrestre, muros de contención de tierras de hormigón armado perimetrales en la zona del desmonte del terreno, etc."

El colectivo recordó que las obras realizadas comprenden "no sólo la demolición de la totalidad de las edificaciones existentes dentro del dominio público marítimo terrestre, sino la demolición total y construcción nueva de la nave, con cimentaciones de hormigón, pilares de acero, cerramientos, cubiertas y servicios, todo ello situado en zona de servidumbre de protección integrado en el Complejo Ons-O Grove".

Información elaborada a partir de fuentes propias, Agencia Efe, Europa Press y Agencia Gallega de Noticias

E XA PASOU O DÍA DAS LETRAS...[19.5.2001]

Ilustración. O caos normativo. Dibuxo informático de Xesús López, ano 2002.

Pontevedra, 19.9.2007

O traballo hoxe pendurado corresponde ó ano no que se fixo memoria do labor xigante e obra de don Eadio Rodríguez, o autor do noso mellor Diccionario Enciclopédico. De non ter feito caso do seu maxisterio, como ó doutros autores, veu este abandono da lingua polos que quixeron primar no seu uso unha sobrecarga de diferencialismos que nalgún caso poden ser extraños no propio portugués. Pola vía do Diktatt, coa fixación no Portugaliza co que están a soñaren, queren impoñer dende o parvulario unha lingua que, como teño dito en reiteradas ocasiós, xa non é a vella lingua do país. A normativa de concordia estaba preparada pra lla entregar á RAG nese ano 2001, parece que como ofensa ó propio Eladio Rodríguez, do que eu sigo aprendendo, consultando os seus traballos. Coido que o artículo é aclarador de certas actitudes. Aínda non vou deci-lo nome do académico co que mantiven o diálogo no que el chegou afirmar que os cambios que foron introducindo de forma imbécil fixéronnos pra achega-la lingua ó portugués.

E XA PASOU O DÍA DAS LETRAS...[19.5.2001]
por Xesús López Fernández

Dende que se instaurou o Día das Letras Galegas con motivo do
centenario dos Cantares Gallegos de Rosalía de Castro, cada ano lembrámo-la obra dun autor. Este ano correspondeulle a Eladio Rodríguez González, o lexicógrafo, o poeta, ó que os diversos medios dedicaron distintos traballos. Lévase andado bastante nos últimos anos, polo menos no eido editorial, algo que os autores salientaban este 17 de maio. Faise literatura, pero os lectores son escasos. Coido que se trata dun reconocemento sincero que ten o seu fundamento. I eu pergunto unha vez máis, criticamente, se a culpa non estará na imposición dun normativo que se afastou das formas populares, algo do que falei cun dos nosos académicos hai agora cousa de dous anos.¿Por qué o plural en “ais”, totais, normais, animais, ou en “ois”, españois? ¿Por qué “crise, análise, hepatite, bronquite”? “Por achegármonos ó portugués”, foi a súa resposta.

Seguimos a falar, eu afirmando que cada vez se falaba menos galego no rural, el a decir que máis nas vilas e cidades. Coido non é así e que, moitas veces, neses sectores emerxentes que falan o neogalego normativo –ou variantes paralusas— danse situaciós de auténtico esperpento. Penso que o artificio do libro subvencionado e as normas, pouco remedian; que o idioma vai seguir esmorecendo. ¿Douscentos anos?. Ese parece o horizonte optimista que lle fixou Basilio Losada, conocedor da fala e da súa realidade, curiosamente censurado nun debate virtual polas súas afirmaciós. Penso como el. Coido non se están a poñe-los medios que a salvación da língua precisa. As normas foron igualmente cuestionadas hai poucas xornadas por David Mackenzie, en Santiago, entendo que por desaxustadas ó idioma enxebre. E con esas opiniós recentes recibín como presente primaveral unha edición facsimilar das “Oraciós campesiñas” --así, oraciós--, de Eladio Rodríguez, que leín nun serán e que dende aquela estou a retomar. Na obra, a língua, rica, vai como un río.


Coido que é un libro prá reflexión, que nos sitúa nun momento no que o galego non estaba tan contaminado como hoxe. O autor usa o apóstrofo –c´unha, d´unha d´aquela, n´elas, etc--, o guión, tres acentos, o “i” hipentético, forma o plural en “ales” ---parrales, piñeirales, espritoales— ou en ós –oraciós, legós--, que se corresponden con situaciós do idioma real ó que as normas non se adaptan. Téñase presente que o libro contén unha advertencia na que se avisa ¡dunha soa errata!. Eu non podo entrar a xulgalo mais que como simple aficionado, como lector en galego dende que Galaxia reinventou o libro na nosa língua, e debo decir que me identifico máis con obras como a citada que non coa dalgús autores contemporáneos. E insisto en que o “quid” da cuestión pode estar no divorcio existente antre o galego estándar e o popular. Ese distanciamento apréciase nas aulas como tamén nos medios de comunicación, e si pra uns alumnos faise o galego unha asignatura “fea”, a fala dos medios é dificilmente soportable. Falta enxebreza. Vai faltar outros 364 días, pasado o Día das Letras.


Decir como final que en diversos foros pódese apreciar que a xente está a se manifestar nunha língua que non domina; que precisaría de rede como os trapecistas. Os erros son seguidos. Esfórzanse en introduciren palabras que non están no galego común, que moitos falantes evitan. Por non sinalar a nadie direi que se dan situaciós cómicas, como puiden apreciar nun programa protagonizado por enfermas de cáncer, palabra ésta que usaban as invitadas por contra de “cancro” que decía a persoa moderadora. Á forza de falar a persoa en cuestión foise expresando cunha dificultade crecente, ata que nun intre dado usou o singular “normai”, por reducción de “normais”, algo revelador da súa farsa. En fin, a situación do idioma parece límite. E a Academia non mostra disposición de cambia-las cousas. As mil primaveras propostas por Cunqueiro serían posibles á vista da obra de Don Eladio, pero non se sigue o seu maxisterio máis alá de nos inspirar no seu Diccionario Enciclopédico, o mellor.

COMUNICACION E MEMORIA [15.12.2001]

Castiñeiro fronte á antigua morada de Antón Losada Diéguez, en Moldes, Boborás, Ourense, que debe gardar memoria dos traballos do guieiro, un dos impulsores da Xeneración Nós.

Pontevedra, 18.9.2007

Deixo pendurado outro traballo do ano de Don Eladio. O feito de que daquela estivesen a traballaren os "cen estudiosos" pra ver de desfaceren a lingua, implicaba xa unha traición ó autor do máis importante diccionario enciclopédico da lingua galega. Neste artículo faise tamén referencia a uns traballos de Xesús Ferro Ruibal, que recomendaba como normativos o uso de pra, prás, pró, prós, e o uso do guión na forma -lo, o artículo que vai despois do infinitivo e outras formas. Tamén -ble: amable, posible, probable, etc. Pero parece que o quorum necesario e o actual presidente da RAG escolleron pola perda da memoria, polo desprecio á defensa secular que do idioma fixo a nosa sociedade. Siguen metendo as normas na turmix pra ver de acelera-lo proceso de esmorecemento do idioma ante a vaga de doudice social que fai posible que os políticos poidan impartir clases de galego dende o seu estaribel particular, chafaldrís ou garapito. A situación de confusión parece semellante á que Risco denunciaba no 1910, por non ter traballado científicamente o galego de Curros e Rosalía. Xesús Ferro Ruibal puido se-lo Risco do noso tempo. Pero debeuse atopar moi só ante tanta saña e ignorancia como desataron os nemigos da fala.

COMUNICACIÓN E MEMORIA [15.12.2001],

por Xesús López Fernández

Xesús Ferro Ruibal acaba de publicar unha serie de traballos en “La Voz de Galicia” sobre a famosa “normativa de concordia” que algús tentaron colarlle á RAG. Da súa man vese claramente o paso a paso, as trampas que os promotores do cambio quixeron poñer pra distanciaren aínda máis o galego escrito da fala, pra posibilitaren unha frustración maior da xa creada antre os galegofalantes polas normas en vigor. O autor, que respeta a normativa actual, manifesta a súa arela dunha ortografía máis foneticista e moderna, achegada á lingua viva. Recomendámo-la lectura das citadas colaboraciós. O académico estudia o uso de “eso, esto, aquelo” e avisa de “pra, prás, pró, prós” como formas normativas. O uso de “-ble” –amable— e de “-lo” –anda-lo camiño, Deu-lo premie, tódo-los, adiantámo-la hora --os exemplos son meus— que vai decaíndo por simple xogo do mercadeo editorial que contribúe á morte da lingua –a xeografía da memoria que diría Steiner—, a unha comunicación cada vez máis rara.

Un inciso. Álvaro Mutis, o novo premio Cervantes, acaba de decir que, á hora de construir un relato, ten que busca-lo neno que leva dentro de sí. Con esa técnica, as lembranzas vólvense máis concretas, defínense máis os rasgos, e o relato flúe como auga nacente. Entendo que ese exercicio de memoria poida vence-las néboas grises da vellez. I estimo que os autores galegos deberían practicar tamén ese exercicio, deixaren á súa mente camiñar cara atrás no tempo pra limparen o idioma do lastre que pode se-la causa primeira de que o libro en galego se venda pouco. Hai que refresca-la língua, retoma-la fala enxebre e as súas potencialidades, ou fracasamos como pobo. Pergúntome se non se estará a dar unha situación semellante á que Risco denunciaba no 1910, ó escribir sobre o colapso da Literatura en galego por non ter capitalizado científicamente o leigado de Rosalía e de Curros Enríquez.

Perdidos gran número de galegofalantes, abandonado en moitos casos o idioma como lingua lar, traicionado por algús escolantes –se cadra calificadores de estudiantes cun maior dominio do galego que eles/elas--, a propia Igrexa ten gran parte de culpa na situación creada ó non ter asumido de forma franca a fala do pais nos actos litúrxicos, diríase que oposta á nova Pentecostés proposta por Xohán XXIII, como nemiga desta volta da nosa realidade étnica. Total, menos comunicación antre nós á par que un esquecemento do noso pasado; un pobo que morre. Non sei qué exercicio de memoria pode face-la RAG pra renova-lo debate á marxe de presiós, coa fin de acada-las normas foneticistas que moitos desexamos. A CIG-ensino e a AS-PG, perdida a memoria nacionalista, están en campaña de recollida de asinaturas pra promoveren un novo acoso alóglota sobre a RAG, de perda de identidade, a voltas con que queren lusificar --¡aínda máis!— o noso idioma.

Se traducir é un acto necesario á comunicación no propio idioma –atender e entender--, ese exercicio pode ser difícil cando dous idiomas distintos se encontran. As isoglosas diferenciativas que existen antre galego e portugués son unha fronteira real, unha alamiada de espiño que nos separa. Recuperémo-la memoria da fala, da xeografía da nosa historia, da nosa alma, que –inda que minorizada— ten pra nós moitísimo valor. Poden algús creeren que si existimos como lIngua é porque o mito de Babel segue operativo. Pois ben, aquel desastre –etimolóxicamente “dis, astrum”—sirveu pra xerar una verdadeira chuvia de estrelas. A que correspondeu ó noso pobo pode estar agora precisada do esforzo dos falantes de base ou do instinto dos poetas antes que da erudición de filólogos ou do sermón dun nacionalismo crispado, antre outras cousas, por non se manter fiel á língua. Que non no-la afoguen anque a vexamos homilde, como Anne Mary Morris cando a retratou dende a outra banda do Atlántico: “Marmurio, movemento de prata,/ o vento errante zoa no luar../Voz fuxitiva nun río perdido,/ chorando camiño do mar”. Así loce a nosa estrela. Que non morra.

ELNOSA Y EL MERCURIO. [NOTICIA]

Pontevedra, 18.9.2007.

É nova de La Voz de Galicia, desta data. O fundamental da mesma é que se trata de análisis feitos pola Universidade Castilla-La Mancha a petición de Ecologistas en Acción, e que se trata de mercurio atmosférico.

Pero estamos seguros de que a cousa é bastante peor e que a ría pode estar materialamente envenenada. Temos comparado xa a contaminación mercurial de Elnosa coa xaponesa de Minamatta. Pero aquí non se quer investigar ou volver sobre os estudios do Escorp. Xa se sabe: se non se investiga non pasa nada.


Elnosa supera los niveles máximos de mercurio recomendados por la OMS

Las mediciones junto a la fábrica detectaron importantes cantidades de este agente contaminante en el aire

Autor:Jaime Velázquez 18/9/2007

La planta electroquímica de Elnosa en Lourizán, que utiliza mercurio para la obtención de cloro, libera a la atmósfera un volumen de este agente contaminante por encima de los niveles recomendados por la Organización Mundial de la Salud (OMS).

Los datos fueron recabados por expertos del departamento de Ingeniería Geológica y Minera de la Universidad de Castilla La Mancha a través de ocho mil muestras a lo largo de dos días. Para ello se utilizó un espectrómetro de absorción atómica Lumex RP-915+.

El estudio, elaborado por la Escuela Politécnica para la asociación Ecologistas en Acción, mostró niveles máximos de hasta 1.244 nanogramos por cada metro cúbico de aire. Las recomendaciones de la OMS, a falta de una legislación concreta a cerca de este tipo de emisiones, establece un máximo de 1.000 nanogramos por metro cúbico.

Fuente de emisión

Otro estándar más restrictivo, el de la Agencia de Protección de Medio Ambiente de Estados Unidos establece una recomendación de 300 nanogramos. En este caso, la presencia de mercurio en las inmediaciones de Elnosa llegaría a duplicar y triplicar el valor de referencia.

Las muestras se tomaron en el perímetro de la planta de Lourizán, con resultados más negativos según la cercanía de la fuente de emisión. Miembros del equipo que llevó a cabo el estudio señalaron que, si bien en la cercanía de la fábrica los niveles eran elevados, en las zona poblada más próxima al complejo, la presencia del metal pesado apenas era significativa, debido a la dispersión del agente contaminante en la atmósfera.

La asociación nacional de productores de cloro restó valor al estudio y precisó que los niveles de exposición fijados por el Instituto para la Salud e Higiene en el Trabajo español para los empleados expuestos a mercurio es 25.000 nanogramos por metro cúbico. Este parámetro define la máxima exposición permitida de un trabajador ininterrumpidamente durante su jornada laboral completa.

Los autores del informe afirmaron que desconocen los niveles que pueda haber de mercurio dentro de la propia planta, puesto que el estudio se elaboró con muestras de aire del perímetro posterior del complejo.

A NORMA CUESTIONADA [10.11.2001]

As normas que non van, que representan unha fractura real coa oralidade, que foi a que mantivo viva a lingua deste país. Coido que a RAG carece xa de valor e, como teño dito moitas veces, prá saúde do idioma, sería mellor a súa disolución. Dibuxo do autor.

Pontevedra, 18.9.2001,

Sigo na onda da lingua, voz no deserto, neste blog rabiosamente independente no que vou seguir tentando censurar o que entendo de razón. Se espíritos como o de Alonso Montero ou Franco Grande denunciaron o acoso ó idioma, proclamaron que non era de recibo que á RAG lles impuxeran unhas normas como finalmente aconteceu , non por eso a súa postura cristalizou nunha verdadeira resistencia, porque o pobo non participa nestos debates.

O que dí Alonso Montero en relación coa posible renovación das normas [téñase en conta que as últimas eran do 1982, malas] que el era francés, tendo en conta que en Francia non lle tocaron ás normas dende hai máis de cen anos, é algo moi a ter en conta. Aquí parece que saímos a rectificación por ano. Ese é o acelerador que está a findar coa lingua. Por desgracia, as cousas non saíron como un esperaba porque temos unha RAG hipotecada, sometida ós do Diktat, que aínda que non daquela, acabarían por embucha-las ordes que lles pasaban. Especialmente críticos foron Calaza e Xesús Ferro Ruibal, que escribeu unha serie de artículos esclarecedores, en contra das normas que finalmente e coa colaboración de Xosé Ramón Barreiro acabarían por campar.

A NORMA CUESTIONADA [10.11.2001] por Xesús López Fernández

Dende as Normas ortográficas do 1.982 non se acadou aínda a súa desexable aceptación polo común dos cidadáns. Caso de teren considerado a fala mantida viva en vilas e aldeas, a fala como actitude ou forma de preconciencia, sen traicionala, e como corpus a normativizar, hoxe estariamos cecáis máis en harmonía. Pero coido somos moitos os que vémo-lo idioma como descapitalizado, privado de moitas das súas palabras, a consecuencia da lingoaxe utilizada como conducta diferenciadora por algús dos seus estudiosos. A obrigatoriedade das normas molestou a uns por sabelas divorciadas do idioma vivo; outros traicionáronas no seu maxisterio por creeren necesario achegárense máis e máis ó portugués. Pero a defensa da língua debe centrarse na súa independencia. ¿Que é parecida ó castelán e ó portugués?. Sí, pero distinta. Eso é o que hai que comprender: a língua como identidade.

Pouco antes das elecciós falárase dunha nova “normativa de concordia”, noticia xa comentada aquí, que debería ser aprobada na sesión do 27-O pola Academia Galega. Houbo debate, sí, que sigue porque non houbo quorum, parece que considerando a trascendencia política da súa aprobación. E novamente Alonso Montero diría a frase serea. El, que días atrás e como outros académicos, non sabía do texto da “normativa de concordia”, comentaría que os franceses levaban máis de cen anos sen modifica-las normas ortográficas polas que se rexe o seu idioma e que el, no tocante ás modificaciós, “era francés”. Lembremos outra afirmación súa, tamén recente, no sentido de que hoxe se fala máis de galego, pero menos galego. E o pobo pode comprender, incluso, que dende moitos púlpitos están e falarlle nunha língua que non conoce, que xa non é a vella língua do país.

¿Pódese dar ós resultados do 21-O unha lectura de defensa da nosa identidade, fala incluída?. Un artículo de Juan José R. Calaza (La RAG, los lusistas y la voluntad popular, La Voz de Galicia, 8.11.2001), con varios rexistros de lectura, apunta tamén nesa dirección e avisa á Academia Galega “pra que non acepte nengún Diktat que baixo o pretexto de concordia lingüísitica nos leve a un sometemento cultural lusista”. Que a RAG non se desvincalle do sentir expresado pola inmensa maioría dos galegos nas pasadas elecciós, dí. E aconsella, por RAG interposta, deixa-los panos quentes e non furta-la molesta sensación que producen as posiciós dos grupos sectarios que tentan magnifica-la deriva do idioma cara unha ortografía caduca. No remate do traballo avisa Calaza que na actitude deses grupos non deben ve-los portugueses os síntomas dunha próxima secesión lingüística, senon a continuación da pallasada dos herdeiros galegos do camisa azul Rolao Preto –1934-en relación co acrecemento do Imperio. Moi forte. Lembremos novamente a Saramago: “Unha cousa é o galego, outra o portugués”, lección esquecida por moitos.

Ó día seguinte e no mesmo xornal Tucho Calvo, indignado, daba resposta ó traballo de Calaza, insistindo na bondade da “normativa de concordia”, coa que o home se solidariza, elaborada por boa parte “dos máximos especialistas galegos do idioma”, de diversas tendencias políticas e correntes lingüísticas. E non entendo que o preanuncio de que se estaba traballando nesa normativa poida merece-lo calificativo de indiscreción, que o autor pergunta se non sería unha maniobra en contra do proiecto que estaba reservado como “unha ofrenda á Real Academia”. O artículo é longo e habería que cuestionar algunhas das súas afirmaciós. Coido dificilmente admisible que se defenda o labor anónimo dun grupo de especialistas destinado a ser como un agasallo prá RAG e que ésta, sen case debatilo, no-lo ofreza e a Administración o asuma e impoña. Preferiría que traballasen os propios académicos e que o espírito do P. Sarmiento lles dera a necesaria luz prá fixación dunhas normas ó servicio da fala, non pra lexitimaren actitudes sectarizadoras, como diría Calaza.

A VOLTAS COA LINGUA [6.10.2001]

30.09.2007. Nota. Dibuxo fractal dunha paisaxe outonal, con biodiversidade. Na lingua tamén existía unha gran variedade de palabras coas que pouco a pouco van acabando. A paisaxe é hoxe, en gran parte, un monocultivo forestal; coa lingua pasa algo semellante, emprobecida como a van deixando, puro monocultivo de importación [portuguesa]. En definitiva, nun como no outro caso, existe unha evidente traición á xeografía da memoria.

Pontevedra, 17.9.07

Traballo que conecta co anteriormente pendurado. Insístese novamente na traición á lingua que se viña preparando. Recóllense diversas opiniós ademáis de citar a Eladio e a Sarmiento. Insistimos en que o protagonismo de lingua débeo asumi-la propia sociedade. Cando ésta se sinte traicionada, incluso pola RAG, non ten nada de particular que a propia fala estea a ser máis e máis anoxada. Téñase presente que nese ano 2001, Eladio Rodríguez, o autor do mellor diccionario enciclopédico galego, foi outro esquecido máis aínda estándolle adicado o Día das Letras Galegas.

A VOLTAS COA LINGUA [6.10.2001],
por Xesús López Fernández

Acaba de comeza-la campaña electoral. Ata o día 21 teremos discursos e máis discursos, maioritariamente en galego. Teremos ocasión de ve-lo escaso dominio da fala que demostran certos políticos, uns porque non o practican decote, outros porque están a falar xa outro idioma. Coido que son poucos os que realmente “comunican”, que conectan cos galegofalantes “de base”, cuio idioma non saeu enfortecido, ata o dagora, por nengunha das normas existentes: a oficial e as outras. E un filólogo, F.M.H., da Coruña, referíase a esta cuestión nunha carta publicada en La Voz de Galicia do pasado dous do mes en curso. Tomo o título deste traballo da súa comunicación, coa que sintonizo, particularmente cando se refire á fala como instrumento que axuda a construí-la sociedade e afirma: “Por tanto, non sómo-los filólogos os que deseñámo-las solucións a tomar ante as dúbidas lingüísticas senón que son os falantes os que deciden. Nós, dende as alternativas dispoñibles, potenciamos e transmitímo-las formas escollidas. Pouco máis.”


Pero eso é o que, dende os pertinentes organismos, non se estivo a facer. Inventouse máis que ter en conta a lingua real de Galicia, a súa psicoloxía no momento actual. Coa idea do autor da carta estou seguro conectarían homes como Eladio Rodríguez González –a cuia memoria adicamos este ano o Día das Letras Galegas— ou ben o Padre Sarmiento –con obra e memoria a conmemora-lo ano que ven--, defensor da fala viva, observador xa no século XVIII do chamado autoodio, algo que segue presente na nosa sociedade e que non conoce dunha forma única, porque marchar polos vieiros do portugués, toma-la lingua irmá como paradigma, pode ser outra forma de “autonoxo”, como algúns prefiren decir. O autor da carta refírese tamén á imposibilidade dunha norma única dende posturas académicas defrontadas.


“Qué papel se lle dá ó falante nese acordo. E se ante a nova norma xorde un grupo de descontentos ou, simplemente, de falantes non integrados nas solucións adoptadas, ¿entón qué?, ¿buscarémo-la integración infinita?, ...”. Entendo a ironía do autor e coido que en certas asimilaciós non está a salvación senón o punto final, o “acabouse” da lingua. E ven aquí a conto un traballo de Fernando R. Tato Plaza sobre a evolución do “dícere” latino, que en galego decantou en “decir/dicir”. Sempre optei por “decir”, palabra viva, decote usada. Nunha parte do traballo –Homenaxe a Ramón Lorenzo, tomo II, Ed. Galaxia, p. 731--, o autor afirma que a explicación como castelanismo de certas palabras galegas non coincidentes co portugués resulta dun raro simplismo, cando por outra banda se fala dun fenómeno de “deriva interna” ó explicaren a coincidencia de formas portuguesas e castelás.


Facendo un pouco de memoria, lembro agora cando os autores galegos usaban preferentemente a forma “pra”, que certas normas recomendarían con uso exclusivo, por diferencialismo co castelán. Ó evidenciaren que os portugueses escriben “para”, pasou a ser ésta a forma normativa. Sí, pero acto seguido –porque os portugueses todos, ¡todos!, pronuncian “pra”— tentaríase establece-la diferencia antre a fala e a “escrita”. Escribir como os lusos e pronunciar tamén como eles. Prefiro seguir ós que manteñen o uso do “pra” e que así o escriben. I entendo que algo se está a facer na TVG no campo da recuperación desa e outras palabras, pero sería bo ter máis en conta o galego popular, deixármonos dunha vez por todas de inventar unha lingua virtual. Cinguírmonos ó galego falado, ésa é a cuestión, consecuentes coa lección do Padre Sarmiento. A carta aparecida na Voz de Galicia conclúe así: “A sociedade debe toma-lo verdadeiro papel protagonista neste proceso. A lingua que hoxe falamos debe ser unha referencia a ter en conta”. Todo un reto á par que unha mensaxe de esperanza. Os falantes de base agardamos dos políticos un discurso espontáneo, que prenda en nós. Difícil si escollen o camiño alóglota do artificio.

A LINGUA, A LINGUA, ¿QUÉ VAI PASAR? [15.9.2001]

Título do dibuxo informático do autor: "Os biosbardos". As fantasías. A eso, como si estiveran nas Batuecas, andan a xogare moitos dos "expertos" en galego, coa teima de impoñe-lo seu discurso ideolóxico contra o dos verdadeiros conocedores e contra a realidade social da lingua.

Pontevedra, 17.9.2007.

Recupero este traballo do ano 2001, antes de inserir outro posterior e do mesmo ano, que vai da mesma cousa: a desnaturalización do idioma, a súa nazificación como dí Paco Vázquez, o embaixador de España no Vaticano, ex-alcalde d´A Coruña. Tamén fago alusión a Alonso Montero e ó seu inconfundible discurso.

Coido que o traballo é claro e que non precisa outro comentario. Nesa época foi cando se descobreu que uns cen estudiosos andaban a enredaren co idioma e a propoñeren como soluciós formas que nunca foron galega. Por desgracia, na RAG non se soubo reaccionar e aceptaron o paquete que lle entregaron esos "estudiosos", asunto que desconocían moitos dos académicos que se sentiron traicionados. Pero unha vez promulgáda-las normas da concordia, a propia RAG convirteuse en traidora. Non xustifica a súa existencia e debería desaparecer.

A imprantación das "galeskolas", os nenos cantando, si cantan, o himno galego, fai boa a afirmación de Paco Vázquez sobre a nazificación do país. Que Quintana diga que os que se opoñen ó himno son os mesmos que se opoñían a Rosalía vale tamén por pasiva, porque os que queren imprantaren o galegués do Bloque están tamén a promoveren o abandono do idioma popular, do idioma de Rosalía, que pra mín sigue a ser un referente, un norte..

A LÍNGUA, A LÍNGUA, ¿QUÉ VAI PASAR? [15.9.2001],

por Xesús López Fernández

-
Anúncianse novos cambios nas normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego. Mentres se nos dí que cen especialistas están a traballare na súa elaboración, algús académicos consultados afirman non saber das mesmas. Certo xornal adiantou xa algunhas primicias: “a+o” da forma “ao” mellor que “ó”. Terminaciós: “-bel”, mellor que “-ble” (amabel/amable); “-zo/za” mellor que “-cio/cia” (servizo/servicio); “-aría” mellor que “-ería” (Consellaría/Consellería). É decir, nova sementeira de confusión, porque se por medio das normas en vigor se introduciron numerosos diferencialismos sen sentido, viríase agora coa estupidez de nos propoñeren outravolta e como mellores formas alóglotas que non están vivas no idioma popular, que é o que realmente debe marca-la pauta. Han estaren contentos os que propoñen a forma Galiza. Pero alguén, dende a altura do seu maxisterio, acaba de falar.

-
“¿Galiza? É como si estiveramos a falar doutro país.”. A afirmación, que coido suscribimos a maioría dos galegos, é de Xesús Alonso Montero. O profesor chega a decir que os promotores de Galiza carecen de preocupación social, e que non hai que ser nengún especialista pra saber que ésa foi unha forma lexítima, pero pasaron varios séculos e a realidade é, hoxe, outra. E na nosa máis ilustre tradición, de Rosalía pra aquí, falamos de Galicia. Repito, son palabras de Alonso Montero, que se mostrou moi conciso no curso dunha recente entrevista. Outra das cousas que comentou i en relación co seu libro “Informe (dramático) sobre o galego”, editado no 73, é que os seus presaxios se están a compriren, porque hai máis literatura, pero menos língua. Fálase do galego, pero estase a falar menos en galego. Pola miña banda estou convencido de que as normas en vigor non son tan isolacionistas como algúns din e que a súa sobrecarga diferencialista veu acentua-la rotura xeneracional de que fala Alonso Montero.

-
Se realmente se tivese en conta a fala, si se tivera normativizado en relación coa língua creada polo pobo ó longo do tempo no canto de estaren, ás veces, a impoñer formas que resultan espúreas, ou pasadas, perdidas no Medioevo, o idioma estaría máis louzán. Pero veñen malos tempos porque coido hai consenso incluso a nivel editorial. Téñase presente que algunhas editoras non se axustan á norma oficial –¿á procura do mercado portugués?-- e son poucas as que respetan o idioma creado polos autores. Por certo que moitos publican cada vez máis en castelán, liberándose así de problemas. Desgraciadamente, a nosa Academia, en vez de levantar acta do idioma vivo, falado, fixo xa demasiadas concesións ó portugués, que é unha língua claramente distinta. Outros colectivos intentan comunicárense coa nosa sociedade nunha especie de língua sen raíces, que vale como enredo pero nada máis, e ten sido obxeto de diversas críticas. Nesa línea, ó galego do Bloque chámanlle galegués.

-
Paco Vázquez –curioso-- acusa ós promotores desa “normativa” que nos anuncian como panacea nada menos que de “nazificar” Galicia. O alcalde da Coruña dí que está promovida por voces totalmente minoritarias que tentan “usurpa-lo idioma e os símbolos comúns de tódo-los galegos”. Parece forte, demasiado forte quezáis. E tamén acusou de deixadeza á Consellería de Educación, por permitiren “a infracción da normativa actual por moitos profesores que levan ós nenos a un desbaraxuste mental tremendo coa imposición da chamada norma lusista, que é un galego inventado”. Dacordo. E teño oído moitas críticas dese abandono, como tamén de mestres que se esforzaban en privar ós alumnos dun idioma que éstos falaban, tal vez, con máis perfección que os seus ensinantes. Vázquez falou como un trono, pero existe, efectivamente, un intento de privarnos da língua enxebre e non resulta raro recibir de certas administraciós cartas de corte lusista, alóglotas, demostrativas de que alí traballa xa algún infiltrado. I eso non se pode consentir.

AXENTE SOCIAL E MEDIO AMBIENTE [17.9.07]

Coa ría degradada polos vertidos industriales e as augas residuales da poboación, non pode haber turismo de excelencia, amén de coas actuaciós urbanísticas desgraciadas mantidas ó longo dos oito últimos anos. Déronlle protagonismo como axentes sociales ós que non teñen nada de tales.

Pontevedra, 17.9.07

Cando ardeu a fábrica de Tradepana, S.A., daquela nadie falou en representación da empresa. Desta volta, en relación coa sentencia, tampouco compareceu nengún portavoz. Surís, o presidente da Autoridade Portuaria, que hai pouco tempo fixo unhas declaraciós falaces, a raiz da sentencia do Tribunal Supremo sobre a ilegalidade do paso a nivel pola praza d´Os Praceres, desta volta mantívose calado como un peto. Só falou o alcalde de Marín, Veiga, cando o Concello é parte demandada; codemandadas a Autoridade Portuaria e Tradepana España, S.A., que no momento da evacuación de probas foi a única que alegou, fuxindo ou eso parece daquel momento procesal tanto o Axuntamento com a Autoridade Portuaria. Se o concello vai alegar en casación, estando esta vía excluída na sentencia dictada polo TSXG, o señor Veiga saberá o que fai. Agora, a sentencia é contra a empresa, que podería ir contra o Concello de Marín en demanda da oportuna indemnización, deixándoo endebedado pra de por vida. O traballo que sigue é unha referencia ó permanente abandono de funciós por parte da Administración ante os problemas ambientales, dos que falan por mera propaganda.

Axente social e medio ambiente, [17.9.07]
por Xesús López Fernández

Mais que defini-la figura do axente social, calificativo que, como un traxe, se adxudican os sindicatos e certos grupos ou colectivos de empresas, imos procurar chegar ó encontro con esa figura que, ás veces, está lonxe do organigrama oficial. Dende o poder e moitas veces, pra xustificaren actuaciós urbanísticas bárbaras, válense de asociaciós sen apenas presencia, grupúsculos con capacidade pra xerar un mero anuncio de apoio, o que pode facer calquer cidadán por medio dunha simple carta aberta. Pero o que é cinguirse ó espírito da Lei, actuar como factor crítico, capaz incluso de xudicializar certas demandas, é algo que non sempre se dá a pesar de nos estar recomendado pola propia Constitución. O poder comete abusos. E aí temos que estar nós pra face-lo posible por “salva-la creación”, título do meu traballo do 10.9, no que perguntaba pra cando se lle outorgaría o título de “axente social” a algún dos colectivos comprometidos con Benedicto XVI en Loreto, na arrancada do mes.

Estos días anda nos medios un anuncio a toda plana do Goberno de España/Ministerio de Medio Ambiente, marketing publicitario, coa aparente mensaxe de nos concienciar sobre a necesidade dun comportamento responsable coa natureza. “Total por un bidón,… por un vertido máis,… por unha botella,… por un apartamento,… por un pouco de aceite,… por un plástico… Case 10000 tn de residuos cotiás ós nosos mares. Consecuencias: desaparición de especies, contaminación de organismos que son parte da nosa dieta, contribuíndo ó actual e progresivo deterioro ambiental. Vasuras, pinturas, vertidos […] de urbes e industrias, agrícolas, que están a acabare co medio mariño. En todos está inverti-lo proceso”. Como anuncio está ben, pero queda corto cando son conocidos escándalos próximos nos que ese mesmo Ministerio non actúa de oficio pra inverti-lo proceso de degradación do que falan. Pero existe un papanatismo xeneralizado do que non é proba menor o feito de que a UIMP suspenda un curso sobre o estado das rías por falta de alumnos.

Non hai moitos días que, en relación coas agresiós sobre a nosa ría e o consecuente cambio da dinámica das mareas, alguén decía que a ría de Pontevedra se atopaba nun proceso de deterioro irreversible. I é que os políticos parecen té-la mente cerrada a un cambio de perspectiva sobre Marín e Pontevedra, sobre a ría toda. No anuncio do Ministerio non se fala dos necesarios estudios de impacto ambiental ou de que, xa no 95, sancionaban como non viable un recheo no porto de Marín de 90000 mt2. Pero despois veu o que veu: a teima de xerar solares pra empresas que non teñen que ver co mar a costa da propia ría, decote coa pesca máis esquilmada e co marisco en fase de desaparición. E o Ministerio sen se enterar. A golpe de recheos e cargas de dinamita quérese construir un porto inviable, pero non aparece nengún axente social denunciador das actuaciós da propia Administración, a non se-la Plataforma Defensora da Praza dos Praceres e outros grupos que coa xudicialización das súas demandas poden ir gañando algunha batalla.

Ós de Praceres cómprelles o calificativo de axente social. E ás dúas sentencias conocidas súmase agora outra do TSXG en relación con Tradepana España. Clara e rotunda, nela se decreta a “demolición das obras realizadas”. A sentencia debía ser conocida xa polos concellos actores, pero é curioso que o venres 14, ó día seguinte da información dada polo colectivo d´Os Praceres, reuníronse prá foto Surís, o alcalde de Marín, e Carmen Gallego, que volve facer promesas vácuas. No relato dos antecedentes do procedemento xudicial, no apartado 3º díse que, concluso o periodo de proba, citáda-las partes, só compareceu “Tradepana España, S.A.”. Pero na escea da fotografía o alcalde Veiga dí que van recurrir [o concello de Marín] en casación, recurso que a sentencia exclúe. Telumbran os da Plataforma que con ésta pode comezar unha especie de efecto dominó, necesario se queremos recupera-lo litoral.

A XUNTA ENTRA NO ASUNTO TAFISA

Pontevedra, 16.9.07

Que a Xunta entre no asunto Tafisa podería ser bo, si chega a obxetiva-las cousas. Rivas foi o que comezou coa cruzada en relación co tema, por irregularidades estimadas, das que a Xunta pide correcciós. Desta volta, sen embargo, podemos estar ante unha simple operación de marketing "legalista" pra que, á fin, as cousas vaian como parecen anunciar Teresa Casal e Cesáreo Mosquera.

Os que sabemos cómo era o solar que agora manexan, especialmente a xunqueira despois reconvertida en parque de madeiras, non estamos dacordo cunha actuación dura naquel espacio xa afogado pola deriva circulatoria imposta por Cesáreo Mosquera nun concello que ten non poucas carencias democráticas. Agora tiñan que estaren a estudia-las sentencias dictadas a partir das demandas e recursos da Plataforma prá Defensa da Praza dos Praceres. Pero son incapaces. Non hai color.

A noticia que sigue é de La Voz de Galicia, desta data.


La Xunta advierte errores en la recalificación de la parcela de Tafisa

Teresa Casal y César Mosquera sostienen que el informe desfavorable no supondrá nuevos retrasos

Autor:Serxio Barral;16/9/2007

La Consellería de Política Territorial ha informado desfavorablemente la modificación puntual del PGOU para recalificar los terrenos de Tafisa, al detectar varios errores el documento remitido por el Concello. El informe de la Xunta entró el jueves en el registro municipal, y los servicios técnicos del Concello se pusieron enseguida a trabajar en la subsanación de los errores detectados.

La concejala de Urbanismo, Teresa Casal, señaló que los técnicos de la Xunta han informado negativamente la modificación al detectar «errores puntuais que son fácilmente subsanables». En similares técnicos se expresó el concejal de Ordeación do Territorio, César Mosquera, quien incluso aseguró que en el Concello no se descartaba la posibilidad de recibir este primer informe negativo de la Xunta.

La concejala socialista adelantó que tiene previsto presentar el informe de la Xunta en la sesión de la comisión de Urbanismo que tendrá lugar el próximo martes, para dar cuenta del mismo a todos los concejales.

Casal explicó que los errores que hay que subsanar se refiere por un lado, a que no queda clara la conexión del vial que se abrirá en los terrenos de Tafisa con el viario que circunda la parcela. Los servicios técnicos de la Xunta entienden que quedaría casi una calle ciega, y por ello piden que se aclare.

Un segundo error se refiere al cómputo de metros de equipamientos. En este caso, indicó la concejala responsable de Urbanismo, se debe a un simple error en la suma, derivado del cambio que se hizo para ampliar las zonas verdes. Ambos errores son «sencillos de resolver» insistió casal, por lo que en poco tiempo el Concello responderá a la Xunta y podrá seguir la tramitación de la modificación puntual del PXOM sin que ésta sufra mayores retrasos.

Más de cuatro años

Como se recordará, el 7 de mayo del 2003, en vísperas de las elecciones municipales, se firmó el convenio urbanístico entre el Concello y Tafisa para la reordenación de los terrenos del Lérez. Tras cuatro años de compleja tramitación, el Concello aprobó el pasado mes de abril la modificación puntual del PGOU para recalificar los terrenos para uso residencial, comercial, hotelero y de equipamientos. Pero todavía falta el informe de aprobación definitiva de la Xunta, que es el que ahora se ha recibido desfavorable. Cuando se subsanen los errores y sea aprobado, el Concello completará la tramitación dando luz verde al proyecto de urbanización y otorgando las licencias edificatorias.

Esta urbanización ha sido el caballo de batalla del Partido Popular y del ex alcalde y ex concejal independiente, Rivas Fontán, que amenazaron en varias ocasiones con intentar frenarla por la vía administrativa y judicial. Frente a ellos, el gobierno local del BNG siempre defendió la «absoluta legalidad» y «pulcritud» del expediente urbanístico.

Sobre una parcela total de 112.000 metros cuadrados, la superficie pública que obtendrá el Concello en Tafisa es de 90.000 metros cuadrados, la mayor parte de los cuales se destinarán a zona verde. La urbanización acogerá también la nueva facultad de Bellas Artes y un hotel. Precisamente, Teresa Casal destacó el pasado viernes que si tiene un especial interés por sacar adelante el proyecto cuanto antes es por estas dos infraestructuras.

SARMIENTO 10 [23.02.02]

O idioma galego está sofrindo tamén a acción dalgún que outro Prestige idiomático. E non aparece nengún exército de voluntarios que acoda na súa salvación. A fala galega parece xa un tema menor. Os avisos da Unesco son certos. Dibuxo do autor: "Os voluntarios contra a marea negra do Prestige".

Pontevedra, 16.9.07

¡Pois aínda atopei outro traballo feito no ano de Sarmiento, no que igualmente se fai mención ás recomendaciós do frade!. A afirmación de Pilar Vázquez Cuesta, que non é reintegracionista e chega decir que o portugués é como o andaluz do galego, é de agradecer, sobre todo cando afirma que aquí a lingua foi conservada razoablemente ben polo pobo. ¿E cómo non, se a lingua é unha creación social? Que agora, como se dí no remate do artículo, pretendan chamarlle galego a unha lingua bárbaramente imposta e inventada pódenos levar ó borde do acantilado, o que se podería evitar tendo en conta a pedagoxía de Sarmiento, pero tristemente tamén se fai esquecemento da súa obra. Que eu lle teña dedicado dez ou máis traballos, algo ha querer decir. Talvez o mérito, máis que meu, veña das lecciós maxistrales de Isidoro Millán González-Pardo, nos cursos de galego organizados en Pontevedra nos anos 66 e 67. Alí oín o seu discurso i encomio sobre o Onomástico Etimolóxico do P. Sarmiento. Digo.

A UNESCO AVISA: SITUACIÓN LÍMITE (23.2.2002)
por Xesús López Fernández

A Unesco acaba de dá-lo aviso de que o galego figura antre as tres mil linguas que no mundo están ameazadas, que poden mesmo perderse. A organización di que os avisos de que unha fala pode estar en fase terminal son tres: cando un 30 por cen dos rapaces dunha sociedade non aprenden o idioma propio, cando un proceso de esparexemento dispersa unha comunidade que consecuentemente e por adaptación a novas realidades sociolingüísticas vai perdendo progresivamente a fala, e cando unha sociedade máis forte destrúe o entorno doutra, que pode verse obrigada a emigrar e desaparecer como entidade colectiva. Parece que o informe da Unesco non sentou ben en certos ambientes oficialistas. E así, Carlos Casares, do Consello da Cultura Galega, está sorprendido de que a Organización dependente da ONU non os consultara. A eles, ó ILG ou a algunha outra institución.

Di Casares que aquí son escolarizados en galego o 100% dos rapaces e que non facía falta que a Unesco nos falase da mala situación do noso idioma, que é evidente. E hai algo de contrasentido na súa afirmación, porque se a escolarización fose óptima outro galo nos cantara. Porque son moitos os ensinantes que –atrévome a decilo— converteron a súa aula nunha especie de laboratorio prá perda de autoestima, pró abandono da lingua. Por de pronto, Basilio Losada, ó tempo que se producía o devandito informe, afirmaba novamente que hoxe se pode vivir en Galicia sen necesita-lo seu idioma. E volveu sobre o que el chama a “cultura da necesidade” na que hai dous factores a ter en conta, un de “necesidade absoluta”, outro de “necesidade ética ou sentimental”, no que entraría a autoestima, a conciencia de identidade étnica, algo que parece estamos a perder e que se evidencia tamén nos que se meten na andaina lusa, outra forma de perde-la identidade.

Procede traer aquí parte do declarado por Pilar Vázquez Cuesta, a primeira catedrática de portugués, doutora Honoris Causa pola Universidade de Lisboa. Interesárase polo portugués por ser galega non residente en Galicia, situada en Madrid, onde o galego non se ensinaba. Saca cátedra en Salamanca no 1982, cando se crea. Na fin dos oitenta ocúpaa en Santiago. Esta profesora, que non é reintegracionista, di que o portugués é como o andaluz do galego e que son linguas claramente distintas. Como no país veciño a capital quedou no sur prevaleceu a lingua da corte e desapareceu o galego de Portugal, que era o que se falaba no norte. Afirma que as normas do galego son razonablemente boas e non é partidaria de que as toquen, ainda admitindo que poderían ter sido outras –mellores, estou seguro-- cando se aprobaron. Non é partidaria de novas concesiós ós que presionan por achegalas máis ó portugués, porque non tardarían en pedir novos cambios.

Pilar Vázquez di que o pobo salvou o galego, gracias a ele ben conservado, no que coincide con Sarmiento, do que vou presentar aquí dous testimonios do seu Onomástico. Así, cando fala do valor da tradición oral, do léxico rico da língua popular, afirma: (15)” De maneira que os galegos, polo mesmo que deixaron de escribir, conservaron as súas antiquísimas verbas. Pola contra, os casteláns perderon moitas das súas por se quereren adaptar ás novas, exóticas e bárbaras voces que decote introducen nos seus escritos”. (23) “O meu intento non é introducir voces extrañas no idioma galego. É soamente o de propoñer ós galegos eruditos e curiosos que recollan e coordinen as voces galegas que hoxe se falan en todo-los territorios de Galicia e que fagan máis aprecio da lingua que mamaron....”. O consello de Sarmiento non perdeu valor e habería que retoma-lo seu maxisterio. I estou convencido de que o discurso que nos chega ás veces --de políticos e comunicadores-- é un discurso bárbaro, feito xa nunha lingua extraña. Eso produce un maior abandono. Non me sorprende o dito pola Unesco. Pero cabe un certo remedio, se seguímo-los consellos de Sarmiento.

SARMIENTO 9 [10.8.2002]

Pontevedra, 15.9.07

Provisionalmente imos dar por bo este número 9 dos traballos escritos, en relación coa lingua, no ano de Sarmiento. Eu, que non son especialista, senón un simple galego falante que intenta ver no claroscuro da fraga, entendo que o idioma está a morrer porque algús dos nosos estudiosos equivocaron o camiño. Pero non se consola o que non quere e así, neste traballo agora pendurado, deixámo-lo comentario de Freixanes, no sentido de que o problema do galego é que está pasando por unha crisis de crecemento. Non-o creo. Mais ben participo da opinión do profesor Freixeiro Mato no sentido de que ó idioma quédanlle 30 anos, penso que menos e que os políticos, que son incapaces de comunicaren na fala porque non están instalados nela, poden acelerar aínda máis o proceso da súa desaparición. Moitas veces, ó falaren, parecen subnormales. E así non se transmite nada.

De novo coa lingua [10.8.2002],
por Xesús López Fernández

Hai tempo que non toco o tema da lingua sobre a que o profesor Freixeiro Mato presentou recentemente un estudio: “Trinta anos de vida para o noso idioma”. Os avisos que nel se inclúen e que Víctor Freixanes acaba de resumir, non invitan ó optimismo: perda de falantes antre as capas máis novas da poboación, depresión demográfica, ruptura da cadea de transmisión familiar, desculturización acelerada, preguiza social, enfraquecemento progresivo de recursos, burocratización das actuacións a prol da normalización lingüística (na escola e fóra da escola), resistencias que non se dan superado, complexos..... Que a lingua teña acadado nos últimos tempos un nivel de oficialización grande non impideu que sexa agora cando está a recibi-lo máis forte castigo: abandónase nas familias, sobre todo nas novas, porque están a recibir unha mensaxe alienante, non perciben a lingua dos seus ancestros..


Víctor Freixanes di que podemos actuar en contra da tendencia, que precisamos un novo pulo, unha nova planificación. Dacordo. Mais, ¿estaremos dispostos a desanda-los erros cometidos ó impoñeren unha normativa alienante? Pra min é aí onde radica a causa principal do fracaso da política lingüística, no que coido ten gran parte da culpa o mundo editorial. E venme agora á cabeza un artículo de Xosé Luis Barreiro Rivas. El, que foi un brillante parlamentario, posiblemente o home con máis dominio do galego antre os da clase política, parecía crecerse cando, por algún tic determinado, axustaba o seu discurso ó idioma popular. Barreiro confésase decepcionado por ter acumulado cantidade de libros en galego, moitos deles auténticos bodrios. Utiliza esa palabra, si, que eu agradezo porque participo da súa idea. ¿Qué facer con tantísimo libro galego como teño, escritos nun idioma que non garda analoxía coa fala, cuestión ésta da analoxía na que insistía o Padre Sarmiento?


Este ano, cando o Día das Letras Galegas, fixen unha breve viaxe: Coimbra, Badaxoz, Mérida, Cáceres, Plasencia.... Quedei asombrado con Cáceres, prodixio de calidade urbá con amplias e arboradas avenidas, cun recinto histórico impresionante, ben conservado, patrimonio da Humanidade. Esto requeriría un comentario longo. Pero hoxe vai de lingua e o 20.5, de retorno, comecei a ve-la prensa do Día das Letras Galegas, tamén a do 18.5. Moita información, si, pero o dito, o discurso de Sarmiento sobre a construcción do galego, ausente, auténtica palla algún dos traballos publicados. E leo agora no meu caderno de notas, anotado o 21.5: “A prensa xa case non fala de Sarmiento. Máis alá dos libros que se editaron o escaparate de certa librería, hoxe, non mostraba un só libro galego. Así de claro. Xosé Luis Barreiro publicou un traballo titulado “Pasó el día, pasó la romería”, esgrimindo a tesis de que despois do 17.5 acabouse a fanfarria, a parafernalia oficialista, e que comeza ou se retoma o esquecemento, como aconteceu o ano pasado con Eladio Rodríguez. E Fran Alonso, escritor galego, refírese tamén ó feito de que cecáis haxa que falar máis de lingua e menos de literatura”. Coido que son apuntes atinados.


Freixanes insiste en falar de crisis de crecemento, e fai alusión a certas instituciós –Consello da Cultura, a Academia— como foros prá reflexión. Non sei, pero coido que a Academia non ha tardar en retoma-la cuestión da normativa de concordia que algús intentaron colarnos alá polo mes de novembro do 2001 e que esa tal normativa sería máis que un aval cara o futuro un certificado de defunción. Non hai que traicionar, hai que levantar acta do galego vivo, do galego que moitos están a abandonaren e, como dixo Sarmiento, construi-lo idioma a partir da fala, ser en todo momento analóxicos, deixarse de inventos peligrosos que en todo caso valen pra faceren o discurso político menos comprensible, ou máis extraños os medios de comunicación que, como apisonadoras, van decote esmagando a nosa realidade lingüística, cada vez con menos falantes que traguen “bola”. A salvación, difícil.

SARMIENTO 8 [10.5.2002]

Pontevedra, 15.9.07

Váiseme acabando a corda dos traballos sobre Sarmiento. Despois do próximo pódenme faltar talvez dous ou tres que non dou localizado. Neste artículo insístese unha vez máis no frade como referente. Que se o carballo de Santa Margarita pode ser símbolo das mil primaveras prá nosa lingua que decía Cunqueiro, algo debe quedar claro. Aínda estando gravemente enfermo o carballo, pode que ó idioma lle quede menos tempo, salvo que o traballemos ó abeiro dos consellos de Frai Martín Sarmiento, pero coa fala convertida en instrumento de opereta pra galeskolas [o "k" leva a intención que vos podedes supoñer], algo así como arrincarlles a lingua ós nosos nenos e nenas pra que comecen a fala-lo trampitán ideolóxico que dende as nosas instituciós están a impoñeren. Pode parecer duro, pero coido ter razón. O idioma da TVG, o dos políticos [non instalados no idioma] que procuran fóra de sí a identidade galeguista, está enfermo de lepra, de malatía ou gafedade. Parece incurable.

No día de Sarmiento, no ano de Sarmiento [10.5.2002]
por Xesús López Fernández

Coido que con este van alá nove traballos que, no correr do ano, levo adicados ó Padre Sarmiento, do que vou sacando das miñas lecturas e observacións. Afortunadamente, a súa figura está a concita-la atención de moitos dos nosos autores. E case non hai día no que non aparezan novos traballos de investigación, mesmo reedicións de obras que marcaron, daquela, un maior conocemento do noso frade e da súa obra. E así, hai escasos días, a Fundación Barrié, da Coruña, apresentou a edición –en colaboración co Instituto de Estudios Galegos— dunha obra titulada “Martín Sarmiento: Ilustración, educación y utopía en la España del siglo XVIII”, da que é autor José Santos Puerto, profesor de Historia da Educación en La Laguna. O autor traballou ó longo de sete anos na elaboración deste libro que tenta mostra-la figura de Sarmiento como clave na Ilustración española, se ben desconocida fóra de Galicia porque o frade non quixo editar nada máis alá da súa defensa do P. Feixoo, porque el escribía como falaba, como se realmente non se tratase de obras perfectamente acabadas, dispostas prá impresión.


A edición de estudios sobre a súa vida e obra está entrando nunha fase de aceleración e ós traballos de Carlos Casares, Francisco Carballo e Pilar Allegue súmanse agora outras novedades: un libro de Pepe Carreiro, outro de X.L. Barreiro Barreiro, “Martín Sarmiento na Ilustración” e un “Diccionario” pra mostra-lo persoaxe e o seu ideario, obra de Puentes Chao e Liñares Giraut. De momento, conozo a obra de Casares i estoume familiarizando coa de Carballo. Sen embargo, coido obrigada a lectura das obras de Sarmiento, polo menos as máis conocidas, a dos “Elementos Etimológicos según el método de Euclides” e o “Onomástico”, todo un luxo cando están comentadas por J. L. Pensado, como tamén o estudio deste autor dos “Opúsculos etimolóxicos do século XVIII”, sobre o P. Sarmiento e mai-lo P. Sobreira; estudioso igualmente da viaxe do frade a Galicia no 1745. Ou as páxinas demoradas que Monteagudo lle adica na súa Historia Social da Lingua Galega.


Considero que, non obstante, algúns están a pasar de puntiñas sobre o que moitos vemos como o consello de máis calado do padre sobre a lingua galega, que non se ve un compromiso certo coa súa idea de construí-lo idioma dende a fala, que aquí se salvou con relativa pureza. O carballo de Santa Margarita ---tan perto da casa de Sarmiento-- ten forza como emblema, como proclama de que o idioma pode resistir outras mil primaveras –como diría Cunqueiro-- ó abeiro do frade. A árbore, aínda que enferma, vai vivir longamente..¡Que ó Concello non se lle ocorra cortala co pretexto da enfermedade, como fixeron con outras árbores queridas!. Pero como símbolo das mil primaveras, como árbore identificada coa pervivencia da fala, reclama as voces lares, as voces aldeás, e a gran purga de tanto barbarismo como están a inxeriren na lingua, creando así unha nova resposta diglósica e a perda de falantes.

Se Frai Martín Sarmiento reclamaba a traducción da Arte de Nebrixa ó galego, pra así facilita-la ensinanza do latín dende o idioma propio, se el foi o máis grande defensor da fala, da profundización no seu estudio, hoxe creemos que, dende a súa erudición, faría unha verdadeira cruzada na defensa da enxebreza; que moitas das tendencias que nos queren impoñer terían de ser arrasadas polo seu discurso. Se o ano foi institucionalizado como “Ano de Sarmiento”, se a idea das “mil primaveras” foi adoutada como enseña local, se os estudios sobre Frai Martín evidencian como unha marea entrante, crecente, pode que o Día das Letras Galegas próximo sexa algo máis que unha cachada política a apaga-lo día despois. Si. A mensaxe do Padre Sarmiento, ha seguir tomando corpo e ha ser como unha gran labarada que libere o noso idioma dos sectarismos que están a convertelo nun instrumento de opereta, a pouco de atende-los seus consellos, comprometidos no seu día pra mil novas primaveras.

LECCIÓN SOBRE SUSTENTABILIDADE

Pontevedra, 15.9.07

En Uruguai estáse a levar a cabo unha loita, en diversas frontes, pra ver de mante-la sustentabilidade do país. Zonas ricas están a seren degradadas pola introducción de cambios de cultivos ou, sobre todo, pola imprantación de monocultivos de eucaliptos pra lle dar soporte ás celulosas que van a acabar, ou que acabaron xa, con algún que outro paraíso. A traición do expresidente Batlle primeiro, o relevo collido por Tabare Vázquez, están levando o país á situación dunha involución grave que afectaría tamén ó país extremo, a Arxentina.

Amplios sectores de axentes sociales parecen té-las ideas claras. Pra mostra, este escrito ilustrado recibido dunha ONG, a Asociación Civil Vida , francamente didáctico, pode valer como unha auténtica lección. Mellor leélo:

asociacion civil vida escribió:

Fecha: Fri, 14 Sep 2007 13:59:35 -0700 (PDT)
De: asociacion civil vida
A: asociacion_civil_vida@yahoo.com.ar
Asunto: [asociacion civil vida -ong VIDA-] CONCEPCIÓN DEL URUGUAY- ¿Y EL MEDIO AMBIENTE....?

Las municipalidades y las pequeñas comunidades enfrentan el reto de asumir nuevas tareas ligadas al manejo del Medio Ambiente con un criterio de eficiencia. Ligado a ello está la gestión y administración de los servicios públicos. Las ciudades que han sido centro de promoción y creatividad del ser humano, tienden a degradarse en diversos aspectos. Uno de ellos es la CONTAMINACIÓN AMBIENTAL. "Una ciudad sustentable será aquella que logre satisfacer de manera equitativa las necesidades de todos sus habitantes, sin poner en peligro la satisfacción de las necesidades de las generaciones futuras. Esto implica que sus actividades no destruyan los recursos ni la diversidad de los ecosistemas en los cuales se sustenta, y la necesaria participación de todos sus ciudadanos para ejercer sus derechos y responsabilidades. Esta ciudad deberá ofrecer a sus habitantes, servicios de calidad para toda la población"-dice Cristian Freers en su artículo: EN BÚSQUEDA DE UNA SOCIEDAD SUSTENTABLE. Hoy, las ciudades modernas padecen problemas ambientales que afectan la salud de los habitantes y condicionan su calidad de vida.

En el año 1998, en esta ciudad de Concepción del Uruguay, los vecinos de Rincón de la Escondida, se oponían a la instalación de una fábrica desactivadora de soja en el lugar, argumentando que esta iba a contaminar el lugar con olores, ruidos, roedores, gases, etc.

El municipio notificó a los vecinos dentro del EXPEDIENTE 665.523 por medio de la SECRETARÍA DE MEDIO AMBIENTE: "la actividad que se desarrolla en este lugar propiedad de :(...) es una planta desactivadora de soja; los procesos que se utilizarán son carentes de calderas, arrojo de aguas servidas, emanaciones de malos olores y gases contaminantes" (sic) firmado por autoridad con fecha 13 de Abril de 1998.

Días pasados un fotógrafo aficionado nos hizo llegar a la ong VIDA el documento que Ud. verá a continuación.

.

Reflexiona Freers: "Una ciudad sustentable es un sistema artificial diseñado por el hombre que tiene la virtud de integrarse a la Naturaleza sin dañarla y de ser amigable" ..."es un sistema artificial que no esclaviza al ser humano ni destruye el medio natural en el que se implanta". No se es responsable si en el siglo XXI no respetamos la forma de vivir del otro, desarrollando una conciencia medio ambiental en nuestra actividad industrial, sino vamos hacia el logro de un sentimiento colectivo cuando planificamos lo nuestro, si no tratamos por todos los medios de optimizar nuestro espacio sin ofender o agredir al vecino en su forma de vida. Tenemos la esperanza que algún día todas las industrias se instalen en el parque industrial y que las periferias se conviertan en espacios limpios, habitables donde el ser humano pueda tener calidad de vida, con servicios, sin basurales tal como si viviese en la plaza Ramírez o en el barrio Santa Teresita con el estilo de sus cuidadosos vecinos.

ANA NADAL- miembro de la ong VIDA, de Concepción del Uruguay-

--
Publicado por asociacion civil vida para asociacion civil vida -ong VIDA- el 9/14/2007 05:11:00 PM

---

Pontevedra, 14.9.07

Noticia do Faro de Vigo, desta data. A Plataforma Defensora da Praza dos Praceres volve gañar. E van tres. Se o seu partido é menor, esta victoria faino grande, porque son os únicos que, neste Concello, están a defenderen o Estado de Dereito. Doe, certamente, ter que exerce-la acción pública porque os mangantes da Política non entran en certos temas, nen tampouco a Fiscalía asume o protagonismo que a sociedade agarda dela. A ver se agora, á vista desta sentencia, se decide a entrar noutros temas que, en relación co Porto e co saneamento da ría, están pendentes aínda que denunciados por diversos colectivos. Procurarei dedica-lo meu artículo do próximo 17.9 a este asunto.

Xa onte polo serán e no programa radiofónica de La Opinión, de Radio Pontevedra, felicitei persoalmente ás xentes da Plataforma. O feito de que os teñan ninguneado, feito trizas dos seus dereitos, convertido en parroquia mártir e que sigan a xogaren con eles trouxo como consecuencia o feito de que non estean calificados como axentes sociales, porque non son correa de transmisión de nengún sindicato nen partido político, como outros que sen seren axentes van como tales porque lle fan os recados ó poder. Procurarei leva-lo meu artículo por esta senda.






El TSXG ordena demoler la nave de Tradepana en el Puerto de Marín

CARLOS GARCÍA / PONTEVEDRA

La Plataforma Defensora da Praza de Praceres ha vuelto a ganar una batalla en los tribunales.

El Tribunal Superior de Xustiza de Galicia ha vuelto a dar la razón a este colectivo al estimar el recurso contencioso-administrativo que presentó contra el acuerdo del Concello de Marín por el que daba licencia de obras en terrenos de la Autoridad Portuaria a la empresa Tradepana España S.A., en una sentencia que no admite recurso de casación y que anula dicha licencia "por ser contraria a derecho, por lo que deberá procederse a la demolición de las obras realizadas a su amparo". Un contencioso que se interponía contra el Concello, la Autoridad Portuaria y la propia empresa.

El fallo se produce a raíz de otra sentencia que emitió este mismo tribunal en marzo y en la que también daba la razón a la Plataforma. En ella se anulaba el estudio de detalle que afecta al relleno en el que se ubica Tradepana, por no "ajustarse a derecho" al modificar el uso que se le adjudicaba inicialmente a esta parcela, denominada "S5", en el Plan Especial del Puerto de Marín. Las consecuencias de la sentencia que anula el estudio de detalle de la zona "S5" podría acarrear más consecuencias negativas para otras firmas ubicadas en el Puerto de Marín.

Desde la Plataforma recuerdan que la empresa Gonvarri (que se dedica a fabricar puertas para vehículos de la factoría de Citroën), está instalada en el mismo relleno cuyo cambio de uso fue declarado ilegal por el TSXG. El colectivo cree que la sentencia del tribunal puede producir un efecto de "castillo de naipes" y que se produzcan fallos similares con otras empresas, como es el caso de Gonvarri.

Uno de los portavoces de la Plataforma, Máximo Revestido, recordó los antecedentes que llevan al alto tribunal a adoptar esta decisión. En el Plan Especial del Puerto este sector 5 "estaba destinado a acoger instalaciones ferroviarias, la denominada playa de vías", que en su día la Consellería de Política Territorial esgrimía, dice Revestido, como excusa para no enterrar la línea férrea a su paso por la plaza. La razón que se argumentaba entonces era que el tren no sería capaz de remontar la pendiente que se tendría que construir para llegar a esta "playa de vías" ubicada en la "S5". Una vez que estas instalaciones ferroviarias no se construyen "es cuando el ayuntamiento de Marín realiza un estudio de detalle y modifica el uso de esta parcela". Es aquí cuando deciden denunciar este cambio de uso, añaden desde la Plataforma, sobre todo al comprobar que se lleva a cabo para instalar una empresa que "nada tiene que ver con las actividades portuarias". La creencia de la Plataforma de que el estudio de detalle "es ilegal" la ratifica el TSXG en la sentencia del pasado mes de marzo. "Una vez que declaran ilegal esa modificación, es evidente que todo lo que hay encima también lo es", dice Revestido, y de ahí el sentido del fallo que ayer dieron a conocer.

El alto tribunal también estima otras argumentaciones presentadas por la Plataforma como el hecho de que la superficie y ocupación máximas de la obra exceden lo previsto.

Garantizar los empleos

Desde la Plataforma reconocen que la sentencia deja en una situación difícil a esta firma, pero quieren dejar claro que su intención no es ir "contra ninguna empresa". De hecho, mostraron su satisfacción por la decisión del TSXG, pero quisieron dejar claro su "profunda preocupación" por los empleados de la firma de congelados y elaborados precocinados: "los trabajadores son muy importantes para nosotros", aseguran que es necesario "garantizar los empleos" e instan a las administraciones y, en concreto, al alcalde de Pontevedra, a que "al igual que pide el traslado de otras empresas también haga lo mismo con ésta y que emprenda todas las acciones que estén en su mano para evitar que estos trabajadores se queden en la calle".

Para otro de los portavoces de la Plataforma, Eladio Torres, la principal "culpa es quien defendió la legalidad de esto". De hecho, invitó al empresario a que denuncie a quien concedió la licencia. "Aquí a un señor le han dicho: haz una fábrica y, al cabo de un año, tiene que demolerla". Es, en sus palabras, "un acto de sinvergüenzas", sobre todo porque cree que Concello y Puerto dejaron en solitario a la empresa y se desentendieron del "marrón" en el momento de presentar alegaciones contra la demanda, dado que sólo lo hizo Tradepana.

Evitar el paso del tren

El objetivo de la Plataforma con todas estas acciones legales es frenar la "perversión" del uso de esta parcela "S5", cuya cercanía a Praceres sirvió de excusa para que el tren no circulara soterrado por la plaza y, sobre todo, para lograr que el ferrocarril circule lo menos posible por este núcleo de población. "Ahora tenemos un tren pasando por aquí, porque existe una estación en Pontevedra, una vía y un Puerto. Como la estación es legal, vamos a atacar a lo otro". "Si no hay mercancías se quedará una vía en Praceres, pero nunca pasará el tren", dijo Torres.

Ésta es la tercera sentencia que es favorable a los intereses de la Plataforma en lo que va de año. La primera declaraba "ilegales" los pasos a nivel construídos en la línea férrea que discurre hasta el Puerto, la segunda anulaba el estudio de detalle del relleno de la zona "S5" en donde se ubica Tradepana y Gonvarri y ahora esta última que anula la licencia de obra y obliga a demoler la nave de la primera de las firmas.

Torres se pregunta si no habrá "nadie que se diga, estos vecinos nos están ganando por goleada, y se ponga a planificar un puerto con un desarrollo armónico con la ciudad". Si esto fuera así, "si alguien moviera ficha" para solucionar estos problemas, aseguran que pararían esta ofensiva. "Os aseguro que no se trata de ir rompiendo cosas", dice Torres. Mientras tanto, aseguran que harán cumplir las sentencias. De momento, han enviado escritos al Tribunal Supremo y al Tribunal Superior de Justicia de Madrid para informarles que "no se ha hecho ni puñetero caso" a las anteriores sentencias sobre el ferrocarril y el relleno "S5" e insten a su ejecución.

SARMIENTO 7 [4.5.2002]

Pontevedra, 14.9.07

Curioso estudio do Padre Sarmiento o que seguidamente se analiza, en relación co ginseng, actualmente de moda. Curioso e sabio Sarmiento. Gran botánico como foi, chama a atención que, xa daquela e co referente da pescuda do xesuíta P. Lafitau en Canadá, propuxera unha exploración do terreo español situado antre os paralelos 39 e 40, busca-la presencia do ginseng nese espacio. Aínda que o escrito non vai desta volta sobre o idioma, é un dos por min adicados ó monxe benedictino no ano 2002. Sigue o traballo recuperado:

O ginseng e o Padre Sarmiento (4.5.2002)
por Xesús López Fernández

É fácil atopar información sobre o ginseng. Sen tan siquer consultar un libro sobre medicina naturista, en calquer herboristería pódennos informar sobre o seu uso, hoxe tamén como complemento dietético natural. A raiz do ginseng --procedente do Exremo Oriente-- é conocida pola súa acción estimulante. Reforza a resistencia corporal, aumenta o poder de concentración i estimula a vitalidade. Está particularmente indicada en situacións de fatiga e de estrés. Hoxe distínguense, non obstante, diversas variedades da devandita pranta: o ginseng americán, o siberián, o coreán....No caso deste último, algún laboratorio –que o presenta en pó encapsulado, en extracto puro concentrado, en extracto igualmente encapsulado e como te— insiste na calidade superior do verdadeiro ginseng coreán, o único con denominación de orixe controlada. Non sei se con esto se nos está a advertir de que algún ginseng do que está no mercado pode ter máis de fraude que de medicina.

Porque o ginseng agota a terra onde medra durante uns 7 anos, a tal grado que ésta precisa permanecer a barbeito ó longo doutros 7-10 anos. É de supoñer que hoxe existan cultivos racionalizados da pranta que antes se recollía no seu medio natural. O seu consumo masivo puido incluso provoca-la desaparición da pranta, privando así á Humanidade de algo que mellora e normaliza o estrés, a resistencia e o rendemento físico e mental, que estimula i estabiliza o sistema nervioso central, que enfortece o noso corazón, regula a tensión sanguínea, pon cancelas á absorción do colesterol, incrementa o número de hematíes e mai-lo volume de hemoglobina, regula o contido do zucre no sangue, protexe o fígado dos efectos negativos das sustancias contaminantes e tóxicas. E aínda máis cousas, como que estimula o córtex adrenal, mellora a memoria e acelera a aprendizaxe, según afirman algúns doutores.

Aínda que pra moitos de nós pode o ginseng ser unha novedade, o seu uso na medicina natural china debe ser lexendario, e o Padre Sarmiento, no século XVIII, parece tiña un conocemento preciso dela, da que afirmaba que tiña sona en todo o orbe. E despois dunha serie de consideracións sobre a mandrágora, da que o poeta persián Asgedi dí que medra na China con feitío de home, di que o ginseng sería unha especie de mandrágora, pois “gin” significa “home” e “seng”, “pranta”, na súa lingua. Decía Sarmiento que os chinos a estimaban como a “pranta da inmortalidade” e que, xa daquela volta, vendíana a peso de prata. Danos tamén a nova de que ten un debuxo da pranta con toda-las súas colores, co nome chino xa sabido e o de “nin sin”, que lle din os xaponeses, e que os latinos lle chamaron “araliastrum”, por similitude coa aralia. Outros lle chamarían “panax”, como panacea universal. E nos da a noticia de que o Padre Lafitau a nomeara “aureliana” cando creeu atopala na Nova Francia.

É curioso o dato que nos refire Sarmiento de que a comezos do século XVIII saíran de Peking uns dez mil soldados divididos en escadróns e coa misión de levantaren dos desertos da Tartaria toda canta pranta de ginseng atopasen. O máis selecto pró Emperador, o máis común pra vendelo a precio moi sobido. E desa información arranca a idea de Sarmiento, a súa proposta de busca-la pranta en España, antre os paralelos 39 e 40. Poderíase pra elo, á semellanza dos chinos, botar man do exército, porque pode ser quimera que non se atope en España. Cos soldados podería traballar un equipo de doce botánicos perfectos pra os asesoraren e que ademáis, de camiño, poderían recollere outros moitísimos e desconocidos vexetales. Aínda no caso de non atoparen o ginseng gañaríase a xornada coa colección de diferentes prantas curiosas. Frai Martín Sarmiento insiste en que o Padre Lafitau, xesuíta, el só, atopara o ginseng no Canadá. Non podo agora verificar se o ginseng americán –panax quinquefolium-- do que fala a información que manexo ten que ver co achádego do P. Lafitau do que fala o noso frade, o noso curioso e sabio frade.

SARMIENTO 6 [12.4.02]

Pontevedra, 14.9.07

Outro traballo sobre o Padre Sarmiento, tamén do ano 2002. Nel entramos a considerar certas palabras que as "vacas sagradas" da cultura galega están a afastar da nosa lingua, negándolle visado a moitas que sí están vivas, que son verdadeiramente as únicas representativas.

Sarmiento aclaraba, en relación co artificio do portugués, algo que se di neste artículo: que se do diccionario de Bluteau se retiran as palabras non portuguesas queda un puro esquelete. I é verdade, como din os modernos lingüistas, que é unha total estupidez buscarnos fóra de nós. Eu procuro permanecer fiel a esas palabras que estiveron sempre na nosa lingua, como xustifico no traballo.

Qué pena que non teñan coincidido no tempo Sarmiento e Ánxel Fole, ou que na época d´este non se tivese un maior conocemento da obra do frade, pero eso que Sarmiento dí de construí-lo idioma a partir da fala das diversas bisbarras de Galicia coincide matemáticamente coa idea do escritor lugués.

Cara ó Día das Letras Galegas (12.4.2002)
Por Xesús López Fernández

Antes que escrito, este artículo foi soñado, pero nada hai nel de fantástico, senón que é resultado de lecturas de todo tempo, mesmo de escritos que andan polas paredes ou en publicacións dagora sobre o Padre Sarmiento que, nalgún caso, son rupturistas, non sintonizan coa recomendación do frade de restaura-lo idioma dende a fala viva, a partir do léxico dos distintos territorios de Galicia. É máis, estimo que algús deses escritos están redactados xa na cuestionada normativa de consenso, na que se poden descobrir mostras claras dun certo “rigor mortis” e que os autores camiñan na dirección oposta á apuntada por Sarmiento. Á vista deses textos, a Unesco podería determinar que a situación do idioma é aínda máis grave do que en principio estimou. Tentarei, pensando en Sarmiento, cinguirme ó léxico recollido na nova edición do Diccionario de Diccionarios coordinado por Antón Santamarina, 119.949 entradas, nas que figuran palabras como “leer”, “creer”, “artículo”, “conocer”, que parece foron eliminadas por decreto na lingua oficial.

No diccionario da Academia e no de Don Eladio recóllese a voz “artículo”, definida ampliamente. Éste di que non poucos autores galegos usan “artigo”, pero que Lugrís Freire, na súa Gramática, usa “artículo” i éste é o criterio adoutado polo autor do diccionario, con tanta máis razón que nos mesmos diccionarios portugueses figura “artigo”, pero non inclúen “artigolaçao, artigolado, artigolar, artigolista”, senon “articulaçao, articulado, articular, articulista”, a mesma argumentación brindada polo asinante deste traballo en relación con algún diccionario galego, onde non aparece “artículo”, ou figura co asterisco da prohibición, e sí inclúen “articulación, articulado, articular, articulista”. É decir, falta enxebreza, como acontece coa palabra “coñecer”, que inda figurando en diversos diccionarios non debe ser argumento pra anular “conocer”, única que recolle o Glosario de Constantino García. Esta palabra está tamén nos diccionarios de Pintos, Carré e no de Don Eladio. No de Constantino García, con varias entradas, está asimilada a “coñocer”, cunha soa entrada. Inclúense por uns e outros diversas variantes: “conecer, conoscer, coñocer, coñecer”.

Vai o dito como pequena aportación no que entendo debe ser esforzo continuado de achega-la normativa ó galego falado, de actuar en todo momento con seriedade, moi oportuna cando nos dispoñemos a celebra-lo día grande das nosas letras, a asumi-la mensaxe, o testamento de Sarmiento. Coido que a súa lectura debe servir pró enfortecemento da nosa persoalidade de galegos, como diría, cecais, Harold Bloom, o autor de “Cómo leer e por qué”, cando fai o estudio de Walt Whitman como poeta esencial prá formación. O autor sostén que a lectura é vital “pró afortalamento da propia persoalidade”, e citando a Emerson, á ensinanza que este outro autor fai da autoconfianza, reitera a súa mensaxe: “non te busques fóra de ti”. Parécenme adecuados ámbo-los dous consellos na hora actual da nosa fala, tan lonxe desa degradación procurada día a día dende diversos foros.

Coido que en nengún momento se está a caer no disparate dunha afirmación desbotada no que vai dito; que así como o ano pasado non se honrou a figura de Don Eladio, a súa memoria, como el era merecente, nestos momentos poden algúns estar a descafeina-los consellos do frade enciclopedista. Prós que están a derivar máis e máis cara ó portugués, haberá que ter en conta o dito por frai Martín en relación co diccionario luso de Bluteau, do que si se retiran as voces non portugueses, ou que son facultativas extrañas, quedaría reducido a un esquelete. Xa non hai espacio pra máis que acolle-la recomendación de Sarmiento de “non introduciren voces extrañas”, que avultan os libros, pero non aumentan a lingua nen o número de voces patrias. Por eso falo de “rigor mortis” cando aludo a formas bárbaras que andan en textos galegos, ás veces con apoio institucional, por libros, paredes i exposicións.

¿NOVEDADES NO URBANISMO PONTEVEDRÉS?

Nota. A miseria derivada do novo urbanismo pontevedrés entra no baixo da Casa da Luz, antes espacio cerrado, oficinas da Policía local. Foto de Xesús López.

Pontevedra, 13.9.2007

No Faro de Vigo de onte incluíase a noticia dunhas declaraciós de Teresa Casal, conselleira de Urbanismo en Pontevedra.

Era unha noticia un tanto sesgada, como capada, pero nela apareceu a consideración de que, á fin, a cousa comeza a cambiar. Polo menos que vai cambiar na rúa Padre Luís, actualmente bloqueda polos "mosquerós" e co tema da balaustrada do Museo de fondo, que aínda non se sabe qué vai pasar con ela. De momento está bloqueada incluso a entrada de ambulancias.

A ver qué pasa, porque estou canso de lle explicar ós turistas que aquela vergonza pola que pasamos con frecuencia pode estar pensada pra lle facilitar ós kosovares algún butrón no propio edificio do Museo. Pódense leva-lo tesouro de Caldas.

O urbanismo do Bloque foi o da destrucción, o da ruína total. E Teresa Casal promete a reutilización de materiales porque ve que se está caíndo nun gasto demencial por sustituiren pedras eternas, obras que viñan da época do alcalde Hevia Marinas, que estaban intactas, por outras que xa están degradadas.

Son impotentes pra deseñar un tipo de tapa prás arquetas, integrado no medio urbán, cando terían que volver, por narices, ás tapas de fundición. É posible que algunha das tapas teña sido cambiada ata sete veces. E todo pra salvar un modelo de cidade que morre, convertida a zona vella en meca dos asesinos potenciales do monopatín ou en acobillo de canuteros.

Eso débeno saber eles, pero non lles importa.

Eu pediríalle a Teresa Casal que buscase apoios veciñales certos, ou o voto do PP. E que se decida a liberar espacios actualmente privatizados como a praza da Verdura que o Bloque, co apoio dun arquitecto que fixo unha obra inútil na zona vella [Jesús Asier Fole Osorio], que incluso xogou co tema das subvenciós....; quero decir que o Bloque quixo convertir aquel remanso nunha especie de praza Roxa. Case o consigue. Pero 1.188 asinaturas fixeron posible que reprantaran árbores; pero os bancos aínda non regresaron, a disposición de sabe Deus quén. I esas son cousas que terían de estaren xudicializadas.

En fin. A ver se comezan a suprimi-los mosquerós, remedo do muro de Berlín que Mosquera quixo impoñer á zona vella.

SARMIENTO 5 [23.3.02]

Pontevedra, 13.9.07

Proseguimos cos traballos sobre Sarmiento. Curioso o que se dí neste sobre algunhas etimoloxías galegas que encallaron no portugués, das que se derivarían Camòens, Magalhaes, e outras. Curioso tamén o que nos conta sobre as mazás camoesas. Seguramente que o frade, se tivese a oportunidade de regresar e ve-lo que están a faceren coa punta de Festiñanza, habería chorar. Seguro. Téñase presente que son traballos do ano 2002, de alguén que se preocupa polo idioma como signo de identidade e non como algo a inventar en siniestros laboratorios, en furanchos subvencionados.

Algunhas xenealoxías, en Sarmiento (23.3.2002)
por Xesús López Fernández

Hai uns días leín algo sobre a cuestión da heráldica, de cómo moita xente asimila ó seu apelido un escudo de armas que non ten que ver coa súa xenealoxía. Pode ser unha simple cuestión de vanidade. Sobre esto deixou escrito dabondo o P. Sarmiento no seu Onomástico, ó que novamente nos referiremos. El denunciou xa daquela a fatuidade como causa principal da eclosión de escritos sobre heráldica –fala de 1.490 libros— que “de nada instrúen senon de infinitas variedades de fantasía”; que moitas veces os escudos non se corresponden con feitos de armas. Son moitas as páxinas que o frade dedica a este asunto, nas que se percibe ademais un gran sentido do humor. Parece que era xa moita a xente que tentaba tecer xenealoxías que os emparentasen cos godos ou con algún rei. Ten gran riqueza de información e datos a parte do libro referida á “xeografía e ás xenealoxías”.

A conexión antre nomes de lugar e as xenealoxías faise evidente, e a clasificación proposta polo frande é totalmente coherente. Agrupa así os nomes propostos: 1. Nomes da Historia Natural, excepto os da Botánica; 2. Nomes tomados dos “vexetables”; 3. Nomes impostos pola disposición do terreo; 4. Nomes postos polas cercanías a outros obxectos; 5. Os que aluden ó fundador ou propietario do sitio, se foi román; 6. Os que fan alusión ó posesor ou fundador, se foi suevo ou godo, 7. Nomes do fundador ou posesor, se foi galego posterior; 8. Nomes de sitios marítimos, que aluden a cousa do mar; 9. Nomes que fan alusión a algún edificio antigo ou novo; 10. Nomes soltos, sen aterse a clase. (Seguen diversos listados de palabras, que en moitos casos se corresponden a lugares e apelidos reiterados noutras latitudes, que levan implícita unha clara avoenza galega). Sarmiento móstrase moi crítico cos portugueses que fan esquecemento das orixes galegas dalgunha das súas liñaxes, e anima a cantos queiran traballar en desmontaren as inxurias que contra Galicia se verten nos libros portugueses e noutros extraños (640).

É materia longa pra tratar nun único traballo, pero sí imos aporta-lo testimonio que Frai Martín Sarmiento fai sobre dous apelidos portugueses, un deles o de Magallaes, do que dí resumidamente o seguinte: Leído o Nobiliario do Conde Don Pedro extrañouse do silencio que se garda da familia dos Magallanes. Retrocedendo á raiz bota man dun documento que figuraba no convento do Lérez, no que se cita a un tal Cresconio que fixo donación ó colexio dunha serie de propiedades, nas que se cita o lugar de Magallanes, ó pe do castro Magallanes (en Dorrón). Cita de memoria a data do instrumento, século XII, ano 1.128, e di que o lugar, cando escribe, chámase Magalláns, a duas leguas de Pontevedra, e que o castro que se extende como promontorio ó mar chámase Punta de Festiñáns. (Coido que os nomes citados derivaron a Magaláns e Fastiñanza). E Sarmiento conclúe que, mentres en Portugal non se sinale un lugar chamado Magallanes --e anterior ó 1.128--, a familia, tan nobre en Portugal, é realmente oriunda de Galicia.

Outra xenealoxía que comenta o frade é a de Camòes, que os portugueses reconocen pasou de Galicia a Portugal por medio dun cabaleiro Camaño “da casa de Rubiáns e Villa García”. Manuel Faría, nos seus comentos ós Lusiadas, fala de Fernán Pérez de Camòes, --¿1.376?— e a esa familia atribúe o inxerto e nome das mazás camoesas, por teren inxerido pugas de maceira nunha moreira. Así formouse do nome de Camaño, nome dunha freguesía existente na ría de Muros: Primeiro o adxectivo camanense, que pasou a camonense, camoense, camoens, camòes –e camoesa--. Mai-lo noso frade cita unha carta do marqués de Santillana ó Condestable de Portugal na que se afirma que ese Camòes galego era poeta conocido no século XIV, de xeito que Luis Camòes, que viveu no século XVI, ingrato cos seus proxenitores, puido ter herdado o numen poético do seu antepasado galego.

COMISIÓN DE INVESTIGACIÓN PARLAMENTARIA CIDADE DA CULTURA.

Pontevedra, 12.9.07

Esta que sigue é unha noticia de El Correo, da súa edición dixital, na que se recollen dous comentarios. Falta algún outro que eu ben sei e que se refería ó tema do troco de monte Gaiás pra presunto mauseoleo de don Manuel Fraga polo terreo demanial de Lourizán, todo elo adobiado polo decreto de supramunicipalidade da Xunta de Fraga [aínda non abolido] e a intensa campaña de Ence pra ubicar alí a Tisú de Lourizán, de ver de consegui-la declaración de innecesariedade do dominio público marítimo terrestre de Placeres-Lourizán e a posibilidade, incluso, de integra-lo terreo na cousa portuaria.

Xa está explicado noutra parte que, mercede á denuncia de Salvemos Pontevedra, a innecesariedade foi desestimada e a zona demanial declarada como in-in-in-in [inalienable, inembargable, imprescriptible e insusceptible de desafectación].

O mesmo que agora pasa coa Cidade da Cultura, na que presuntamente todos viron negocio, o decreto de supramunicipalidade da Xunta en relación con Lourizán non foi abolido [como tampouco o dos Parques de Acuicultura], i Ence, que Touriño prometeu sacar da ría, permanece aí, sen noticias, de momento, de que vaia ser penalizada polo seu proceso de continua contaminación do medio mariño.

A constitución da comisión parlamentaria non é máis nada que unha especie de reconocemento público de que todos teñen vergonza e, a forza a manipularen a Xusticia, queren ver de evitar que a mesma actúe como se supón terá de facer despois de que a Fiscalía Anticorrupción denunciou os presuntos indicios de corrupción. A pena é que algús non sexan vomitados da Política.

-
Unanimidad para que el Parlamento mire el monte Gaiás con lupa

Los tres grupos aprobaron ayer la creación del organismo que analizará la gestión de la Cidade da Cultura tanto en la etapa del PP como en el gobierno bipartito

REDAC./AGENCIAS • SANTIAGO

PSdeG, BNG y PP "apoyan y defienden" de forma "unánime" la conclusión de la Cidade da Cultura Senén Barro: "El monte Gaiás es un absoluto desconocido" Los tres grupos con representación en la Cámara aprobaron ayer por unanimidad crear una comisión de investigación sobre la totalidad de las actuaciones públicas referentes a la Cidade da Cultura (CdC) desde el comienzo del proyecto hasta la actualidad.

Así lo decidieron los diputados en el primer pleno del nuevo período de sesiones, tras llegar a un acuerdo los portavoces de los tres grupos, ya que tanto populares, por un lado, como socialistas y nacionalistas, de forma conjunta, llevaban sendas peticiones de creación de dicha comisión. Finalmente, los tres grupos decidieron obviar la pretensión del PP que exigía que se investigase "con atención especial" los ejercicios posteriores al informe del Consello de Contas que fiscaliza los años de gestión de los populares. Pese a la unanimidad en la votación final, durante el debate los portavoces se cruzaron continuos reproches. Así, el portavoz nacionalista Carlos Aymerich criticó la falta de explicaciones sobre la necesidad de acometer este proyecto, salvo "balbuceos" de Pérez Varela", ex conselleiro de Cultura, según dijo, así como la falta de programas financieros y de estudios de viabilidad, según la consultora Arthur Andersen. Además, denunció la "ocultación" y la "falta de participación" en la gestión del proyecto, ya que la administración abdicó de la responsabilidad prudente en las cuentas públicas. Fernández Leiceaga hizo hincapié en la "discrecionalidad" en la contratación, así como en la "vulneración" de las normas de contratación administrativa, como señala el Consello de Contas.

El portavoz parlamentario de Economía de los socialistas criticó la concentración excesiva de las obras a favor de algunas empresas, y denunció que en la puntuación para realizar los contratos, la experiencia suponía un 15%, "tan sólo un 2,5%" el coste, y un 40% el grado de conocimiento del proyecto. Por su parte, el diputado popular López Chaves denunció la situación "caótica" actual en el Gaiás, e insistió en que el informe del Consello de Contas ya fiscalizó los años del PP, por lo que, a su juicio, la comisión debería centrarse en el bipartito. PLENO EXTRAORDINARIO Raxoi cierra filas en defensa del complejo La corporación local celebra hoy un pleno extraordinario en el pazo de Raxoi (12.30 horas) en defensa de la CdC. La coalición de gobierno y el PP tratan de consensuar de forma previa un texto conjunto de declaración institucional que pueda ser aprobado por unanimidad. El acuerdo sobre la celebración de esta sesión fue adoptado el pasado jueves en una reunión que mantuvieron el regidor local, Sánchez Bugallo, el teniente de alcalde, Néstor Rego, y el líder de la oposición municipal, Xerardo Conde Roa. Con esta iniciativa, el Ayuntamiento de Santiago pretende garantizar "el final del proyecto arquitectónico en los plazos previstos, la inauguración de los cuatro primeros edificios y la puesta en funcionamiento de la Cidade da Cultura en el primer semestre de 2009, y el final de las obras en 2012" . LOS DATOS Información Según el diputado del PPdeG, el responsable de la falta de información es el presidente de la Xunta, Emilio Pérez Touriño, que ha "ordenado ocultar información" sobre la Cidade da Cultura al Parlamento. Campaña La declaración institucional de Raxoi, de llegar a aprobarse hoy, se sumaría a la defensa del proyecto orquestada a través de una plataforma que integran la Cámara, la Asociación de Empresarios del Tambre, Hostelería y Acotés, entre otros. Más apoyo El próximo día 17 el Consello Económico e Social y el Consello de Relacións Veciñais se reunirán para abordar su postura con respecto al monte Gaiás .

comentarios [ 2 ]

De nuevo el dinero a segundo plano

JuanPalomo 12.09.2007 11.32

Pues parece que las aguas vuelven al cauce de siempre... y que las licitaciones de obras y servicios de la "Ciudad de la Cultura" no caen en favor del mejor ofertante (ratio obtenido entre producto/precio) sinó en el que más amigos tenga dentro y que sea capaz de presentar una oferta simplemente "viable".

Esperemos que estos mecanismos de control creados por el Parlamento sirvan para velar para que los dineros que Gallegos, Españoles y Europeos se empleen buscando la mejor oferta económica que cumpla los requisitos necesarios para hacer de La Ciudad de la Cultura precisamente eso y no la Ciudad del Despilfarro.

Curiosidades

artabro 12.09.2007 10.09

..y casualidades..

Arquitecto Coordinador del proyecto C de la C, Alfredo Díaz Grande, marido de la exconselleira Pilar Rojo
Director de la fundación C de la C., Angel Currás, hermano del exconselleiro Calso Currás

Responsable financiero de la Fundación C de la C, Manuel Fernández Balboa, cuñado de Mariano Rajoy

NOVAS DE MEDIO AMBIENTE

Recreación das nove ondas da fecundación do mar da Lanzada. A el chega a contaminación da ría de Pontevedra, que sigue polo litoral ata preñar punta Meloxo e O Grove, algo sobre o que os políticos pasan de puntiñas. Dibuxo de Xesús López.

Pontevedra, 12.9.2007

Inclúo unha noticia de El Correo, desta data, sobre o Parques das Illas Atlánticas. Aínda que o Conselleiro de Medio Ambiente diga que queren incluí-la Illa de Tambo, a cousa sona a rollo electoral, porque o mar de Tambo está hipercontaminado, pola presión urbanística e industrial, polas fecales, polos recheos deshonestos no porto, porque cambiaron a dinámicas das augas, polas cargas de dinamita apoiadas poloseñor Surís, a nova luminaria que preside a Autoridade Portuaria. E se o señor Vázquez, o conselleiro, quere convencerse de que falamos en serio, que tome el tamén en serio o Raminp e a Lei de Costas e reconoza o grado de culpa das Administraciós, da Central, da xunteira ou da local, na morte programada desta ría.

Sigue a noticia:

Medio Ambiente quiere comprar las Sisagras para el Parque Natural

El conselleiro anuncia un modelo similar al de Cortegada ·· Hay negociaciones para Tambo EFE • SANTIAGO

El conselleiro de Medio Ambiente, Manuel Vázquez, anunció ayer en el Parlamento, la "apertura inmediata de negociaciones para adquirir las islas Sisargas".

Vázquez, que compareció a petición propia, en el pleno de la Cámara gallega para explicar la creación de la Red de Parques Naturales de Galicia y de la situación en la que se encuentra el Parque Nacional de las Illas Atlánticas, dijo que el propósito del Gobierno gallego es comprar las islas Sisargas a través de un "modelo de gestión similar el utilizado con la isla de Cortegada".

El objetivo de este proceso de adquisición de las islas Sisargas es, dijo, "integrar este espacio natural en el Parque Nacional de las Illas Atlánticas, que será traspasado a Galicia antes del 31 del próximo mes de diciembre".

El titular de Medio Ambiente en la Xunta dijo en la Cámara que desde el Gobierno gallego están desarrollando un "nuevo modelo de gestión, porque tenemos que conseguir que el principal signo de identidad de nuestro territorio, como es nuestro espacio y nuestro patrimonio natural, pase a ser el anhelo de los movimientos medioambientales de los ciudadanos de Galicia para uso y disfrute de todos".

Es necesario, añadió, mantener el equilibrio entre la protección del patrimonio natural haciéndolo compatible con el bienestar de todos los ciudadanos que viven en estos espacios.

Manuel Vázquez dijo que en la actualidad "se están llevando a cabo negociaciones para incluir en el patrimonio de Galicia la isla de Tambo", negociación que desarrolla el Ministerio de Medio Ambiente con el Ministerio de Defensa.

El responsable de Medio Ambiente dijo que con la configuración de la Red de Parques Naturales de Galicia se pretende lograr un estado de conservación favorable de las reservas naturales de Galicia, conjugándolo con el desarrollo sostenible de los parques naturales.

El portavoz del PPdeG, Jaime Castiñeira, agradeció la comparecencia a petición propia del conselleiro, pero añadió que le hubiera gustado más que lo hiciera para explicar la situación del río Umia, como había solicitado su grupo. Después de descalificar la política medioambiental desarrollada por el Gobierno bipartito, calificó el desembarco realizado por "Touriño y sus huestes en la isla de Cortegada, como el de los vikingos".

AMPLIACIÓN PARQUE ILLAS ATLÁNTICAS

Un 50% más de Red Natura

El conselleiro recordó que actualmente hay en la comunidad autónoma seis parques naturales, a los que el Gobierno bipartito pretende sumar otros cuatro nuevos, que son los Pena Trevinca, Macizo Central, Ancares y O Caurel. El objetivo es, afirmó Vázquez, "incrementar en un cincuenta por ciento el espacio de la Red Natura". Esta ampliación, indicó, se hará de forma consensuada entre todas las administraciones, las asociaciones y los ciudadanos afectados directamente por estos espacios. El conselleiro manifestó que es preciso implicar activamente a los habitantes de los núcleos rurales enclavados en estos espacios, para que se puedan beneficiar de esta circunstancia. En este sentido dijo que "los parques naturales, no pueden entenderse y gestionarse de forma aislada" .

SARMIENTO 4 [9.3.2002]

Pontevedra, 12.9.07

Cuarta entrega dos traballos sobre Sarmiento, do ano Sarmiento 2002. Coido que non se precisa máis que recomenda-la lectura e insistir no dito polo frade enciclopedista que afirmaba a paternidade do galego verbo do portugués, consecuentemente coa Reconquista. Non sei cómo irá actualmente a recuperación completa da obra do P. Sarmiento, uns 40000 folios manuscritos, que se propuxo o Consello da Cultura Galega. O que aínda está por ver é si os nosos estudiosos van facere seus os postulados de Sarmiento. De momento están a entraren no idioma como un xabarín nunha cacharrería, contra as recomendaciós do benedictino. Se non-as asumen dunha puñetera vez,o presaxio da Unesco de que a lingua galega esmorece celéricamente é algo do que poderemos levantar acta os que nada temos que ver coa RAG, nen cos tumores malignos que andan a xogaren coa lingua, a estragala. Mesmo os políticos, a peor forma de tumor.

SARMIENTO, OBRA E MEMORIA RECUPERADAS (9.3.2002)
por Xesús López Fernández

Henrique Monteagudo é autor de diversa e importante obra. Aínda está recente a edición das obras completas de Castelao en oito tomos, da que foi coordinador. É anterior a súa Historia Social da Lingua Galega –Idioma, Sociedade e Cultura a través do tempo--, un traballo no que me gusta recrearme e que últimamente consulto con relativa frecuencia pra me achegar á obra de Sarmiento, ademáis da edición crítica de Pensado dos “Elementos Etimolóxicos” e mais do “Onomástico”. Desaparecido Pensado é Monteagudo, posiblemente, un dos máis profundos conocedores da obra de Frai Martín Sarmiento. Haberá que citar tamén a Isidoro Millán, ó que teño oído falar longamente do Onomástico, ¡nos anos sesenta!, na ocasión de ter recibido do mesmo varios cursos de gramática galega, cunha exposición das etimoloxías semellante ó sistema euclidián proposto polo frade.


O Consello da Cultura Galega propúxose reuni-la obra enciclopédica do benedictino completa, hoxe esparexida por diversos mosteiros e bibliotecas. Sábese que deixou unhas 40.000 páxinas manuscritas e que en vida editara soamente un libro en defensa do Padre Feixoo, a “Demonstración crítico-apologética”, 1732, que marca xa a súa achega á lingua galega. Según Monteagudo, afirma enérxicamente que non existe superioridade da lingua escrita sobre a falada e que non debe prevalece-lo criterio do cultivo literario pra definir unha variedade como lingua ou dialecto. --Nun traballo anterior xa mostrei a argumentación do frade, que o home reitera en diversas ocasións: “na América non se escribía cousa algunha: logo, ¿non había lingua algunha na América cando a descobriron os europeos?”--. E Sarmiento tamén defende a paternidade do galego verbo do portugués tendo en conta a evolución da Reconquista, de norte a sur.


Moitos dos traballos de Sarmiento conocéronse polas copias existentes dos mesmos, copias de amanuenses que poden incluir máis dun erro. Da copia de Medina Sidonia fixérase outra, a colección Dávila. E sobre ela traballou o Prof. Pensado prá primeira edición das “Coplas galegas”. A Editorial Galaxia ten xa diposta unha nova edición preparada por Monteagudo a partir da copia da Casa Medina Sidonia, que ademais autorizou ó investigador a microfilma-los manuscritos que atesoura no seu arquivo de Sanlúcar de Barrameda. Mais, curiosamente, logo se ha poder facer outra máis, pero esta vez en base ó propio orixinal, a obra manuscrita de Sarmiento perfectísimamente conservada. A súa localización na Biblioteca Nacional foi obra, ¡naturalmente!, dun emocionado Henrique Monteagudo, achádego que se completa co dun “Comento lingüístico” do propio Sarmiento, feito antre 1749 e 1770, pouco antes de morrer. É decir, estamos ante a primeira obra escrita en galego –1200 coplas-- da época contemporánea, e do primeiro estudio lingüístico da nosa fala.


Outra noticia importante é a de que Pedro Joseph García Balboa –o P. Sarmiento— non naceu en Vilafranca por pura casualidade. Alí casaran os seus pais, pero porque a nai era natural daquela freguesía. I ese feito, curiosamente, acaba de descobrilo, ¡tamén!, Henrique Monteagudo, informado ademais de que en dúas freguesías próximas a Vilafranca exerceron dous curas de nome Pedro e Francisco Balboa Sarmiento, irmáns da nai do frade. En boa hora decideu a Academia Galega, pois, a celebración central do Día das Letras Galegas en Pontevedra i en Vilafranca. Agora será bo que os nosos estudiosos fagan seu o discurso de Sarmiento, a defensa da fala popular proposta polo benedictino. Porque segue a haber movementos na dirección que a moitos nos parece inauténtica dunha maior asimilación ó portugués. Algús están a propoñeren un maior esforzo normalizador e falan mesmo dunha pedagoxía de base --como se rega unha pranta— pra que os galegofalantes entremos no camiño da alienación por eles proposta e faceren así certo o agoiro da Unesco.

ELNOSA ARRIESGA

Pontevedra, 12.9.07

Estos de Elnosa andan de coña. Os engañados, naturalmente, os empregados. Que a empresa queira seguir fabricando cloro coa tecnoloxía do mercurio que veu envenenar a nosa ría ata límites aínda non sabidos máis alá da investigación do Escorp [13 g. por tn de cloro fabricada, que na segunda fase do estudio chegaría ós máis de 17 g.].

No tema Elnosa, na cuestión da nulidade radical, non quixo entra-lo Concello máis alá do amago que fixeron de que "querían" restablece-la legalidade. Pero fixeron mal os deberes, e a Consellería de Medio Ambiente, de momento, tururú.

Veremos que dá de si a demanda xudicial presentada por Salvemos Pontevedra, que debe estar xa na fase final. Mais deso non fala a prensa, que ningunea por sistema as actuaciós do colectivo ecoloxista ante a Xusticia. Hai que partir da base de que, nalgún dos aspectos da contaminación da ría, as tres Administraciós son presuntas delincuentes.

Sigue unha noticia desta data, de La Voz de Galicia.




Elnosa firma con su plantilla por dos años pese al riesgo de cierre

La autorización ambiental obligatoria sigue parada por el silencio de la compañía

Autor:Jaime Velázquez
12/9/2007

Elnosa se dispone a firmar en las próximas semanas un convenio colectivo con sus trabajadores con un plazo de validez de dos años, según adelantó ayer el comité de empresa. La compañía continúa así con sus planes de futuro en Lourizán pese al posible cierre de la fábrica a partir del 30 de octubre.

La electroquímica deberá contar en esta fecha con un certificado ambiental obligatorio cuya tramitación fue paralizada por la Xunta tras recibir un informe vinculante del Concello que desaconsejaba su permanencia en la ría.

El estudio municipal que bloqueó la obtención del permiso resultó anulado por un tribunal a finales de julio. Sin embargo, según la Consellería de Medio Ambiente -encargada de realizar el trámite- la empresa no ha solicitado en todo este tiempo la reactivación del proceso.

El departamento que dirige el socialista Manuel Vázquez afirmó que aún está esperando a recibir la sentencia judicial para estudiar el fallo y determinar, en consecuencia, si sigue adelante con el expediente de autorización para Elnosa.

Confianza de los empleados

Pese a la falta de movimientos realizados ante la Xunta por parte de la compañía portuguesa, propietaria de la planta, los trabajadores de la fábrica de Lourizán se mostraron confiados en que la empresa mantenga su intención de continuar en Pontevedra. «Tenemos el compromiso personal del presidente del grupo Cuf de pelear por que Elnosa siga en Lourizán, porque está legal, al menos hasta 2011, cuando haya que acometer el cambio tecnológico de la fábrica», aseguró ayer Jaime Iglesias, presidente del comité de empresa. «No sabemos por qué razón aún no se ha comunicado la sentencia a la consellería; quizá estén pendientes del posible recurso del Concello a al fallo judicial; pero nosotros pensamos que Cuf sigue apostando por Lourizán», añadió el representante sindical.

Jaime Iglesias puso la próxima firma del convenio colectivo como una prueba clara de las intenciones de Elnosa de seguir manteniendo la fábrica pontevedresa. «La dirección no firmaría un plan laboral con dos años de vigencia si lo que quisiera es desmantelar la planta». «Además, las instalaciones de Lourizán son estratégicas para ellos», aseguró.

El presidente del comité de empresa se mostró convencido de la continuidad de la planta y restó importancia a la tramitación de la certificación ambiental integrada. «Estoy seguro de que Elnosa no va a cerrar en octubre; por mucho que lo prometiera el alcalde en las elecciones», aseguró de manera tajante.

El Ayuntamiento logró poner candado a la tramitación del permiso con un informe urbanístico que fue elaborado, según reconoció el propio equipo de gobierno, a sabiendas de que era erróneo. El documento fue anulado por un tribunal pontevedrés tras encontrarlo «contrario a derecho».

Una vez que la consellería de Medio Ambiente estudie el fallo judicial, que aún no le ha sido enviado, deberá decidir si solicita un nuevo informe al Concello o si, por el contrario, decide proseguir con el proceso prescindiendo del estudio municipal. No obstante, este no es el único litigio en el caso de la autorización ambiental de Elnosa. Existen, además, otros dos procesos abiertos.

SARMIENTO 3 [26.01.02]

Nota.- Fotografía do autor, Xesús López, ante o Hostal dos Reis Católicos.

Pontevedra, 11.9.07

Penduro un novo traballo do ano de Sarmiento, o 2002, sobre o que os nosos culturetas andiveron a xogar máis que nada, no canto de seguiren os seus consellos pra construí-lo idioma a partir da fala, creación social. Tamén quixeron demostra-lo seu agarimo polo carballo de Santa Margarita despois de se ter cargado as catalpas da praza da Verdura. Neste traballo analízase tamén a perda de pulso do idioma como consecuencia da famosa ortografía de Galaxia, a do acento diacrítico único, repudiada por Risco. Tamén ten razón Cela cando se pronuncia a favor da fala popular.

ENTRE DOUS (OU MÁIS) VENTOS [26.1.02]
por Xesús López Fernández

O presidente da Academia Galega contestou a unha serie de internautas sobre diversas cuestións relacionadas coa nosa cultura. Algunhas respostas –cando centra a responsabilidade da recuperación da fala na propia sociedade— parecen positivas, outras non tanto. Polo menos non considero boa a contestación dada ás seguintes cuestiós: “As normas do galego son malas, as modificaciós do 1995 trouxeron máis confusión. A normativa de “concórdia” sería un suicidio. ¿Por qué non retomámo-lo galego popular, como decía Cela?”. Resposta do presidente:”Non estou dacordo con que a normativa vixente seña mala. Tampouco coincido en que as modificacións do 1995 trouxeran máis confusión. A normativa de concordia, para min, non é ningún suicidio. Non é Cela o exemplo a poñer para falar do galego popular”. Noutro punto das contestacións afirma que Cela non empregou o idioma galego, cando algúns lembrámo-las colaboraciós do autor no seu espacio da “Voz de Galicia” –O can de Buridán— e, curiosamente, O Correo anuncia estos días “O camaleón solteiro” –ilustrado por Laxeiro--, como única obra de Cela en lingua galega.

Se considerámo-la resposta que remite o protagonismo á sociedade estaremos a achega-la contestación presidencial ó que decía Cela cando lembraba o dito por un paisán sobre certo conferenciante: “Falou como Dios, pero non o entende nin dios”. Ou poderíamos relembrar tamén a afirmación de V. Risco, de cando estaba a prepara-la traducción de “La familia de Pascual Duarte”, no sentido de que non lle gustaba a ortografía promocionada por Galaxia, a do acento diacrítico único –érelo, tódolos, etc—. Daquela solución torpe, como reacción, puido vi-la normativa actual, que Cela debeu atopar moi limitativa, esterilizante. Daí as súas palabras en defensa do galego popular. ¿Qué diría hoxe Risco ó ve-las súas obras completas en edición normativa? ¿Non será a norma distante a culpable de que os nenos ourensáns aprendan máis rápidamente en castelán? ¿Qué diría o Sarmiento defensor da fala?

Por certo que en Vilafranca –vila de fala galega, pero fóra das nosas fronteiras administrativas-- reclaman pra eles o acto central do Día das Letras Galegas, por ter nacido alí o P. Sarmiento. En Internet, na páxina de “vieiros.com” pódese seguir puntualmente o debate existente. Xabier Lago, de Fala Ceibe, afirmaba que “no Bierzo camiñamos entre dous ventos diferentes” ó se-lo castelán o idioma oficial da comunidade de Castela-León. Curiosamente, só o pasado luns comezaron as primeiras clases en galego, en dous colexios públicos berciáns: Cacabelos e Corullón: Unha soa clase semanal sobre conocemento do medio dá pouco de si, e dende o Bierzo están a promove-la firma dun manifesto –asinado xa por diversos escritores--, pra reivindicaren a celebración do Día das Letras Galegas e a defensa da fala, que vive nunha situación límite en Asturias, Castela e León. Piden o compromiso da RAG, xa que a súa autoridade non está enchousada nos lindeiros da Galicia administrativa.

O esmorecemento da fala, a perda da memoria, pode radicar no apuntado por X. Lago: que eles viven antre dous ventos. Aquí poden ser máis: o castelán, o galego popular, a norma alóglota, a “concórdia” que algús piden. E máis ventos. Difícil acomodación ás demandas da sociedade, tal vez imposible, di o presidente da RAG, que non cree necesario unifica-las distintas tendencias porque a fala é un ente vivo. Ese era tamén o criterio de Sarmiento. A súa lección non ha ser estéril e pode servir pra reconsiderar posturas cara esa autocrítica que algúns están a reclamaren. Prós que pensen no reintegrado están tamén os subsistemas arraiáns de Valverde de Fresno, As Ellas, e San Martín de Trebello, en Cáceres. 5.000 falantes dunha variedade lingüística do galego alí chegado cos colonos da reconquista. É decir, no século XIII galego e portugués debían facer distintos camiños. Agora quérennos someter dende criterios inordes, alén da lección de Sarmiento ou do consello de Cela.

A TERRA SEN O HOME, 11.9.07

Pontevedra, 11.9.07

Reiteramos noticia xa pendurada no blog, procedente de La Vanguardia. Desta volta é o periódico El Mundo o que a matiza.

¿Qué pode pasar se o home desaparece? ¿Vai quedar aliviada a Terra ou, pola contra, eramos un elemento necesario? O que é certo é que o home esqueceu o seu papel de administrador e, coa súa crecente perda de intelixencia, pode ser que, despois da súa andaina, a Terra, agradecida, siga xirando ó redor do Sol, xerando novas vidas .

UN 'BEST-SELLER' EN ESTADOS UNIDOS

La Tierra sin el hombre

EL MUNDO, lunes 10/09/2007 10:27 (CET)

CARLOS FRESNEDA (Corresponsal) NUEVA YORK.-



imagen de Belchite, localidad abandonada y arrasada hace 70 años.

Más fascinante aún que aquel ejercicio de imaginación que proponía John Lennon es este otro urdido por el divulgador científico Alan Weisman y afrontado con el máximo rigor: imaginemos el mundo sin humanos... ¿Cuántos años tardaría la Tierra en recuperar su equilibrio? ¿Qué quedaría como vestigio de nuestro paso por el planeta? ¿Quién intentaría ocupar nuestra posición dominante?

A todos estos enigmas intenta responder The World Without Us (El mundo sin nosotros), el libro que está golpeando la conciencia ecológica de los estadounidenses y se ha convertido en el último best-seller de divulgación científica. Lejos de explorar los efectos apocalípticos del cambio climático, Weisman especula con una desaparición repentina de nuestra especie, sin quedarse con una causa concreta, y se asoma a ese futuro poshumano con un ojo analítico, poco proclive al drama o al mea culpa.

En ocasiones, sin embargo, el autor se deja traicionar por su corazón humano y se cuestiona con nostalgia: "¿Es posible que, en vez de suspirar con gran alivio biológico, el mundo sin nosotros nos acabe echando de menos?".

Al cabo de tres años de investigación, decenas de entrevistas con científicos y viajes constantes –desde África a la Amazonia, pasando por Chernobyl, Cappadocia, Chipre, Polonia, Corea del Sur, Yucatán, Houston, Arizona y el Bronx– Weisman asegura no haber encontrado la respuesta a la pregunta del millón: "Las plantas añorarían seguramente la música de Beethoven, y muchas especies nos agradecerían haber dejado los puentes, otra de las maravillas creadas por el ser humano.

Ahora bien, ¿la Tierra en su conjunto nos echaría en falta? Habría que poner en una balanza la destrucción y la creación causada por el hombre... Prefiero dejar esa cuestión en el aire". En ausencia de la especie humana, habría que esperar milenios para que la naturaleza recuperara "la pureza preindustrial". Tyler Volk, profesor de Física Atmosférica de la Universidad de Nueva York, vaticina en El mundo sin nosotros que los océanos harían una cura rápida de 1.000 años en cuanto dejáramos de quemar combustibles fósiles. Pero el planeta, advierte, tardaría la friolera de 100.000 años "en volver a los niveles prehumanos de dióxido de carbono".

El retorno de los árboles

Despobladas las ciudades y abandonadas las granjas (las vacas y los animales domésticos acabarían corriendo nuestra misma suerte), los árboles reclamarían su espacio en bastante menos tiempo. Alan Weisman viaja hasta el último bosque primario de Europa, el Bialowieza Puszcza de Polonia, constata el grosor imponente de los robles de 500 años y estima, apoyándose en los expertos, que eso es lo que tardaría en reforestarse el planeta sin la presión humana.

Los desastres ecológicos serían inevitables tras nuestra marcha, y no sólo como consecuencia del cambio climático. El legado más caliente del ser humano sería el de las centrales nucleares. Según Weisman, el destino seguro de las 441 plantas nucleares existentes sería el sobrecalentamiento. Unas se incendiarían, otras se fundirían. La naturaleza emplearía también varios siglos en limpiar estragos como los causados por la industria petrolera en las plataformas y en las refinerías del Golfo de México.

La plaga de los plásticos tendrían muy ocupados a los mares, "pero eventualmente los microbios encontrarían la manera de destruirlos", afirma Weisman. "Los humanos nos vamos a extinguir finalmente: no hay razón para pensar que somos diferentes a otras especies", advierte el paleobiólogo Doug Erwin, en una de las incursiones más inquietantes de El mundo sin nosotros, la que hace repaso a las grandes extinciones del pasado. "Pero la vida continuará, y seguirá evolucionando a mejor, estemos nosotros o no".

A FISCALÍA ABRE DILIXENCIAS, 11.9.07

Dibuxo informático de Xesús López: O mar profanado. Que investiguen os fiscales.

Pontevedra, 11.9.07

¿Será unha denuncia seria? A Fiscalía, á fin, vai entrar nun tema como éste que os ecoloxistas vimos denunciando dende hai moitísimos anos. Ten razón o Fiscal cando dí que poden estar contaminadas tóda-las rías; teñen razón as cofradías cando falan dos vertidos urbáns ou de fecales, da depuración insuficiente. E dos vertidos industriales, ¿qué?. Do mercurio, das dioxinas, dos bifenilos, do endrín, do zinc, do cadmio....

¿Pero por qué non entran de oficio en temas como o das depuradoras ilegalmente construídas, contra o Raminp, contra a Lei de Costas? ¿Por qué non entran a fondo en todo o proceso de degradación que se está a dar co apoio dalgún que outro concello? ¿Ata cándo teremos de agardar a que se senten no banquiño os prevaricadores que poden ter incluso categoría de altos cargos? Non insisto aquí en cousas que xa están indicadas nalgún dos meus traballos.

Esto que sigue é unha noticia do Faro de Vigo d´hoxe.




La Fiscalía abre diligencias al ver indicios de delito en la contaminación de las rías

La Xunta activó un plan urgente para regenerar puntos negros.

Galicia IRENE BASCOY / SANTIAGO

La Fiscalía de Medio Ambiente del Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) ha admitido a trámite la denuncia presentada por la Federación Gallega de Cofradías de Pescadores por "la contaminación grave o muy grave de la práctica totalidad de las rías". La Fiscalía del Tribunal Superior ve "indicios de delito medioambiental" y ha decidido abrir diligencias e investigar, según confirmaron ayer el secretario general de la federación, Xan López, y una de las abogadas de esta organización, que defiende los intereses de veinte mil profesionales de la pesca de bajura y el marisqueo.


Los pescadores advierten de que una de las principales causas de la polución en la costa gallega es "la contaminación urbana originada por una deficiente infraestructura de saneamiento y depuración de aguas residuales". Eso sí, evitan identificar a los culpables y aguardan que sea la Justicia la que señale con el dedo, pero recuerdan que son la administración local y autonómica las responsables del tratamiento de las aguas residuales."Las aguas de origen fecal se vierten de forma continuada sobre los bancos marisqueros en ocasiones", denuncia la Federación Gallega de Cofradías.


Los pescadores presentaron la denuncia en el TSXG el doce de julio y con ésta adjuntaban un estudio de contaminación encargado a una consultora, una empresa creada por biólogos, licenciados de Ciencias del Mar y sociólogos de la Universidad de A Coruña. El informe alerta de que está en peligro "el desarrollo y la conservación de los bancos marisqueros" que dan empleo directo a más de nueve mil personas en la comunidad.


El vertido directo de aguas fecales sobre los bancos marisqueros es una de las principales causas de la contaminación, pero hay más "amenazas" como "la falta de depuradoras, el tráfico marítimo, la explotación sin suficiente control de las granjas marinas o las conserveras".
La Fiscalía ya requirió a las cofradías informes más detallados de la polución de cada ría. "La consultora ya hizo la investigación y pronto se la remitiremos", explicó una de las letradas de la federación.


La Fiscalía, tras investigar, podrá archivar la causa o incoar un proceso penal. Si finalmente hay juicio, las cofradías serán acusación particular, pues a partir de ahora "no pasarán por alto un delito ecológico más".

SARMIENTO 2 [19.1.2002]

Nota.- Con homes como Francisco Xavier García y Sarmiento ou o comandante Ozámiz, cumpridores do seu deber, a ría de Pontevedra seguiría sendo rica en peixe. Interpretación fractal de Xesús López, do ano 1999.

Pontevedra, 11.9.07

Este traballo non vai de idioma. Pero paréceme oportuno metelo dentro do "colectivo" dos dedicados ó P. Sarmiento, porque se trata do que foi o seu irmán. Con homes como el, o futuro do mar galego, a súa sustentabilidade, estaría garantizada. Cando facemos alusión a que na ría de Pontevedra non existen granxas de rodaballos non estamos a nos referir ás macrogranxas esquilmadoras da nosa costa, senón a granxas menores que, por razóns de contaminación, serían imposibles na ría de Pontevedra. O traballo explica cousas e recoméndase unha lectura atenta, porque parece que mentres aquí podemos comer mexilón da ría, ós franceses se lles tiña avisado, xa no 1978, dos problemas de contaminación existentes: ¿mercurio, dioxinas, tcdd, bifenilos policlorados, etc.?.

DE FRANCISCO XAVIER GARCÍA Y SARMIENTO [19.1.2002]
por Xesús López Fernández

Hai algo máis dun ano, con motivo dunha conferencia do anterior conselleiro de Pesca --na residencia da Caixa de Aforros, de Pontevedra— tiven ocasión de formular algunha pergunta. Como a cousa ía de marisqueo e a súa regulamentación i eu tiña información veraz de que a producción de mexilón da ría de Pontevedra estaba a ser cuestionada en certos mercados, intervín no debate que sigueu á charla. Pra lle dar máis forza á miña intervención levei conmigo certa documentación. Pero todo, en fin, pódese resumir a unha pergunta capital que fixen daquela volta, asunto ó que lle dedicaría un artículo naqueles días, “A acuicultura imposible”, e que formulei deste xeito: ¿Existe algunha granxa de rodaballos, ou doutra especie, na nosa ría?. A resposta foi negativa. A conferencia celebrárase dentro dun ciclo da Real Academia Galega de Ciencias. E un dos seus homes, o profesor López Capont, dirixiríase a min unha vez rematado o coloquio, interesado pola información que eu manexara.

Faciliteille copia da mesma. E remitinlle por fax algunha outra cousa. Sei que o home se moveu daquela, que visitou ós exportadores afectados pra ver de confirma-los atrancos que tiñan pra venderen no exterior. Falamos algunhas veces por teléfono i envioume varias publicaciós, antre elas unha separata da edición facsímil da Ordenanza de Pesca do 1767, ”que se debe observar en todos los puertos y rías de la provincia de Pontevedra situada entre los Ríos Tambre y Miño, y en los puertos pertenecientes a la Subdelegación de Muros, formada por D. Francisco Xavier García y Sarmiento, Ministro de Marina”. A dita edición facsimilar fora preparada polo señor López Capont, quen da súa man aclarabame varias cousas. Sabía que estabamos nunha fase de retroceso agudo en comparanza co texto da ordenanza de García y Sarmiento, o irmán menor do P. Martín Sarmiento.

Así pódese leer que, en relación coa ostra e pra pescala existe o instrumento do rastro, pero este non debe ser de ferro, senon de pau, ou pescar en tangas, según se practica en Rianxo, ou con angazo, según se usa na Ponte San Paio, e ó que usare de rastro de ferro se lle sacarán de multa mil maravedís, e se tomará por perdido o dito instrumento. (Esto serve pra lembra-la época de Ozámiz, comandante de Mariña, que chegaría a se valer de helicópteros pra evita-lo marisqueo fóra de época, retendo incluso os angazos e sachos, o que traería consigo unha maior abondancia de marisco). Tornando á Ordenanza, indícase que a pesca de ostra –prohibida nos meses de cría, maio, xuño, xullo, agosto— debe principiar dende o primeiro de decembro ata a fin de abril; pero en Ponte San Paio e portos inmediatos permítese que poidan principiar no primeiro de setembro.

En fin, a Ordenanza toda revela un gran conocemento do litoral e prima nela a defensa da sostibilidade das especies. Na páxina 17 da separata aparece un grabado que ilustra cómo se traballaba a ostra no século XVIII. Por medio de grandes rastros tirados por bois levantabase o marisco antre o que a ostra era considerada como o máis valioso. Os rastros tiñan que seren, necesariamente, de madeira, estando rigorosamente prohibido o uso de garfios de ferro. O profesor López Capont, con certo sarcasmo, decíame que no 1767, sen cursos de capacitación marisqueira, estaban mecanizados, pero agora melloramos porque temos “sachos marisqueiros”. Pró que teña interese pola publicación citada direi que a súa edición foi patrocinada pola Caixa de Pontevedra como a mellor forma de enaltece-la memoria de Francisco Xavier García y Sarmiento, ilustre e Ilustrado pontevedrés nado no 1700, un verdadeiro adiantado xa que a súa Regulamentación, no referente á pesca de baixura e máis concretamente moluscos, estivo vixente na práctica ata os nosos días, e sería copiada por outros portos do estado. Terei ocasión de volver sobre o persoaxe.

NOTICIAS SOBRE URBANISMO PONTEVEDRÉS

Nota. Unha das "perlas" de Fole e Mosquera na zona "restaurada". Escadeiras "asesinas" na praza da Verdura, agora reconvertida en costa "ladeada". ¿É que se lle pode consentir esa obra a un arquitecto? [Foto do autor]

Pontevedra, 10.9.07

Onte á noite fun dar unha volta por algunhas rúas pontevedresas que, a hora aínda ceda, aparecían case sen xente. Na zona vella permanece a involución imposta polo urbanismo talibán do BLOQUE, o de que as prazas poden ser circos de día, o do arraso patrimonial, o da deshumanización que vai eliminando residentes, o da construcción indebida en certos espacios. O crescendo da inseguridade que as autoridades negan pódese ver nas Galerías Oliva, actualmente cerradas toda-las entradas ante a falta continua de autoridade, en evitación da ocupación noitarega por drogadictos, co que eso conleva.

Non souberon restaura-lo casco vello, cuia vida tamén dependía do coche agora prohibido en toda a zona e aínda máis. Por exemplo, a rúa do Chanchullo [nome democrático por excelencia], despois de ser nomeada General Mola [con 60 ou 70 aparcamentos en susperficie] pasou a ser General Gutiérrez Mellado e agora, un cimiterio no lusco-fusco de onte, é conocida xa como Lores de Arabia, por asimilación a Lawrence de Arabia, pero sen confundir, que o noso alcalde acaba de ser acusado de carecer de liderazgo. I é certo.

Nese paseo reparei unha vez máis no mobiliario que estos infradotados na cousa urbanística tentaron impoñer nos accesos ás Palmeiras ou na Michelena, onde a fantasma do edificio do Banco de España permanece como "punto limpio", como a Peregrina, cos contenedores adosados en ambos lugares no que pode sintetiza-lo seu desprecio por certas instituciós. Seguro que non foron "capaces" de atopar outros sitios.

Agora resulta que o equipo de goberno, mellor será deci-lo BNG, comprendeu que a poboación non acepta ese mobiliario, que pasa del, e comezan a investigar se a súa perda de concelleiros non veu por ese lado. ¡Claro!. Por ese e por outros lados; que aínda non restauraron San Bartolomeu, onde permanece como acceso un palco pró botellón ou pra algún posible concerto de música heavy; como tampouco devolveron os bancos da praza da Verdura, desalmada tamén nesa hora do paseo serodino de onte, coa presencia aínda, sí, dalgún grupo de canuteros, algo que a policía podería investigar, e no que a praza privatizada se está a especializar.

Pero neste momento, cando xa case van os cen días de gobernación, o equipo de goberno parece estar ausente, coa cidade desgarrada polas obras anteriores ou polas que deixaron comezadas, que algún día deberán explicar, confío en que pola vía xudicial.

Mentres siguen impoñendo unidireccionalismo por todas partes, en Pontevedra case non se pode entrar. Ós mosquerós de La Corredra [Cobián Roffiñac] sucederon outros en Joaquín Costa ou na Glorieta de Concepción Arenal; despois en Padre Luís, onde non se deciden, porque non saben facelo, a cargarse a balaustrada do Museo. O alí feito é de auténtico horror e non me queda outra explicación prós turistas que perguntan por esa doudice que pode que sexa pra lle dar facilidades a algunha banda rumá ou de álbanokosovares, pra que vaian preparando o butrón co que se levarían o tesouro de Caldas depositado no Museo de Pontevedra.

Mentres algo vai estoupar en relación coas actuaciós sobre o sistema río-ría do que algús din que é xa irrecuperable, estos siguen encirrados en non resolve-las cousas. A súa complicidade en tramas, mesmo a súa organización da renuncia ó dominio público marítimo terrestre, é algo que está moi claro. Queren leva-la súa ignorancia ó límite, facéndonos ós demáis ignorantes e ninguneando ós verdadeiros axentes sociales ó tempo que dan cancha, soamente, ás asociaciós por eles subvencionadas: Castelao, Asociación de Comercio Zona Monumental, e outras.

Como proba do fracaso da mal chamada restauración da zona vella, paseen as rúas nas que se mostran tapas de arquetas de pedra. Algunha delas puido ser cambiada xa unhas sete veces, outras permanecen escachifadas dende hai máis dun ano. E non vai haber solución mentres non se opte polas tapas de fundición tradicionales.

Os residentes da zona vella estamos cada vez máis sós, excepto cando convirten as prazas en circo e chegan os da demasía decibélica ou os grupos que todo emporcan pra acabaren co noso descanso e paz, por mandato deles. Métanse na zona vella e sexan críticos, por favor.

SARMIENTO 1 [12.1.2002]

Nota. Fotografía do autor, Xesús López, en Compostela.

Pontevedra, 10.9.07.

Tal como prometín vou inseri-los traballos sobre Sarmiento que poida recuperar, escritos no ano 2002, comezando polo que sigue. Han seguir outros sete ou oito.

Parece como se o debate suscitado aquel ano fose intencionalmente desviado, realzando o feito da relación do padre benito con Vilafranca antes que a súa obra e as recomendaciós que teño reiterado non poucas ocasiós de construi-lo idioma a partir da fala. Esa idea representou un claro adianto sobre o que hoxe saben os lingüistas [menos os da AS-PG, os da Mesa pola Normalización e algunhas xentes da RAG, totalmente innecesaria] de que as linguas, os idiomas, son creaciós sociales antes que inventos de laboratorio. Insistiremos neste e outros aspectos. De momento, vaia o primeiro dos traballos prometidos, recuperado, no seu día publicado no Diario de Pontevedra e no Xornal.com.

O ANO DE SARMIENTO (12.1.2002)
por Xesús López Fernández

O Día das Letras Galegas vaise adicar a Frai Martín Sarmiento, o frade benedictino do século XVIII, polígrafo, sabio, pontevedrés, que tanto traballou pola dignificación do noso idioma, marcando camiños e pautas ou denunciando agravios. A Xunta declarou tamén oficialmente o Ano de Sarmiento, o que implica o compromiso das institucións públicas e órganos dependentes da mesma de adicaren parte das súas actividades a salienta-la obra do benedictino Por certo que, cando o señor Fraga anunciou o acordo despois do Consello, evidenciouse un erro da Secretaría cos Medios de Comunicación --que o propio presidente rectificou-- ó indicaren na nota que lle pasaran prá súa lectura que o escritor nacera en Ourense e non no Bierzo, como é o caso de Pedro Joseph García Balboa, nome de pía do P. Sarmiento.


Nacer en Vilafranca na noite do 9 de marzo do 1695 foi pura anécdota, polo feito de se-lo pai de Frai Martín Sarmiento Mestre de Arquitectura, que daquela volta estaba a rematar na vila dúas obras que lle encomendaran: a Colexiata e o Pazo dos Marqueses. Cando a familia regresa a Pontevedra, Sarmiento ten catro meses. Establécense na rúa da Palma --nunha casa hoxe desaparecida--, na que viviron un ano pra seguidamente establecérense en Santa Margarita, perto do centenario carballo. I en Pontevedra viveu ata os quince anos. Estudiou decote no Colexio da Compañía ata que a Gramática non tiña pra el segredos. Comeza daquela a memoriza-la Biblia. E continúa estudios no convento de San Benito, onde cursa Artes. O P. Feijóo, pasante e lector no convento antre o 1702 e o 1709, puido ser un dos seus primeiros mestres. E Sarmiento sería, anos máis tarde, un grande defensor da súa obra. Ós quince anos ingresa no convento de San Martín, en Madrid, onde viste os hábitos benedictinos/bieitos.


Pasado un ano marcha a Navarra, onde estudia tres cursos de Filosofía. Xa de volta é case un erudito, un curioso de todo saber, que lle pergunta ó padre bibliotecario de San Martín: ¿Cántos volumes ten a biblioteca?, Uns dez mil, libro arriba libro abaixo, Pois quero repasalos todos. Rotundo. Así era Sarmiento, dí un dos seus estudiosos –Marcelino Agís Villaverde--, “un polígrafo que manexaba grego, caldeo, hebreo e ducias de alfabetos...”. É a época na que prende nel unha forte arela polo estudio do idioma galego, acariñando a idea de establecer un vocabulario etimolóxico en latín, castelán e galego, que facilite o estudio simultáneo das tres linguas. A edición i estudio de J. L. Pensado dos “Elementos etimológicos según el método de Euclides” e do “Onomástico etimológico de la Lengua Gallega” constitúen hoxe un instrumento importante pra nos achegar ós estudios filolóxicos do frade. Edición coidada, lectura arroupada polo saber de Pensado, como dí no prólogo o doutor García-Sabell.


A celebración do Día das Letras Galegas está a esmorecer. Non sei se a figura xigantesca de Sarmiento vai poder aclara-las ideas dos señores académicos, previstos novos debates, porque pra Sarmiento non hai idiomas menores, aínda que carezan de escritura. E así chega a decir: “Teño observado que as linguas vulgares, que soamente se falan e non se escriben, son case eternas, inmutables, e cada día se aumentan máis, conservando o carácter privativo da lingua. Quero decir que as voces que se aumentan non son extrañas, senon derivadas das mesmas raíces da fala, según as leis e analoxía dela mesma, sen conexión con lingua extraña. Pola contra, a lingua que se escribe, cada día vai perdendo máis as súas voces puras e primitivas, e só se aumenta de voces extrañas i exóticas, que endexamais foron nen serán da lingua”. Coido é fácil entende-lo que nos dí, porque esas cousas están a pasaren aquí e agora, coa imposición dun léxico moitas veces extraño, de costas á psicoloxía actual da nosa fala. A institucionalización do Ano de Sarmiento debería servir pra retoma-la fala conforme ó espírito do autor, pra traballaren con sereidade.

SE OS HOMES DESAPARECEN...... [20.9.07]

Xesús López maxinou unha terra xa sen nada máis cunha soa árbore. Ésta mantén a esperanza dunha reconquista da Terra, acobillando antre as ponlas as sementes que poden facer posible unha nova vida, novas fragas. O dibuxo informático é do ano 1999. Podería ser unha interpretación anticipalista das tesis do libro que se comenta.

Pontevedra, 10.9.07

A noticia que sigue é de La Vanguardia, do 9.9.07, recibida coas alertas emitidas por Google. ¿Qué lle pode pasar á Terra se o home desaparece dela?. O traballo, que comenta un libro no que o autor, Alan Weisman, analiza diversas cuestiós, parece admitir como viables unha serie de supostos que serían positivos prá Gaia, porque o home está a xogar un papel negativo na súa relación co planeta. E Gaia tardaría en se recuperar de moitas das feridas: as centrales nucleares, os plásticos non degradables, etc. Miles ou centos de miles de anos pra que a Terra puidese sair da convalecencia.

Prefiro ser máis optimista, ainda que tamén vai ser difícil, dacordo co exposto no meu traballo d´hoxe, "Salva-la creación", que os homes do futuro poidan comprometerse coa mensaxe encomendada por Benedicto XVI. Sigue a noticia de La Vanguardia:

Lo que le espera a la Tierra sin los humanos

Un periodista científico norteamericano analiza en un libro cómo evolucionaría el mundo si las personas se extinguiesen

Marc Bassets 09/09/2007 Actualizada a las 03:31h

Imagínese un mundo sin humanos. Un día, de repente, el Homo sapiens sapiens se extingue. Y entonces, ¿qué? Alan Weisman, un periodista norteamericano especializado en ciencia, ha pasado más de tres años viajando por todo el planeta hablando con científicos y especialistas para responder a esta pregunta.

Si el ser humano desapareciese, concluye Weisman, la naturaleza tardaría poco en invadir las grandes ciudades del planeta. En dos días, el agua inundaría el metro de Nueva York. Después, las calles se agrietarían. A los cinco años, el fuego asolaría la ciudad. A los veinte, las principales avenidas se habrían convertido en ríos. En menos de trescientos años, ciervos, osos y lobos migrarían a la ciudad. Las ratas que viven de los restos humanos y las cucarachas acostumbradas a la calefacción de los edificios desaparecerían. La jungla de asfalto acabaría deviniendo una jungla de las de verdad, la naturaleza ganaría terreno.

"He intentado averiguar qué quedará de lo que hemos creado", explicaba Weisman esta semana en un teatro de Manhattan, ante un público embelesado, durante un coloquio sobre The world without us (el mundo sin nosotros), el libro que describe cómo sería el planeta sin humanos. Éste ha sido precisamente uno de los ensayos más vendidos y debatidos este verano en Estados Unidos, un país donde, en la estela del documental del ex vicepresidente Al Gore sobre el cambio climático, proliferan los escenarios de apocalipsis ecológica.

¿Qué quedaría de las obras humanas? De Nueva York, poco. Dentro de miles de años, cuando el hielo cubra la ciudad, quedaría la Estatua de la Libertad y la estatuas de bronce. Quedarían las ciudades subterráneas de la Capadocia. También el túnel del canal de la Mancha y los rostros de los presidentes de Estados Unidos esculpidos en la montaña de Rushmore. En cambio, la muralla china -hecha de un material precario- y el canal de Panamá -"una herida que la naturaleza intenta curar", según declara al autor un empleado de esta infraestructura- desaparecerían con seguridad.

Weisman insiste en el rastro envenenado del ser humano. El CO emitido 2 en exceso en la atmósfera tardaría cien mil años en desaparecer. Los reactores nucleares de las 441 centrales que hay en el mundo se sobrecalentarían y acabarían incendiándose o fundiéndose. La radiactividad duraría milenios.

Lo que irrita especialmente al autor de El mundo sin nosotros es el plástico. En el libro, Richard Thompson, un biólogo de la Universidad de Plymouth, en Inglaterra, le dice: "Imagine que toda la actividad humana cesase mañana, y que de repente ya no hubiese nadie para producir plástico. Sólo con el que ya existe, y teniendo en cuenta cómo se fragmenta, será algo con lo que los organismos se encontraran de forma indefinida. Miles de años, seguramente, o más".

"Es una locura que nos den una bolsa de plástico cada vez que vamos al supermercado", se indignó en la presentación del libro Alan Weisman.

El libro, pese al éxito de ventas, ha recibido críticas severas. "Ahora que ya han decidido que casi cualquier aspecto de la existencia humana es malo para el medio ambiente -conducir, comer carne, encender la luz, tener niños, respirar...-, los verdes han llevado el argumento hasta el límite. El problema es la existencia humana", escribió The Wall Street Journal en un editorial.

Weisman, de hecho, insinúa que la naturaleza podría "echarnos de menos" si nos extinguiésemos. "No competimos con el planeta -dice-. Somos parte del planeta". Para que el planeta no se degrade más, aboga por que cada familia sólo tenga un hijo. Y se hace eco de curiosas reivindicaciones, como la del Movimiento por la Extinción Humana Voluntaria (VHEMT, en sus iniciales inglesas).

Tras constatar que un virus difícilmente acabaría con todas las personas y que la guerra tampoco lo haría y además "matar es inmoral", el VHEMT propugna que el ser humano deje de reproducirse. "Los últimos humanos -declara Les Knight, fundador de este grupo- podrían disfrutar de sus últimas puestas de sol plácidamente, con la conciencia de que han devuelto el planeta lo más parecido posible al jardín del Edén".

SALVA-LA CREACIÓN [10.9.2007]

Nota.- Nesta creación a árbore, con follas que parecen emigraren cara ó cero, con outras que caen ó chan pra se converteren en humus, quer representa-lo insustituible labor das árbores, que rexeneran a atmósfera, que fecundan a terra. [Dibuxo fractal de Xesús López, ano 1999]

Pontevedra, 10.9.2007

Traballo que hoxe aparece en diversos medios, no que se analiza a toma de conciencia do actual Pontífice en materia de medio ambiente e o seu dramático chamamento ós mozos e mozas pra que salven o planete das intenciós do poder que xa non distingue o ben do mal.

Salva-la creación, [10.9.07]
por Xesús López Fernández

Aínda está recén o encontro de Benedicto XVI os días 1 e 2 deste mes en Loreto, perto de Roma, con 500000 xóvenes, unha preparación prá concentración prevista en Australia, Sidney, o próximo 2008. Según a tradición, en Loreto está a casa da Virxe María, onde viveu a Sagrada Familia en Nazaret, e que foi trasladada pedra a pedra ata a súa ubicación actual. A ese marco levou o Santo Padre unha mensaxe de compromiso, un mandato de toma de conciencia pra que a xuventude se implique, con fervor, na salvación da creación, porque está nas súas mans a recuperación do planeta. Animounos na multitudinaria misa celebrada no santuario a coida-lo medio ambiente e a salva-la Terra dun desenvolvemento que, ás veces, vai en contra do sotíl equilibrio da natureza. Na mesma línea, a Conferencia Episcopal italiá tomou a decisión de sinala-lo 1 de setembro como o Día pra Salva-la Creación, algo do que se congratulou o Papa durante a súa intervención. Confía Benedicto XVI que a xuventude vai té-la responsabilidade futura de protexe-lo planeta.

É sabida a línea ecoloxista do Papa que desta volta encomendou ós máis novos tres tareas: A de non ter medo a soñar aínda que a esa mocedade se lle presente actualmente un futuro difícil, case irrealizable pola sobrecarga de inxusticias e sofrimentos. “¿Cómo reaccionar ante o egoismo e a violencia que en ocasiós parecen prevalecer?......Deixen que este serán llo repita: cada un de vós, si está unido a Cristo, pode facer grandes cousas……..[e] non deben ter medo a soñar cos ollos abertos con grandes proiectos de ben, sen desacougárense polas dificultades.” Segunda tarea: Seguir a Cristo por medio do esforzo constante prá edificación dunha sociedade máis xusta e solidaria. “[….] a acción é urxente sen dúbida prá salvagarda da creación”. E recomenda o Pontífice un “decidido sí pra [….] inverti-las tendencias que poden estar a provocaren situaciós de degradación irreversible”.

A terceira das tareas é a de estare atentos ás mensaxes dos medios de comunicación e tamén a de seren críticos. “Vaian contra corrente: non escoiten as voces interesadas ou engaioladoras que hoxe promoven modelos de vida caracterizados pola arrogancia e a violencia, pola prepotencia e o éxito a toda costa […] envilecendo o ser”. E insisteu na recomendación de abandona-lo medo a escolle-lo camiño do amor e un estilo sobrio e solidario, un compromiso serio no estudio e no traballo. “O camiño da homildade non é o resultado dun fracaso, senón o dunha victoria do amor sobre o egísmo e da gracia sobre o pecado”. Algunhas das cuestiós que lle foron prantexadas ó Papa serían analizadas durante a súa visita a Austria, ó santuario de Mariazell, “pra confirmar á xente na fe, porque hoxe temos necesidade de Deus e unha vida sen Deus é unha vida sen orientación”.

A exposición doctrinal e filosófica que durante a visita a Austria fixo o Santo Padre precisaría dun maior espacio de análisis. Digamos, si acaso, que puxo un especial acento á hora de falar do “relativismo que todo relativiza; que o ben e o mal xa non son distinguibles” e, sen ese sentido, incluso a ciencia pode convertirse nun auténtico peligro. E parece que, con esa simple definición se entenden moitas das cousas que están a aconteceren nun planeta que se apaga. Eu perguntaríame se podemos agardar a que os xóvenes que acodiron a Loreto estean formados como grupos de influencia. Con este poder que nos leva ó holocausto é dificil que a nengún dos grupos que se formen lles dean a simple calificación de “axente social”, aínda que teñan capacidade crítica pra censura-los abusos en materia urbanística, a desfeita medioambiental, o abandono permanente das Leis, a neutralización da Xusticia ou a ruína ecolóxica programada. Como estamos nunha democracia rara e despiadada, a crítica de pouco vale e, dende o poder ou os grupos de presión agnósticos, a aposta polo Mal parece rotunda. ¿Cómo salva-la creación? ¿Qué podemos facer?

SOBRE NORMAS E CONCORDIAS [24.11.2001]

O caos normativo veu ocasiona-la case morte total do idioma galego.

-

Pontevedra, 9.9.01

-
Ó longo dos próximos días irei pendurando no blog diversos traballos sobre o idioma, en especial uns escritos no 2002, o ano de Sarmiento, de cuios consellos parece queremos esquecernos. En realidade, o Día das Letras Galegas ven sendo unha especie de coña, que se celebra en función de certos intereses. O ano pasado correspondeulle a Lugrís, o gran esquecido. Nen tiveron a dignidade de facer unha edición facsimilar da súa Gramática, que aínda hoxe sería útil pra moitos que pensan que a cousa se resolve tentando que os nenos de 3 meses a 3 anos se familiaricen co himno galego. Vése que o señor Quintana non é pedagogo. O traballo que ven corresponde a un tempo anterior ó da imprantación das normas da concordia. Agora, coeles impostas incluso nas "galeskolas", a nosa fala esmorece día a día.

-
SOBRE NORMAS E CONCORDIAS [24.11.2001]
por Xesús López Fernández

-
En principio e por maioría, a RAG non aceptou as chamadas “normas da concordia” propostas pola AS-PG, que virían representar unha volta de torca máis na lusificación do idioma galego, cada vez máis privado de identidade, de enxebreza. Desta volta e por diversos académicos falouse mesmo da non obrigatoriedade das normas, de que é a sociedade a que realmente debe impoñe-lo seu criterio. Pero incluso as normas en vigor representan un claro divorcio do que é a fala. E coido que é nese punto onde habería que incidir e polo que Alfredo Conde, nun traballo titulado “Concordias”, clama por unha normativa realista pra que o pobo galego identifique a súa língua coa escritura. Eu, que vivín e vivo a norma do 1982 como unha frustración, como unha solución interina, entendo que imos a peor, e que acepta-las “normas da concordia” –un paquete bomba-- sería unha especie de suicidio. Así o vexo.

¿Con qué autoridade pretende a AS-PG impoñérmonos a súa normativa, eles que nunca aceptaron a regulamentación actual, coa sobrecarga de “excretas” lusistas que a mesma contén? ¿Queren máis?. Porque da súa actitude “reventadora” no ensino –e da inhibición das autoridades académicas— veu ese odio certo ó galego como asignatura. E a perda contínua de falantes pola ausencia da normativa realista que pide Alfredo Conde, que somos moitos os que botamos de menos, algo do que tiven ocasión de falar cun académico dos de máis prestixio. ¿Por qué temos que decir en galego “análise, síntese, crise, hepatite, bronquite, formais, animais” no canto de “análisis, síntesis, crisis, hepatitis, bronquitis, formales/formás, animales/animás”, que son formas vivas e maioritarias?, foi daquela a miña pergunta. Por achegalo ó portugués, foi a resposta. Pero eso é xustamente o que non debemos facer, porque o galego é unha língua independente. Con poucos falantes, certo. Cada vez menos.

E fálase agora moito do galego como unha língua minorizada. Outras veces se lle dí periférica, co que se supón que hai outras que constitúen un centro. Daí esas relacións intrasistémicas, esa deriva dalgúns autores en busca dunha especie de ADN, de formas máis puras, cando a enxebreza hai que buscala, fundamentalmente, no propio idioma, no que debe constitui-la nosa fronteira, máis firme na “raia seca” ourensá que no Miño, como nos ten lembrado Moralejo de forma moi precisa. Pra min, preocupado por todas estas cuestiós dende os anos cincoenta ou dende o meu traballo prá primeira emisión de radio en língua galega da nosa terra, en Radio Pontevedra, anos 1966/67 --algo que xa teño comentado--, é evidente que non se ten camiñado sempre polo dereito, que non se debe construí-la normativa primando os diferencialismos que afasten a fala máis e máis das formas comúns castelás.

Ainda non me identificando coa normativa actual, agradezo a defensa feita pola RAG. Han vir novas insumisiós, certo, e os grupos sectarios han seguir coas súas consignas. As denuncias de Carlos Luis Rodríguez e Juan José R. Calaza son pra ter en conta. Moi denso e forte o último traballo de Calaza, que incide na súa denuncia da politización da cuestión. Chega a decir que os “nacionalitaristas” tentaron aterrorizar ós académicos/as renuentes, que anunciaran xa antes do debate que a RAG aprobaría o 17-N a “normativa de concordia”, e chegarían afirmar que os académicos non mostraron “solidariedade co traballo calado de meses, realizado por especialistas”. E cara a fin do seu artículo fai un chamamento que traduzo: “¡Abonda xa de manipulaciós sectarias, de chorimiqueos, de irresponsabilidades e de presiós tendentes a obrigar á RAG a se sair do seu papel adoutando resoluciós políticas so pretexto de garantía de paz lingüísitica!”. Está claro que a RAG non debe consensuar traballos sesgados elaborados según os designios dunha “esclarecida elite”. A RAG debería simplemente constatar, notariar, fixar, refrenda-lo que se fala ou escribe. Vamos, traballar pola normativa realista á que se refire Alfredo Conde. Falta fai.

INFRAESTRUCTURAS QUE MATAN A RÍA.

Pontevedra, 9.9.2007

A RÍA QUE MORRE PORQUE A MATAN

Noticia de La Voz de Galicia, desta data

A noticia queda corta e non entra a valora-lo grado de demencia co que se ten actuado. ¿Draga-lo canal do río-ría cando o drama principal foi a desecación das Xunqueiras ou a invasión das marismas de Lourizán? Enumerar algús dos disparates non xustifica o que se leva feito cando sabemos que as forzas da involución van ir a máis. Ese dragado do que se fala no río é talvez a esperanza dalgús que están na política, de converti-lo sistema do río-ría en simple canal; de tomar posesión de Tambo como solar incorporado ós recheos. Parece un delirio dos que andan pola cousa da Autoridade Portuaria e como tal xa foi denunciado polas xentes d´Os Praceres, dos que parece vai haber novamente noticia. De momento, no poder mantéñense calados como putas. Pero vai haber noticias, claro que sí. Teñan presente este aviso.

Una veintena de infraestructuras en la ría alteran las corrientes marinas

Un experto afirma que las intervenciones humanas en la costa descompensan el equilibrio natural

Autor:Nino Soto
9/9/2007


La pérdida de arena de la playa de Silgar (Sanxenxo) es una situación recurrente. Con la llegada del primer temporal del otoño y los oleajes, la desaparición de áridos se ha avivado, según algunos expertos y políticos, con la construcción del nuevo puerto deportivo Juan Carlos I. A unos 40 kilómetros de distancia por carretera, el arenal de Pescadoira (Bueu) también se erosiona, en este caso, dañando seriamente el paseo marítimo. La postal: cimientos al aire libre en la avenida Montero Ríos.

Ahora, la Dirección General de Costas prevé acometer un dique de escollera en el marco de un proyecto de regeneración del arenal urbano de Sanxenxo, el tercero en cinco años. Además, se están acometiendo o contemplando más de una veintena de actuaciones adicionales en la ría de Pontevedra, intervenciones humanas en litoral que alteran drásticamente las corrientes y los bancos marisqueros.

«La configuración de la costa está en equilibrio con las dimensiones del litoral y al acometer alguna obra se cambia el equilibrio y se alteran las corrientes marinas», sostiene José Manuel Cabanas, investigador del Instituto Oceanográfico de Vigo. «Una actuación no deja de ser una barrera, por lo tanto, la estructura corta la corriente hacia el litoral», añade.

En la actualidad, en concellos como Pontevedra, Sanxenxo, Poio, Bueu y Marín se están acometiendo obras de infraestructuras en el mar o bien están previstas para ejecutarse de forma inminente. «Las obras tienen repercusiones, sobre todo, en el material móvil, especialmente la arena», afirma el oceanógrafo. «Las intervenciones en la costa causan efectos en las corrientes del litoral».

En la ciudad de Pontevedra, por ejemplo, no está lejos la aparición de dragas en la ría en el marco de un proyecto ideado para ampliar el canal del río Lérez. Y en la vecina Poio, se acomete la construcción del puerto deportivo en Combarro (ya ha concluido la primera fase), además del atraque de barcos mejilloneros (Poio).

En Sanxenxo se prevé la ampliación del puerto deportivo de Portonovo (actuación que estudia Portos de Galicia), otra regeneración de Silgar llegará en octubre, y se concluyó la construcción del nuevo puerto deportivo Juan Carlos I. Asimismo, la Dirección General de Costas contempla levantar un dique para evitar la desaparición de sedimentos del arenal urbano.

Estudio de los diques

José Manuel Cabanas señala que la actuación que prepara el Ministerio de Medio Ambiente en la playa supone un nuevo obstáculo que cortará la corriente del litoral. No obstante, apunta que con toda probabilidad ingenieros de Costas han aplicado estudios-modelo «en los que se pude predecir que sucederá con las aguas una vez este habilitado» el espigón de escollera.

El grado de las afecciones en la mar también depende de la época del año. Así, con el paso del verano al invierno y el correspondiente cambio de viento (norte-sur), «las corrientes son más fuertes y arrancan sedimentos depositados en el medio marino, desplazándolos a otros lugares». Por el contrario, en verano el viento es más suave y a penas genera inconvenientes en los arenales y en el litoral.

En este sentido, el investigador del Instituto Oceanográfico de Vigo también destaca que las regeneraciones de los arenales de la costa influyen en los bancos marisqueros. «Cuando alteras el sustrato, para bien o para mal, cambia el nivel de fango y arena, y las especies reaccionan de distintas maneras». Añade que es posible que la llegada de arena foránea provoque la desaparición de especies y favorezca la reproducción de otras.

Además de Pontevedra, Sanxenxo y Poio, Marín y Bueu no son ajenas a actuaciones costeras. Portos de Galicia estudia construir en la playa de Pescadoira un puerto deportivo que cuenta con la oposición de un colectivo ecologista. La falta de arena comenzó cuando se prolongó el espigón de cierre del puerto pesquero de Bueu hace aproximadamente seis años. Y en Beluso, los trabajos del puerto pesquero y deportivo también causaron la pérdida de arena en la playa. Mientras tanto, en Marín ya se ejecutó un muelle de 120 metros de longitud de atraque. Además, se están llevando a cabo dragados y se finalizó la construcción de un muelle de reparaciones. En Loira se contempla habilitar un paseo marítimo, y en Aguete se descartó el proyecto de ampliación del puerto deportivo por su efecto negativo en la playa. «Las obras afectan a la dinámica del litoral», concluye Cabanas.

NOVA VIDA NO MONTE [18.09.06]

Pontevedra, 7.9.07

Na miña teima de recuperar cousas mostro hoxe outro traballo do pasado ano, de cando o lume aterrrador acababa coa nosa terra. Son dos convencidos da existencia dunha trama real, clara, en relación con todo o acontecido. Pero si neste traballo falo do labor dos fentos e das herbas que daquela estaban a tingui-la paisaxe do verde orixinal, agora terei que decir que en non poucos espacios naceron, "como fentos", eucaliptus invasores, avanzadilla dos clústers que queren acabar coa nosa terra co pretexto de que van colaborar na retirada do CO2 atmosférico..

Aínda onte, cando marchaba pola Sionlla cara Lavacolla, como evidencia da trama existente antre o poder e o clúster eucalipteiro, puiden ver terras de labor colonizadas con esas árbores, alineadas como soldaditos, como tantas veces ten dito Galeano, pero os 200 ou 300 que están nacendo nos montes de Pontecaldelas, no que poida quedar de chan fértil, por cada eucaliptu queimado, levan con eles a consigna de acabar coesta terra, de faceren imposible outro uso do monte, de arrasaren a nosa cultura. Nada, política demencial.

Nova vida no monte,[18.9.06]
por Xesús López Fernández

Parece como se, co outono a nos dá-la man, a chuvia que vai caíndo fose na xusta medida, ás veces como orballo ou marmaña sotil, como pra que a cinza non se asuste. Agradecidos, moitos dos montes que o lume deixou negros comezan homildemente a cambia-la súa color porque está a inza-lo verde nacente de milleiros de fentos i herbas, de xeito espontáneo; mesmo algunha árbore que quedou como gran queimada pero que conserva ponlas con vida, parece reclamar un certo protagonismo e, ó se desfacer da folla que ardeu, está a facer un certo aporte á recuperación do chan. Naturalmente, a colaboración do voluntariado –en Cerdedo, Pontecaldelas, Poio, Rianxo,.....--, que ha reparar no dito, deberá cristalizar nunha actuación certa. E a Oficina de Medio Ambiente da Universidade de Vigo pendurou en internet, un manual sobre reforestación e recuperación da vexetación autóctona, de forma simple e sen remove-lo chan, a imitación da natureza, con landras e castañas.

Non esquezamos que aínda non estamos libres do lume e que este pasado sábado estaban activos 19 focos en todo o país. Lembremos tamén que no 1989 ardían os nosos montes con furia renovada mediado o mes de Outubro: en Carnota –15 artefactos incendiarios--, en Covelo, etc. O dos artefactos, que este agosto apareceron en non poucos sitios, queda dito por aquelo das tramas que agora negan. Incluso en casos sabidos que comezaron con diversos focos, con seis, oito ou vinte, é un decir, as autoridades din que non houbo tramas. E que se lle queira dar ese perfil á carta “tonta” do PP ós seus alcaldes parece demasiado. Que se expliquen todos eles e, sobre todo, que se comprometan por un novo modelo forestal, máis rico e diverso; que pensen no monte como un factor de verdadeira riqueza e viveiro de postos de traballo que debe ilusionar ás futuras xeneraciós. E fracasaremos se non conseguimos fixar poboación no rural, se proseguimos coa idea de aparcar a máis e máis xente na serie de guetos nos que se están a convertiren as nosas cidades a consecuencia da corrupción recalificatoria e inmobiliaria.

Pero volvamos co tema do lume, no que o asunto da posible trama non está aclarado. Con negala non se resolve o problema. E despois dos discursos descalificatorios dende ámbo-los bandos parlamentarios que non xustifican o operativo caótico que en principio puxeron en marcha contra o lume; que parecía totalmente inútil máis alá do esforzo veciñal, ata que acodiron á nosa terra bombeiros doutras comunidades, ou se pediron voluntarios. Poden os nosos políticos botárense a culpa uns ós outros. Mai-la culpa está servida, é deles. E están agora coa ditosa comisión de estudio á que finalmente tamén se suma o PP. ¿Pero por qué non quere o goberno a creación dunha comisión de investigación?. De investigación a tope que profundice nas causas e concausas do lume e, sobre todo, nos seus verdadeiros beneficiarios e presuntos planificadores. O propio xornal El País, nun traballo titulado “A fuego lento”, perguntaba este pasado 16 por qué non quere a Xunta constituí-la tal comisión.

A Xunta non veu con bos ollos a manifestación convocada –o Obradoiro a reventar-- polo colectivo “SOS contra o Lume”, que algús tacharan de remedo do “Nunca Máis”, pero instrumentalizado polo PP. ¿É que a bandeira do Nunca Máis non se usou sectariamente por outros, mostrada mesmo como divisa nalgún consistorio que eu sei por meses e meses?. A política é así e prostitúe moitas veces ós movementos de protesta solidaria e cidadá. Núñez Feijóo falou con sentido cando dixo –da manifestación--, que falarían na rúa o que non se podía falar no Parlamento. E a Galicia estanlle a negar esa comisión de investigación precisa pra poñe-las cousas en claro e destapar culpas próximas ou remotas. ¿Por qué Galicia é hoxe unha ruína e perdeu o verde?. Modesto e notable traballo o dos fentos e as herbas por nos devolve-la color dominante, por renova-la vida nos nosos montes, con conciencia de país.