




Pontevedra, 27.11.2011
Entrada n. 1476Artículo semanal
Encontro coa Capadocia, 2
por Xesús López Fernández
por Xesús López Fernández
(continuación…) Da visita a Konya quedaranos algo por ver: a exhibición dos derviches danzantes, por non actuaren ese día, pero polo interese do espectáculo, o noso guía levarianos o 10.10 a un lugar, unha cova no entorno de Göreme, no que puidemos ver unha demostración do seu espectáculo de meditación e danza, fieles á escola de Mevlana Rumí… Tería que me ter referido ó noso guía en máis ocasiós, sempre puntual á hora de contar un relato ou de darnos algunha sorpresa, como aconteceu o 11.10, o día no que visitamos os museos ó aire libre de Göreme, pola mañá, e o de Zelve, pola tarde. Foi cando nos anunciou que xantariamos nun dos mellores restoráns da bisbarra: unha especie de kervansaray, con diversos e amplios comedores, moi coidada a decoración. Pois ben, ese día díxonos: “Hoxe, a ver se temos algún prato de comida do voso país”. E foi de palabra porque, antre outras cousas tomamos tortilla española. Incluso houbo un postre especial, unha tarta, porque unha das participantes na viaxe cumpría anos ese día. Todo un detalle.
O día foi trepidante, con diversas visitas a algús dos recantos encantados, cons de extraña configuración, convertidos moitos deles en vivendas trogloditas ou en pequenos templos e conventos, ás veces auténticos laberintos. Aquí, nesta paisaxe encantada, o cristianismo fíxose resistente e hai constancia de dous centros obispados no século II na Capadocia: Cesarea (hoxe Kayseri); outro Malatya. Pero estabamos no museo ó aire libre de Göreme, e tiñamos á vista as capelas de san Basilio, a igrexa de Elmali, a capela de santa Bárbara, a igrexa de Yilanli, a igrexa do Pantocrátor, a capela de santa Caterina, o mosteiro das Monxas, a igrexa de Tocali, etc. Téñase presente que nun dos vales de Göreme existen 150 templos. Nas igrexas da Fibela (s.X), na igrexa Escura (s.XI) ou na da Mazá (s.XI) hai abondantes frescos que se conservan, nalgún caso, relativamente ben.
O día anterior pasaramos polo val das Pombas ou dos Cazadores, desta volta tocaríalle a vez ó val das Chimeneas ou das Fadas, formaciós curiosísimas. No val de Zelve, que abrangue outros vales menores consérvanse posiblemente as mellores mostras de vivendas trogloditas. Foron excavadas centos delas e templos. Unha das súas valiñas recibe o nome de Ask Vasidi, que quer decir val do Amor, así denominada pola formación fálica das súas chimeneas. E hai espacios nos que o vento e a chuvia, grandes escultores, foron labrando formas fantásticas, ata o punto de que tamén lle chaman ó lugar o val da Imaxinación, porque cadaquén pode ver cousas distintas. En Zelve, onde houbo gregos e turcos, visitamos unha vella mezquita que carece de minarete, pero ten campanario; e un templo grego arruinado, onde resiste un muíño aceiteiro. E nunha vella capeliña, perto de Avanos, celebramos unha eucaristía. O lugar, convertido en botellómetro polos mozos, foi recuperado e doutado de cerre. Unha familia coida do templo e facilita o acceso ó lugar cando algún grupo cristián o solicita prá celebración eucarística.
Se no artículo anterior citámo-la existencia de cidades soterrañas na Capadocia, especie de rañaceos por inversión, digamos que están censadas nada menos que duascentas. Sí, duascentas. Nós fixemos un corto recorrido por unha de dez niveles, a de Özkonak. Sábese dunha que acada os cen metros de profundidade. I están doutadas de chimeneas de aireación, espacios prá conservación de alimentos, cociñas, cortellos. Sortíanse d´auga por medio de pozos, mesmo de ríos soterraños. ¿Cidades prá habitación ou prá resistencia? Máis ben, esto último. As xentes vivían normalmente nas abadas dos montes, pero nos cumios dalgús deles foron atopados restos de pequenas construcciós, como en Erdas ou Karadag, postos de vixía, esculcadoiros. Créese que, no caso de peligro, os vixiantes daban aviso por medio de espellos á poboación próxima, que se acobillaba nas galerías soterrañas. (continuará)
O día foi trepidante, con diversas visitas a algús dos recantos encantados, cons de extraña configuración, convertidos moitos deles en vivendas trogloditas ou en pequenos templos e conventos, ás veces auténticos laberintos. Aquí, nesta paisaxe encantada, o cristianismo fíxose resistente e hai constancia de dous centros obispados no século II na Capadocia: Cesarea (hoxe Kayseri); outro Malatya. Pero estabamos no museo ó aire libre de Göreme, e tiñamos á vista as capelas de san Basilio, a igrexa de Elmali, a capela de santa Bárbara, a igrexa de Yilanli, a igrexa do Pantocrátor, a capela de santa Caterina, o mosteiro das Monxas, a igrexa de Tocali, etc. Téñase presente que nun dos vales de Göreme existen 150 templos. Nas igrexas da Fibela (s.X), na igrexa Escura (s.XI) ou na da Mazá (s.XI) hai abondantes frescos que se conservan, nalgún caso, relativamente ben.
O día anterior pasaramos polo val das Pombas ou dos Cazadores, desta volta tocaríalle a vez ó val das Chimeneas ou das Fadas, formaciós curiosísimas. No val de Zelve, que abrangue outros vales menores consérvanse posiblemente as mellores mostras de vivendas trogloditas. Foron excavadas centos delas e templos. Unha das súas valiñas recibe o nome de Ask Vasidi, que quer decir val do Amor, así denominada pola formación fálica das súas chimeneas. E hai espacios nos que o vento e a chuvia, grandes escultores, foron labrando formas fantásticas, ata o punto de que tamén lle chaman ó lugar o val da Imaxinación, porque cadaquén pode ver cousas distintas. En Zelve, onde houbo gregos e turcos, visitamos unha vella mezquita que carece de minarete, pero ten campanario; e un templo grego arruinado, onde resiste un muíño aceiteiro. E nunha vella capeliña, perto de Avanos, celebramos unha eucaristía. O lugar, convertido en botellómetro polos mozos, foi recuperado e doutado de cerre. Unha familia coida do templo e facilita o acceso ó lugar cando algún grupo cristián o solicita prá celebración eucarística.
Se no artículo anterior citámo-la existencia de cidades soterrañas na Capadocia, especie de rañaceos por inversión, digamos que están censadas nada menos que duascentas. Sí, duascentas. Nós fixemos un corto recorrido por unha de dez niveles, a de Özkonak. Sábese dunha que acada os cen metros de profundidade. I están doutadas de chimeneas de aireación, espacios prá conservación de alimentos, cociñas, cortellos. Sortíanse d´auga por medio de pozos, mesmo de ríos soterraños. ¿Cidades prá habitación ou prá resistencia? Máis ben, esto último. As xentes vivían normalmente nas abadas dos montes, pero nos cumios dalgús deles foron atopados restos de pequenas construcciós, como en Erdas ou Karadag, postos de vixía, esculcadoiros. Créese que, no caso de peligro, os vixiantes daban aviso por medio de espellos á poboación próxima, que se acobillaba nas galerías soterrañas. (continuará)